Eklenme Tarihi : 7.04.2021
Okunma Sayısı : 877Yorum Sayısı : 14
Etiketler
A.Kadir
 A.Kadir
tarafından eklendi
7.04.2021
Yıldızlı Yazı

Bu Yazı 8.04.2021 tarihinde
YILDIZLI YAZI
olarak seçilmiştir.
Son Yazıları
Paylaş
SİTE BÖLÜMLERİ
Dedim Dedi


 

Dedim sevdamın oku, gönlünün menzilidir

Dedi yayın gerip de, menzile atar mısın?

Dedim menzil efsunlu, ok yayda dizilidir

Dedi sevdan paha mı, tezgahta satar mısın?

 

Dedim halim nicedir, gece gündüz giderim

Sırat bildim bileli, adım hesap ederim

Mesafeler aştıkça, ağır bedel öderim

Dedi yollarda gezen, başıboş katar mısın?

 

Dedim sanır mısın ki, sevda dediğin ateş

Açlığını giderir, öğünde katığa eş

Geçti ömrüm bi çare, seferinde çilekeş

Dedi bohçan ne dolu, yükünle batar mısın?

 

Dedim ceylan mıdır ki, gönlüne varam okla

Ok saydığım aşk idur, beni içinde sakla

Hiç olur mu ki aynı, halleri açın tokla

Dedi sofran kurayım, gece de yatar mısın?

 

Dedim seyrinde kaldım, bahar yağmış yüzüne

Bakışım kıyam eder, takılınca gözüne

Mevsimler geçer doymam, cilvene ve nazına

Dedi mevsim gözleyen, gölgede mantar mısın?

 

Dedim hükmü kalmadı; güneş, ay ve yıldızın

Olmayınca yanımda, ne önemi var yazın

Telinde name yiter, türkülerinde sazın

Dedi söz yeter bana, mani de atar mısın?

 

Dedim seher vaktinde adına şafak desem

Gece güne kavuşur, karalara ak desem

Hayalin yakınımda sen neden ırak desem

Dedi versem hayali, gerçeklik katar mısın?

 

Dedim dilim yalpalar geçmiyor hükmü güne

Adını tesbih ettim, yar kavuştun sen üne

Vazgeçersem bedenim, peşin sıra sürüne

Dedi gölgem arkamda gölgede rötar mısın?

 

Dedim gönül denizdir, dalganda oynaş olsa

Bedenim bedeninle ufukta kaynaş olsa

Sevdalık lime lime yüreğine aş olsa

Dedi beyaz perdede acemi star mısın?

 

Dedim senden başkası dünyada yasak bana

Gözlerinin derini gecemde imsak bana

Sanma ki azatsın sen, varlığın tutsak bana

Dedi rüyan dertlidir, tabire bakar mısın?

 

Dedim nazı bülbüle, bahçede gül değilsin

Nazına niyaz ettim, başın biraz eğilsin

Aramıza giren sis, esen yelden dağılsın

Dedi başım dumandır, şiirde efkâr mısın?

 

Dedim ahu gözüne, derinlikler sır olmuş

Çözsem desem sırrını zamanım ahir olmuş

Yarım asırlık sabır, yürekte kahır olmuş

Dedi sırrım bilmeye tufanda bidâr mısın?

 

Dedim yandım, sen de yan; aşkın katığı olsak

Birlikte gonca iken hazan vaktinde solsak

Sen gül iken ben diken, gayri bir fidan kalsak

Dedi aynı fidanda, güle de batar mısın?

 

 

 

 

 

EDİTÖR Tarafından Şiire Yapılan Yorum ( 8.04.2021 )
Bir Şiir” Dedim Dedi” Gülümsememle Tahlil Ve Analiz

Bugün sitemizin yazarlarından “A Kadir” kardeşimizin okurken beni mest eden aşk diyarlarında gezdiren, enfes şiiri için klavyenin başına geçtim. Birazcık şiirindeki güzelliğine bulanarak birkaç söz söylemekten başka bir gayem yoktur bu enfes şiir için. Aşkla sevdiği ile kendisi ile konuşan kardeşimizin, sevdiğine hayatımla hayatının sonuna kadar, senin gibisini bulamam. O yüzden bir yere gittiğim yok, her zaman ben yanındayım diyor. Sanki kardeşim dizelerinde Aşksız kalan aşk nedir bilmeyen bu aşksızlık seni bil ki paramparça eder; eğer aşkla doğru kişi ise olursan o aşkla seni paramparça bulur ve birleştirir. Kendimizi görebileceğimiz ayna nazlı yârin gülen gözleridir, bu aşkla aydınlatılmış aynada gerçek kendini görebilirsin, başka yerde bu kadar aydınlık göremezsiniz.


