Eklenme Tarihi : 08.12.2019
Okunma Sayısı : 637Yorum Sayısı : 11
Etiketler
Sami Bibero
Sami  Bibero
tarafından eklendi
08.12.2019
Günün Yazısı

Bu Yazı 09.12.2019 tarihinde
GÜNÜN YAZISI
olarak seçilmiştir.
Son Yazıları
Paylaş
SİTE BÖLÜMLERİ
Soru Ve Cevaplarla Türk Kadınının Seçme Ve Seçilme Hakkını Elde Etmesi—3. Bölüm
Soru Ve Cevaplarla Türk Kadınının Seçme Ve Seçilme Hakkını Elde Etmesi—3. Bölüm

SORU VE CEVAPLARLA TÜRK KADINININ SEÇME VE SEÇİLME HAKKINI ELDE ETMESİ—3. BÖLÜM

SORU: Dünyada kadınlara ilk kez seçme ve seçilme hakkı hangi ülke tarafından kaç yılında verildi?

CEVAP: 1881 de Man Adasında toprak sahibi olan kadınlar ilk kez oy kullanabilen kadınlar olmuştur ( Seçme hakkı.) Kadınların oy kullanabildikleri ilk seçim 1893 de Yeni Zelanda’da yapıldı ancak bu hak Yeni Zelanda yerlisi olan Aborjinlere ancak 1962 yılında verildi. Yine bu ülkede kadınlar 1919 yılında seçilme hakkı da elde ettiler.

SORU: Türkiye’den önce kadınlara seçme ve seçilme hakkının verildiği ülkeler ve bu hakkın verildiği tarihler?

CEVAP:

Bağımsız bir devlet olarak kadınlara ilk kez seçme ve seçilme hakkı veren devlet Avustralya olmuştur 1902 yılında.

Avrupa devletleri arasında kadınlara ilk kez seçme ve seçilme hakkı veren ülke o tarihlerde Rusya’ya bağlı olan Finlandiya olmuş, kadılar 1906 da bu hakkı elde ettikten sonra 1907 de meclise 19 Kadın milletvekili sokmayı başarmışlardır.

Bu iki devleti sırasıyla şunlar takip eder:

Norveç: 1913

Danimarka: 1915

İzlanda 1915

 Kanada: Kanada'da Quebec bölgesi hariç, kadınlar 1917'de seçme ve 1920'de seçilme hakkı elde ederken, Quebec'de kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1940 yılında verilmiştir.

Litvanya 1919

Azerbaycan: 1918

 Estonya 1918

 Macaristan: 1918

 Kırgızistan: 1918

 Letonya: 1918

 Polonya: 1918

 Rusya Federasyonu : 1917'de Rusya ve eski Sovyet cumhuriyetlerinden bir kısmında da kadınlar seçme ve seçilme hakkı elde etmişlerdir. Bu hak 1918 yılı genel seçimlerinde ilk defa kullanılmıştır

Avusturya : 12 Kasım 1918'de Avusturya kadınlarına oy hakkı vermiştir.

 Almanya:30 Kasım 1918'de kadınların seçme ve seçilme hakkı yasayla garantilenmiş ve 19 Ocak 1919 seçimlerinde kadınlar ilk defa oy kullanmıştır.

 Gürcistan: 1918

 İrlanda:1918

 Birleşik Krallık( İngiltere) : 1918 yılında 30 yaşının üstünde olup, bazı özel durumlarda oy kullanabilme hakkını elde etmiş olan, Birleşik Krallık kadınları için tam oy hakkı 1928 yılında sağlanmıştır. Avrupa ulusları içinde ilk kadın başbakan 1979'da seçilen Margaret Thatcher oldu.

Beyaz Rusya: 1919

 Ukrayna: 1919

 Lüksemburg: 1919

 Hollanda: 1919

 İsveç: 1919

 Belçika: 1919

 Zimbabve 1919

 Kenya 1919

Arnavutluk 1920

 ABD: Amerika Birleşik Devletleri'nde 1920 yılında yürürlüğe giren anayasa değişikliği ile ülke genelinde kadınlara oy verme hakkı tanınmış, Kasım 1920'de kadınlar ilk parlamento seçimlerine katılmışlardır.

Çek Cumhuriyeti: 1920

 Slovakya: 1920

 Ermenistan 1921

 Tacikistan: 1924

 Moğolistan: 1924

 Kazakistan: 1924

 Türkmenistan: 1927

 Romanya: 1929

 Ekvator: 1929

Görüldüğü gibi dünya ülkelerinden otuz yedisinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi Türkiye’den önce verilmiştir.

