''bugün Türklük İçin Ne Yaptın?'' ---dünyanın Dört Bir Tarafındaki Türk Şe
''bugün  Türklük İçin  Ne  Yaptın?'' ---dünyanın  Dört Bir  Tarafındaki  Türk Şe
''BUGÜN  TÜRKLÜK İÇİN  NE  YAPTIN?'' ---DÜNYANIN  DÖRT BİR  TARAFINDAKİ  TÜRK ŞEHİTLİKLERİ--3. BÖLÜM --


BOSNA-HERSEKTEKİ  TÜRK  ŞEHİTLİĞİ

KAMENGRAT  ŞEHİTLİĞİ

Şehitlik Anıtı 1466 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Kamengrad Kalesi'ni fethi sırasında şehit olan askerlerin anısına dikilmiştir

BULGARİSTANDAKİ  TÜRK ŞEHİTLİKLERİ

Aslında Bulgaristan'da Şumnu, Eskizağra,  Filibe, Pazarcık,  Silistre, Ruscuk, Silistre, Sofya  gibi  şehirlerde  de  Türk  şehitlikleri  ya  da  mezarları  vardı  ama  Bulgar  hükumetleri  zamanla  bunları  tamamen  ortadan  kaldırdılar. Varna'daki  şehitlik  ise  sanırım  I.  Dünya  Savaşında  Bulgarlarla  birlikte  Romenlere  karşı  savaşan  Türk  askerlerinin  mezarları  olduğu  için  hayatta  kalabildi. ( Resimlerde  de  göreceğiniz  gibi  aslında ortada  şehitlik  denebilecek  bir  şey  yoktur.)

A) SİLİSTRE TÜRK  ŞEHİTLİĞİ

Silistre'deki Akkapı Camii avlusunda İbrahim Paşa'nın ailesinin, Gazi Hasan Paşa'nın ve 1854 Kırım Harbi'nde Silistre Kalesi'nin komutanı iken şehit düşen Musa Paşa'nın kabirleri bulunmaktaydı. 1941 yılında Bulgarlar tarafından mezarlar tahrip edilerek mezar taşları ortadan kaldırılmıştır.

B) VARNA TÜRK  ŞEHİTLİĞİ

Varna'daki  şehitlikte  Ruslara  karşı  savaşıp  şehit  düşen  yüzbaşı  Salih  ve  elli erimiz  yatmaktadır.  Ancak  şehitlik  ilkin  şu  anda bulunduğu  yerde  değil,  Türk  Mezarlığı  olan  bir  başka alandaymış. 1936  1937  yıllarında  Varna  Belediyesi  şu  andaki  yeri  tahsis  etmiş  ve  Türk  hükumeti  buraya  nakletmiş  şehitlerimizi..

ÇEK  CUMHURİYETİNDEKİ  ŞEHİTLİKLERİMİZ

A) HODONİN TÜRK  ŞEHİTLİĞİ

Birinci Dünya Savaşı'nda Galiçya Cephesi'ndeki askerlerimizden salgın hastalık sonucu getirildikleri Hodonin Hastanesi'nde vefat edenlerin defnedildiği şehitliktir. Aynı cephede şehit olup Bruno, Kromeriz, Olomouc ve Kosice şehirlerine defnedilen 54 askerin naaşı da 1959'da Hodonin Şehitliği'ne nakledilmiştir.

Şehitliğin  kitabesinde:

Burada  yatmaktadır Anadolu'nun  aslan  Mehmet'i
Mekanı  cennet,  üstünde  ulu  tanrının  rahmeti
Anavatan  onlara  hasret,  onlar  anavata
Yolcu,  fatiha  oku  vatan için burda yatana

yazmaktadır

B) PARDUBİCE TÜRK  ŞEHİTLİĞİ

Birinci Dünya Savaşı sırasında Galiçya Cephesinde savaşan askerlerden salgın hastalık ve tedavi için getirildiği Pardubice Hastanesinde vefat edenlerin bulunduğu şehitliktir. 499 askerin defnedildiği şehitliğe Liberec ve Josefov kentinde bulunan 9 şehidin de nakledilmesiyle şehitlikte bulunan şehit sayısı 508`e ulaşmıştır.

C) VALESSKE  MEZİRİCİ TÜRK ŞEHİTLİĞİ

Birinci Dünya Savaşı Galiçya Cephesi'ndeki 20. Piyade Tümeni'ne bağlı askerlerimizden yaralıların getirildikleri Valasske Mezirici kentinde vefat edenlerin defnedildiği şehitliktir.