“Aşk, filozoflar tarafından âlemin hem içinde hem de dışında bir sistem olarak işlemekte ve âlemin varlığının devamını sağlamada ilk amil olarak görülmektedir aşk. Bu anlayış, hem İslam hem de batı felsefelerinde kabul gören bir düşüncedir. Felsefi boyutuyla İbn Sînâ (980-1037)’nın ve tasavvufi boyutuyla Mevlânâ(1207-1273)’nın aşk felsefeleri, başta varlık felsefeleri olmak üzere pek çok felsefi varlık alanında geniş bir etkiye sahip bir felsefe sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır. İbn Sînâ, Aristoteles’in “hareketsiz neden” ilkesinden yola çıkarak Aşk, Âşık ve Maşuk olarak Zorunlu Varlık’ın varlık düzenini bu sistem üzerine kurduğunu hareketsizliği, aşkın kazandırmış olduğu hayat ile bütünleştirerek, bir anlamda “yok”luk ile aynı manada olan hareketsizliği kaldırmıştır. Çünkü hayat hareket demektir ve hareket aşkın alametlerinin ilkidir. Bu sebeple Mevla ne hareketsiz olacaktır ne de müdahale etmeyen bir varlık. Mevlâna ise, İbn Sînâ’ya nazaran aşk hakkında daha fazla çözümleme yapmasına rağmen, aşka İbn Sînâ kadar değer yüklememiş, aşkın sadece hakikate ulaşmada gaye değil, bir vasıta olduğunu addetmiştir. Aşk, Allah için hissedildiğinde hakikate açılan kapıya kadar varlığı taşımakta, sonrasında ise yine aşk, hakikat karşısında varlığını yok saymaktadır.”Alıntıdır.

GİRİŞ

Dedim sevdamın oku, gönlünün menzilidir
Dedi yayın gerip de, menzile atar mısın?
Dedim menzil efsunlu, ok yayda dizilidir
Dedi sevdan paha mı, tezgâhta satar mısın?

Dedim halim nicedir, gece gündüz giderim
Sırat bildim bileli, adım hesap ederim
Mesafeler aştıkça, ağır bedel öderim
Dedi yollarda gezen, başıboş katar mısın?

Gönlün menzili aşka doğrudur, sevdiğini görünce âşık olur gönlünü alır gönlüne katar kardeşimiz burada gönlünü ey yârim yaya takarak yayını gererek gönül menzilime gönlüme atar mısın, gönlümüz bir gönül olsun, dedim diyor kardeşim, aşkla dolu bu menzil efsunludur sırlarla gizlerle doludur yürümeden yaşanmadan bilinmez, sevdiği ise ona sevdan paha mı yani bir değer biçilir mi bir değeri var mı? Değeri varsa ondan vazgeçerek tezgâhta bana satar mısın? Dedim halim bilmezsin nicedir gece gündüz aşk yolunda giderim, doğru olmayı haktan şaşmamayı(sırat doğru yol bildim) bildim bileli adım hesap ederim(şaşmamak için dikkatlice gönül kırmadan yürürüm-Doğrusuda budur zaten)Yolda yol aldıkça ağır bedeller ödedim, gerçekten yolda yürümek dosdoğru yürüyerek gitmek zordur, her yolun başında ortasında sonunda nefis şeytan dünya beklemektedir, doğru yoldan aşktan ayırmak için. Sevdiği kendisini sanki yanlış anlayarak, yollarda başıboş gezen katar mısın? (Yük taşıyan yük treninin vagonu musun?)
Burada aşkla mesafeler hakkında birkaç sözde ben söyleyeyim. Âşık der ki seni nasıl özlediğimi bir bilsen, inan ki gittiğin mesafelerden utanırdın, daha yola çıkmadan dönerdin. Hasret içindeyken âşık şöyle der, “zaman seni bana getirecekse mesafelere razıyım.”

GELİŞME

Âşıkla ve sevdiği ile konuşmalar muhabbetler devam ediyor.

Dedim sanır mısın ki, sevda dediğin ateş
Açlığını giderir, öğünde katığa eş
Geçti ömrüm bi çare, seferinde çilekeş
Dedi bohçan ne dolu, yükünle batar mısın?

Dedim ceylan mıdır ki, gönlüne varam okla
Ok saydığım aşk idur, beni içinde sakla
Hiç olur mu ki aynı, halleri açın tokla
Dedi sofran kurayım, gece de yatar mısın?

Bu muhteşem dizelere hayran kaldım. Sevdiğine diyor, sanır mısın sen sevdayı yani aşkı dediğin bir ateş, oysa aşk gönlün açlığını giderir bahtiyar eder, her öğün sofranda öğünde katığına eş olur kuru ekmeği balla yedirmiş gibi yedirtir aşk. Hakikaten de aşk böyledir. Geçti ömrüm biçare (zavallı halimle) her seferimde çilekeş doluydu, Sevdiği ise zavallı halin bahtiyar çilekeş aşksız geçen günlerine sırdaş oldu der gibi sanki kardeşime yani aşığa, ters köşe vuruşuyla, bak bakalım gönül bohçan ne ile dolu haberin var mı senin, aşk dolu ben dolu, bunu taşısan az çileyle batar mısın? Yoksa mutlulukla uçar mısın?

Âşık alır sazı eline devam eder, sen ceylan mısın ki gönlüne ok atarak vurayım? Okla âşık olunmaz bakışla olunur, ok dediğin aşksa eğer beni o gönlün içinde aşkınla sakla. Aynı olmaz elbette ki açla tokun hali. Alır Canan sazı eline istersen sofran kurayım, gece yatar mısın koynumda. Bence burada âşık havalara zıplıyordur içindeki sevinçle.

“Âşık âşık oldu mu hasret iline düştü mü öyle kolay kolay hasretliği atlatılamaz, sabır gerekir sadakat gerekir. Günler ayları ve aylar yılları kovalar! Öyle derindedir ki bazı yaralar kabuk bağlamaları da çok zordur. Zaman gerekir. Emek ve istek gerekir. Umut ve güven gerekir. En çok da anlayış ve sevgi gerekir. Bir de iyi bir doktora ihtiyaç vardır. Öyle kendi kendinizi tedavi edemezsiniz, ancak aşkla tedavi edersin kendini”Alıntıdır.

ANA KONUSU

Aşk, aşk dolu ummana doğru yürüyüştür

Dedim seyrinde kaldım, bahar yağmış yüzüne
Bakışım kıyam eder, takılınca gözüne
Mevsimler geçer doymam, cilvene ve nazına
Dedi mevsim gözleyen, gölgede mantar mısın?

Dedim hükmü kalmadı; güneş, ay ve yıldızın
Olmayınca yanımda, ne önemi var yazın
Telinde name yiter, türkülerinde sazın
Dedi söz yeter bana, mani de atar mısın?

Sazı âşık alır eline, seni gördüm seyrine daldım, bahar yağmış yüzüne, yani baharları getirdin bu kış gününde gönlüme dünyama aşk böyledir… Bakışlarım seni görünce ayağa kalkar takılınca gözlerim aşkla bakan o cennet bakışına. Mevsimler geçer doyamam aşkla sana baharlarına cilvene nazına, sazı cananı alır kinayeli olarak; dedi yatma mevsimini bekleyen yeşillikler içinde yeşeren yolumu gözleyen, gölgede mantar mısın? Yoksa beni bekleyen canıma can mısın der gibi, şaşırtmalı söylemiyle.

Aşk bu âşık hep tedirgindir sen gidersen sesin gider, kokun gider, yüzün gider. Ay dolanır pusularda gizlenir ortaya çıkmaz karanlıklarda kalırım aydınlık kalamam, güneşte dahi titrerim ömrüm biter endişesindedir. Seni gördüm güzelliğinle hükmü kalmadı güneş ay ve yıldızın hepsi söndüler. Sen yanımda olmayınca ne önemi var yazın her mevsimim, sensiz her mevsim kıştır. Gönül teline vurunca gönlümle nazlanarak gönül sesinle türküler söyler gönül sazın. Canan sazı alır yeter söz bitsin, bana maniler atar mısın?