205 askerin defnedildiği şehitlik, şehir mezarlığının içinde bulunmaktadır

BURMADAKİ ( BİRMANYA-  MYNAMAR) TÜRK  ŞEHİTLİKLERİ

Burma  veyahut  da  daha  eski  adıyla  Birmanya,  ya  da  bugünkü  adıyla  Mynamar  neresidir  bilir  misiniz?

Mynamar  adını  günümüzde  orada  yaşanan  soykırım  dolayısıyla  mutlaka  duymuşsunuzdur.  Ben  gibi  60  yaş  üstü  iseniz  Jul  Bryner- Deborah  Kerr'in  baş  rolünde  oynadığı  ''  Kral  ve  Ben ''  filminden  ''  Burma ''  adını  da  duymuşsunuzdur  mutlaka.   

Tarihe  biraz  meraklıysanız  bugün  İslam  alemi  tarafından  kaderlerine  terk edilmiş  olan  Burmalıların  -  bizden  binlerce  kilometre  uzakta  olmalarına  rağmen -  her  zaman  Türklerin  yardımına  koştuklarını,  mesela  1897  de  yapılan  Türk-  Yunan  Savaşında  Osmanlı  devletini  desteklemek  için  para  gönderdiklerini, Hicaz  demiryolu  için  yine  yardım  gönderdiklerini  ve bu sebeple Sultan  II.  Abdülhamit'ten  madalya  aldıklarını,  Balkan  Savaşlarında  yine  Osmanlı  Devletine  para  yardımı  yaptıklarını,  Kurtuluş  Savaşımızda  da  bu  yardımlarının  devam ettiğini  bilirsiniz.

İşte  bizden  binlerce  uzak  olan  ve  bugün bir  soy  kırım  yaşanan  Burma-  Mynamar'da  da  pek  çok  Türk  şehitliği  bulunmaktadır.

I.  Dünya  savaşı  yıllarında  Filistin,  Mısır,  Yemen,  Hicaz  bölgelerinde  İngilizlerle  savaşırken  esir  düşen  askerlerimizin  en  sağlam  ve güçlü  olanları -  Bir  daha  ülkelerine  dönemesinler,  dönüp  de  olası  bir  kurtuluş  mücadelesine  katılamasınlar  diye- Osmanlı  topraklarından  oldukça  uzaklardaki  esir  kamplarına  gönderiliyordu.  İşte  bu  esir  kamplarının  bulunduğu  ülkelerden  biri  de  Burma-  Mynamar  idi. 

Buradaki  esir  kamplarına  yerleştirilen  Türk  esirleri  1916- 1918  yılları  arasına  İngilizler  tarafından  yol  köprü yapımı  ve  benzeri  pek  çok  işte  amele  olarak  çalıştırıldılar.  30  Ekim  1918  de  imzalan  Mondros  Ateşkes  Antlaşması  ile  bu  esirler  serbest  bırakılıp  ülkemize  gönderildiyse  de pek  çoğu  ölmüştü.  Bu  arada  bazıları  orada  Burmalı  kızlarla  evlenmişlerdi  ve  geri  dönmek  istemediler  bir  daha. Yani  anlayacağınız  Burma'da  bugün  halen  damarlarında  Türk  kanı  dolaşan  pek  çok  insan  vardır.

İşte  bu  ülkede pek  çok  Türk  şehitliği  vardır.

THAYET MYO  TÜRK  ŞEHİTLİĞİ VE  DİĞER  ŞEHİTLİKLER.

İngilizler, I. Dünya  Savaşında esir  edip  Mynamar'a  getirdikleri  esir  Türklerden  ölenler  için  Thayet  Myo'da  bir  mezar  yeri  belirler  ve  ölenler  burada  defnedilir. Türk  hükumeti  bu  mezardan  ancak  1961  yılında haberdar  olur. Yakın  zamana kadar  fasülye tarlası  olan  bu  alan bir  kaç senedir şehitliktir. 

  Şehitlikte  221  mezar  olduğu  tespit  edilmiştir. Şehitliğin  kitabesibde "Birinci Dünya Savaşı'nda Irak, Suriye, Filistin ve Arabistan cephelerinde Osmanlı ve İngiliz Orduları arasındaki çarpışmalar sırasında İngilizlere tutsak düşerek Burma'ya getirilen ve burada vefat eden aziz Türk askerlerinin anısına" yazmaktadır.