Mani: Türk halk yazınında, genellikle söyleyeni, yazanı bilinmeyen, birinci, ikinci ve dördüncü dizeleri birbiriyle uyaklı, üçüncü dizesi serbest durumda bulunan, her biri yedişer heceli dört dizeden oluşan koşuk türü… Birkaç alıntıyla örnekler verelim.

Sepet sepet dolu üzüm
Yer misin iki gözüm
Ben seni seviyorum
işte sana son sözüm
*****

Ayakkabım var benim
Ayağım Dar Benim
Emirdağ'ın içinde
Ela gözlü yar benim
*****
GÜLÜŞME
Bu başlıkta benden olsun. Devam edelim.

Dedim seher vaktinde adına şafak desem
Gece güne kavuşur, karalara ak desem
Hayalin yakınımda sen neden ırak desem
Dedi versem hayali, gerçeklik katar mısın?

Dedim dilim yalpalar geçmiyor hükmü güne
Adını tesbih ettim, yar kavuştun sen üne
Vazgeçersem bedenim, peşin sıra sürüne
Dedi gölgem arkamda gölgede rötar mısın?

Muhteşem dizelerle mest olmaya devam edelim. Âşık alır sazı, seher vaktinde adına şafak desem (karanlığı aydınlatan güneşin doğuş anı)şafaksın gönlüme doğansın. Gece gündüze kavuşur karalara ak desem(gece sabah aydınlık olur anlamında) aksın. Hayalinle görüntünle karşımdasın da sanki uzak kaçarsın benden. Canan yine sazı alır dokunur sazın tellerine, der ki versem bu hayali -sen hayal sanırsın ya-, sen gerçeklik katarak gerçekten severek beni görünür yaparak aşkla sever misin?

Alır âşık sazı yine, dilim yalpalara konuşamam senin karşında, geçmiyor dilin hükmü güne, adını tesbih ettim anarım seni aşikâr adın duyuldu ünlü oldun benim gönlüme doldun, vazgeçersem senden bil ki bedenim peşin süre sürüne, alır Canan sazı, dedi gölgem arkamda peşim sıra gelir misin yoksa rötar(bekleyerek)kendini güneşten korumak için gölgelik mi sanırsın, düş gel peşime seni tutan mı var ey aşık…Ne güzel bir sesleniş ve anlatılış hayran kalmamak mümkün değil…

SONUCA DOĞRU SON BİRKAÇ ADIM

Dedim gönül denizdir, dalganda oynaş olsa
Bedenim bedeninle ufukta kaynaş olsa
Sevdalık lime lime yüreğine aş olsa
Dedi beyaz perdede acemi star mısın?

Dedim senden başkası dünyada yasak bana
Gözlerinin derini gecemde imsak bana
Sanma ki azatsın sen, varlığın tutsak bana
Dedi rüyan dertlidir, tabire bakar mısın?
Gönlün bir denizdir al bu gönlümü dalganda yüzerken bu bana bir oynaş olsa, bedenim bedenimle ufukta kaynamış bir beden olmuş olsa, sevdalık lime lime yüreğine aş olsa, alır canan sazı eline, sen beyazperde de acemi figüran acemi misin? Benimle oynaşmak mı istersin? Alır âşık sazı eline, dünyada senden başkası yasak bana bunu iyi bil de konuş, gözlerinin aşkla bakışı imsak bana(İmsak: bir şeyi yapmaktan el çekme (dünya sevgisinden kendimden vazgeçerek seni severim manasında, nefsine egemen olarak ona uymayarak aşka uyarak seni severek her şeyden el çekerim)Sanma ki seni bırakırım, varlığınla tutsaksın bana. Canan alır sazı eline, sen rüyalar görürsün, rüyan ne söyler sen ne söylersin rüyanı bilen birine yorumla, ben sana tutsak isem, sende bana tutsaksın esirsin bunu önce iyi bil…

Ah o sihirli kelime “aşk”, rüyalarımızı süsleyen, çılgınca kanat çırptığımız gönül sevinci varmak ulaşmak için çabaladığımız, uğrana canlarımızı yaktığımız, aşka o yâre ulaşmak için dağlar aştığımız aşkı kardeşimiz çok güzel anlatmış hayran kaldım hala yazarken tesirindeyim… Bizler ki varoluş çölünde yanıp, aşkla kavrulurken bizi serinletecek bir damla can suyu gibi adeta o aşk, nazlı yârin gözlerindeki bakış…
SONUÇ
Dedim nazı bülbüle, bahçede gül değilsin
Nazına niyaz ettim, başın biraz eğilsin
Aramıza giren sis, esen yelden dağılsın
Dedi başım dumandır, şiirde efkâr mısın?

Dedim ahu gözüne, derinlikler sır olmuş
Çözsem desem sırrını zamanım ahir olmuş
Yarım asırlık sabır, yürekte kahır olmuş
Dedi sırrım bilmeye tufanda bidâr mısın?

Dedim yandım, sen de yan; aşkın katığı olsak
Birlikte gonca iken hazan vaktinde solsak
Sen gül iken ben diken, gayri bir fidan kalsak
Dedi aynı fidanda, güle de batar mısın?
A.Kadir

Aşkın engin denizlerinde gezinirken karşılıklı muhabbetle bakışlarla hayat devam edip gidiyor aşksız kalamamak gerekir, bir dalda gül ve diken, diken gülü korur.

TEMA
Aşktır.


ÖLÇÜ VEZİN

Şiir Dedim sevdamın oku gönlünün menzilidir A
Dedi yayın gerip de menzile atar mısın B
Dedim menzil efsunlu ok yayda dizilidir A
Dedi sevdan paha mı tezgâhta satar mısın B

Dedim halim nicedir gece gündüz giderim C
Sırat bildim bileli adım hesap ederim C
Mesafeler aştıkça ağır bedel öderim C
Dedi yollarda gezen başıboş katar mısın B

1. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Dedim sevdamın oku / gönlünün menzilidir 7+7
2. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Dedi yayın gerip de / menzile atar mısın 7+7
3. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Dedim menzil efsunlu / ok yayda dizilidir 7+7
4. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Dedi sevdan paha mı / tezgâhta satar mısın 7+7
5. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Dedim halim nicedir / gece gündüz giderim 7+7
6. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Sırat bildim bileli / adım hesap ederim 7+7
7. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Mesafeler aştıkça / ağır bedel öderim 7+7
8. Mısra (14'li hece ölçüsü)
Dedi yollarda gezen / başıboş katar mısın 7+7
Şiirin Vezni Şiir 8 mısradan oluşmaktadır.
Ölçüsü 14'li hece ölçüsüdür.
8 Mısrası '7+7' kalıbı ile yazılmıştır.
Vezni 8 mısra ile 7+7'dir

ARUZ VEZNİ
U:Ulama(Vasl) Z:Zihaf(Kısaltma) I:İmale(Uzatma) M:Med

Ulama (VASL) Ünsüzle biten bir sözcüğün ünsüzünü, ondan sonra gelen ve ünlüyle başlayan bir sözcüğün ilk hecesine bağlama (bitişik okuma) işlemine vasi (ulama) denir.

Vasıl veya ulama kapalı bir hecenin vezin gereği açılması gerektiği durumlarda uygulanan bir işlemdir.

Zihaf (Kısma): İmalenin tersidir. Bir aruz ölçüsü kusuru sayılır. Ölçü gereği Arapça ve Farsçadaki uzun hecenin kısaltılmasıdır. Bir başka ifadeyle; Ölçü gereği Arapça ve Farsça hecelerdeki uzun ünlüleri kısa ünlü; medli heceleri de bir kapalı hece değerine düşürmektir.

İmale: aruz ölçüsüyle yazılmış şiirlerde, ölçüye uydurma zorunluluğu yüzünden, kısa bir heceyi uzun okuma.

MED: med kelimesinin sözlüklerdeki anlamları: Uzatmak, çekmek. Ziyade etmek. Kabartmak, Yayma ve döşeme. Çoğaltmak. Bir şeye dikkatlice bakmak. Nihayet, son. Sönmek. Bir şeyi söndürmek. Yardım etmek, mühlet vermek. Yâr ve yâver olmak. Tarlaya fışkı ve gübre dökmek. Sel suyu. Şekillerindedir.

HECE: Hece, ses organlarının aynı doğrultudaki hareketiyle bir çırpıda çıkarılan ses veya sesler topluluğudur.