Bunun  dışında  Mynamar'daki  Türk  şehitliklerinden MEKTHLA' da 760, SHEWEBO'da 100,AUNGBAN'da 20  şehit mezarı  tespit  edilmiş  olup KYAUTSE' de  ise Yusuf  Efendi  adlı  bir  Türk  subayının şehit  olarak  yattığı  tespit  edilmiştir.

Aslında  şu  şehitliklerin  resimlerinden,  şehitliklerimizin  nerelerde  olduğundan  da  önemli olan  nedir  biliyor  musunuz?

Türk  insanı  esaret  altındayken  bile Türklüğünden,  inancından  bir  şey  kaybetmiyor.  İşte  bu  ruhu  şimdiki  nesillere  de kazandırmak  lazım.

Bakın  Burma-  Mynamar'da  esir  olarak  bulunan ( ve  maalesef  orada  ölen  )  şehit  Albay  Suphi  Bey,  eşine  yazdığı  bir  mektupta bir  kandil  gününü  nasıl  anlatıyor:

“Kandil günü mevlid ve gecesi Kur’an okundu, tekbirlerle, tehlillerle vatanın selâmeti için dualar edildi. İbadet ve duayla vakit geçiriyoruz.”

Günümüzde  en  ufak  sıkıntımızda  Allah'a  isyan  ediyoruz  değil  mi?  Ya  bir  de  esaret  altında  olsak?

Ders  verici  anıları  da  oluyordu  esirlerin.  Mesela  onlardan  biri  olan Mülazım (Teğmen) Gani Efendi, bir hatırasını şöyle anlatıyor: “… İngilizler bize maç teklif ettiler. Bari şu İngilizleri burada yenelim dedik… Ama ilk üç maçı kaybettik. Sonraları topun sadece tepilmeyeceğini, paslaşıp yardımlaşarak kaleye havale edilmesi gerektiğini anladık…”  

Yine  mesela  o  yiğit  insanlar,  disiplinden  de  asla  taviz  vermiyorlar.  Esir  kampında  bile  boş  boş  oturmuyorlar.Bugün  hâla  kullanılan  bir  mescit  yapmışlar  esir  kampında. Namazlarını  hiç  aksatmamışlar.  Bir  gazete  çıkarmışlar.  Adını  ''  Vadi '' Koymuşlar  ( 11.Resim )  Gazete  adının  hemen  altında  ne  yazıyor biliyor  musunuz?

''  BUGÜN  TÜRKLÜK  İÇİN  NE  YAPTIN?''

Onlar  esaret  altındayken  bile  Türklük  için  çok  şey  yaptılar.  Peki  biz  ne  yaptık?  

**************************

Bugünlük  bu kadar.  Devam  edeceğiz  inşallah. 

RESİMLER

1- Bosna  Hersek-  Kemengrat  Türk  Şehitliği
2- Bulgaristan- Silistre Türk  şehitliği
3- Bulgaristan-  Varna  Türk  Şehitliği
4- Çek  Cumhuriyeti - Hodonin  Türk  Şehitliği
5-6 Çek  Cumhuriyeti -Pardubice  Türk  Şehitliği
7- Çek  Cumhuriyeti- Valesske  Mezirici  Türk  Şehitliği 
8- Mynamar'ın (  Burma ) yerini  gösteren  harita.
9- Mynamar  Thayet  Myo  Türk  Şehitliği
10- Mynamar Mekhtla  Türk  Şehitliğinde  mezar  taşları
11- Esaret  altındaki  Türklerin  Mynamar'da  çıkardıkları Vadi  adlı  gazete.  Vadi  Yazısının  altında  ise  ''Bugün  Türklük  için  ne  yaptın?''  yazıyor
12- Mynamar'da  1916  yılında  şehit  olan  Albay  Süleyman  Bey'in  cenaze  töreni. 

Sitedeki
Yazarın
Önceki YazıSonraki Yazı
Önceki YazıSonraki Yazı
( ''bugün Türklük İçin Ne Yaptın?'' ---dünyanın Dört Bir Tarafındaki Türk Şe başlıklı yazı Sami Bibero tarafından 07.01.2019 tarihinde sitemize eklenmiştir. Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu , kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. )
 
Bu sayfadaki tüm yazı ve içerikler Sami Bibero sorumluluğundadır. Sami Bibero hakkında bilgi ve yazılarına ulaşabilirsiniz.
Yukarı/
© 2008-2016 Edebiyat Evi | Eserlerin tüm hakları ve sorumluluğu eser sahiplerine aittir.