Dedim sevdamın oku gönlünün menzilidir
Dedi yayın gerip de menzile atar mısın
Dedim menzil efsunlu ok yayda dizilidir
Dedi sevdan paha mı tezgâhta satar mısın


Dedim halim nicedir gece gündüz giderim•
Sırat bildim bileli adım hesap ederim•
Mesafeler aştıkça ağır bedel öderim•
Dedi yollarda gezen başıboş katar mısın?
Dedim sevdamın oku gönlünün menzilidir

Heceleme Şi ir De dim sev da mın o ku gön lü nün men zi li dir
Hece tipi • — • — — • — • • — • — — • • —
Uyarlama Şi ir De dim sev dâ mı nô ku gön lü nün men zî li dir
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv vcc cv cvc cvc cV cv cV cv cvc cv cvc cvc cV cv cvc
Sanat & Kusur Z I U I Z I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

(2) Dedi yayın gerip de menzile atar mısın

Heceleme De di ya yın ge rip de men zi le a tar mı sın
Hece tipi • • • — • — • — • • • — • —
Uyarlama De dî ya yın ge rip de men zi lê a tar mı sın
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv cV cv cvc cv cvc cv cvc cv cV v cvc cv cvc
Sanat & Kusur I I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

(3) Dedim menzil efsunlu ok yayda dizilidir

Heceleme De dim men zil ef sun lu ok yay da di zi li dir
Hece tipi • — — — — — • — — • • • • —
Uyarlama De dim men zil ef sun lu ok yay dâ di zî li dir
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv cvc cvc cvc vc cvc cv vc cvc cV cv cV cv cvc
Sanat & Kusur Z Z Z I I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

(4) Dedi sevdan paha mı tezgâhta satar mısın

Heceleme De di sev dan pa ha mı tez gâh ta sa tar mı sın
Hece tipi • • — — • • • — — • • — • —
Uyarlama De dî sev dan pa hâ mı tez gah tâ sa tar mı sın
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv cV cvc cvc cv cV cv cvc cvc cV cv cvc cv cvc
Sanat & Kusur I Z I Z I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

(5) Dedim halim nicedir gece gündüz giderim

Heceleme De dim ha lim ni ce dir ge ce gün düz gi de rim
Hece tipi • — • — • • — • • — — • • —
Uyarlama De dim ha lim ni cê dir gê ce gün düz gî de rim
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv cvc cv cvc cv cV cvc cV cv cvc cvc cV cv cvc
Sanat & Kusur I Z I Z I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

(6) Sırat bildim bileli adım hesap ederim

Heceleme Sı rat bil dim bi le li a dım he sap e de rim
Hece tipi • — — — • • • • — • — • • —
Uyarlama Sı rat bil dim bi lê li â dım hê sa pê de rim
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv cvc cvc cvc cv cV cv V cvc cV cv cV cv cvc
Sanat & Kusur Z I I Z I U I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

(7) Mesafeler aştıkça ağır bedel öderim

Heceleme Me sa fe ler aş tık ça a ğır be del ö de rim
Hece tipi • • • — — — • • — • — • • —
Uyarlama Me sâ fe ler aş tık ça â ğır bê de lô de rim
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv cV cv cvc vc cvc cv V cvc cV cv cV cv cvc
Sanat & Kusur I Z I Z I U I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

(8) Dedi yollarda gezen başıboş katar mısın

Heceleme De di yol lar da ge zen ba şı boş ka tar mı sın
Hece tipi • • — — • • — • • — • — • —
Uyarlama De dî yol lar da gê zen bâ şı boş ka tar mı sın
Hece tipi • — • — • — • — • — • — • —
Hece Yapisi cv cV cvc cvc cv cV cvc cV cv cvc cv cvc cv cvc
Sanat & Kusur I Z I Z I
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Vezin Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün
Siirin Vezni Mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün / mefâ'ilün

ARUZ KALIPLARIYLA İLGİLİ UYGULAMALAR

1. Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün
Saçma ey gö/z eşk[i]den gön / lümdeki od / lare su
_ . _ _ / _ . _ _ / _ . _ _ / _ . _
Kim bu denlü / tutuşan od / lare kılmaz / çâre su
_ . _ _ / _ . _ _ / _ . _ _ / _ . _ Fuzûlî
2. Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün
Dinle neyden / kim hikâyet / etmede
_ . _ _ / _ . _ _ / _ . _
Ayrılıklar / dan şikâyet / etmede
_ . _ _ / _ . _ _ / _ . _ Nahifî
3. Feilâtün / Feilâtün / Feilâtün / Feilün
(Fâilâtün) (Fa'lün)
Hani ol gül / gülerek gel / diği demler / şimdi
. . _ _ / . . _ _ / . . _ _ / _ _
Ağlarım hâ / tıra geldik / çe gülüştük / lerimiz
_ . _ _ / . . _ _ / . . _ _ / . . _ Mâhir

Aruz ölçüsünün temeli, hecelerin uzun ve kısa olmaları özelliğine dayanır. Ölçünün doğru bulunması için önce mısradaki hecelerin değerinin tespit edilmesi gerekir. Aruz vezninde heceler iki şekilde değerlendirilir.
Açık / kısa heceler ( . ) ( v ) | Kapalı / uzun heceler ( - )
1.Açık / kısa heceler :
1. Ünlülerle biten hecelerdir.
2. Bu heceler aruz incelemesinde ( . ) ve ( v ) işaretleriyle gösterilir.
3. Açık - kısa hecelerin ses değerleri "yarım" kabul edilir.
2. Kapalı / uzun heceler: Tam ses değeri taşıyan hecelerdir.



KAFİYE (Uyak) Yarım Kafiye -
Teş-Keş

Tam Kafiye
İki ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür-



Yurdun-Derdin-Ar mı-Yar mı-Var mı



Zengin Kafiye

Üç ya da daha çok ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.



Değilsin-Eğilsin-Dağılsın-Giderim-Öderim-Ederim




Tunç Kafiye: Ses benzeşmesinin üçten fazla olması durumunda kelimelerin biri genellikle diğerini içine alır. Bu, durumda zengin kafiyenin adı "tunç kafiye" olur.


Mantar mısın?-Atar mısın?-Katar mısın? Rötar mısın?Bakar mısın?

KAFİYE ŞEMASI

Mısraların son seslerine bakılarak bir dörtlüğün kafiye düzeni çıkarılır. Kafiye düzenlerinin, mısralarının son seslerindeki düzene göre çeşitleri vardır.
Düz Kafiye: "a a a b" "bbbc" "cc" "a a b b" olmalı.

Çapraz Kafiye: "a b a b" "cdcd" olmalı.
Sarma Kafiye: "a b b a" "cddc" olmalı

DEDİM DEDİ ŞİİRLERİNE ÖRNEKLER

Dedim güzel senin neredir yurdun
Dedi sorma bana bur da söz olur
Dedim ki sultanım nicedir derdin
Dedi tabib bilmez bizde giz olur

Dedim bu yaylada harmanın mı var
Dedi ben köleyim fermanın mı var
Dedim yar demeye dermanın mı var
Dedi sarp yokuşlar bana düz olur

Dedim aşka düşmek insana ar mı
Dedi her güzelin muradı yar mı
Dedim ki sultanım sevdalık var mı
Dedi ben söylemem nazar göz olur

Hatice Şahin
*****

Dedim; Sesimiz titrer, nazarında şaşarım,
Dedi; Eğer ürkeksen, sana nasıl koşarım.

Dedim; Talan olmakta, nefesim kor bağrında,
Dedi; Sanmam mevsimler, kanar durur çağrında.

Dedim; Aylardan Şubat, ya eserse sert rüzgâr,
Dedi; Her rüzigar da, aşk denilen bir sır var.

Dedim; Yağarsa eğer, başıma karlar düşer,
Dedi; Söylesene yar, aşkta hangi kar pişer.

Dedim; Aşk feryat eder, onda asırlar vardır,
Dedi; Aşka düşende, bilinmez sırlar vardır.
Âdem Efiloğlu

Benden bu kadar A Kadir kardeşime huzurlarınızda teşekkürler ederim.
Mehmet Aluç
Sitedeki
Yazarın
Önceki YazıSonraki Yazı
Önceki YazıSonraki Yazı
( Dedim Dedi başlıklı yazı A.Kadir tarafından 7.04.2021 tarihinde sitemize eklenmiştir. Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu , kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. )
 
Bu sayfadaki tüm yazı ve içerikler A.Kadir sorumluluğundadır. A.Kadir hakkında bilgi ve yazılarına ulaşabilirsiniz.
Yukarı/
© 2008-2021 Edebiyat Evi | Eserlerin tüm hakları ve sorumluluğu eser sahiplerine aittir.