SORU: Kadınlara seçme ve seçilme hakkını Türkiye’den sonra veren devletler hangileridir?

CEVAP:  Güney Afrika, Türkiye gibi kadınlara seçme ve seçilme hakkını 1930 yılında vermiştir ama bu hak ilk etapta beyaz ırka verilmiştir. Hint ırkından olanlara 1984 de siyah ırka ise ancak 1994 de bu hak tanınmıştır.

Diğer ülkeler şunlardır:  

Brezilya: 1932

 İspanya: 1931

 Sri Lanka: 1931... Dünyanın ilk kadın devlet başkanı 1960'da göreve gelen Srilankalı Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranaike'dir.

Portekiz: 1931

 Şili: 1931, 1946

 Tayland: 1932

 Uruguay: 1932

 Maldivler: 1932

 Küba: 1934

 Myanmar: 1935

 Flipinler: 1937

 Özbekistan 1938

 Bolivya 1938, 1952

 El Salvador 1939

Panama 1941

 Dominik Cumhuriyeti 1943

 Fransa : Fransa'da 4 Ekim 1944'de yapılan yasa değişikliğiyle kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildi. 29 Nisan 1945'te ilk defa belediye seçimlerine katılan kadınlar 21 Ekim 1945'te de ilk defa parlamento seçimlerinde oy kullandılar.

Jamaika 1944

 Bulgaristan 1944

 Hırvatistan 1945
Slovenya: 1945

 İtalya: 1925'de belediye seçimlerinde oy kullanmaya başlayan İtalyan kadınları 1945'da ilk genel seçimlere katıldılar.

Endoneyzya: 1945

 Senegal: 1945

 Togo: 1945

 Japonya: 1945

 Sırbistan 1946

 Montenegro 1946

 Kuzey Kore: 1946

 Guatemala 1946

 Liberya 1946

 Makedonya 1946

 Vietnam 1946

 Trinidad ve Tobago 1946

 Venezuela 1946

 Kamerun 1946

 Malta 1947

 Singapur 1947

 Arjantin: 1947

 Meksika: 1947

 Pakistan: 1947

 İsrail: 1948

 Güney Kore 1948

 Surinam 1948

 Nijer 1948

 Bosna Hersek 1949

 Çin: 1949

 Kostarika 1949

 Yunanistan: 1949

 Suriye: 1949

 Hong Kong: 1949

Barbados: 1950

 Haiti 1950

 Hindistan: 1950

 Dominik: 1951

 Grenada: 1951

 Nepal: 1951

 Lübnan: 1952

 Belize: 1954

 Kolombiya: 1954

 Gana: 1954

 Kamboçya: 1955

 Honduras: 1955

 Nikaragua: 1955

 Peru: 1955

 Etiyopya: 1955

 Mısır: 1956

 Benin: 1956

 Mali: 1956

 Somali: 1956

 Malezya: 1957

 Laos: 1958

 Burkina Faso: 1958

 Nijerya: 1958

 San Marino: 1959

 Tunus: 1959

 Tanzanya: 1959

Kıbrıs: 1960

 Paraguay: 1961

 Malavi: 1961

 Ruanda: 1961

 Sierra Leone: 1961

 Bahamalar: 1961

 Monaco: 1962

 Cezayir: 1962

 Uganda: 1962

 Zambia: 1962

 Afganistan: 1963

 Kongo: 1963

 Fiji: 1963

 Fas: 1963

 İran: 1963

 Libya: 1964

 Sudan: 1964

 Yemen: 1967

Andorra: 1970

 İsviçre : İsviçre'de kadınların seçme ve seçilme hakkını elde etmesi 7 Şubat 1971'de gerçekleşirken İsviçre'ye bağlı Appenzell kantonunda ise 1990'ı bulmuştur.

Bangladeş 1972

 Bahreyn 1973

 Angola 1975

 Mozambik 1975

 Moldova 1978

Irak: 1980

 Lihtenştayn: 1984

 Namibya: 1989

Umman: 1994

Katar: 2003

 Kuveyt: 2005

 Birleşik Arap Emirlikleri: 2006

 Suudi Arabistan:Kral Abdullah Bin Abdulaziz'ın 25 Eylül 2011 yılında yaptığı değişiklikle kadınların 2015 seçimlerine katılmasının önü açılmış, kadınlar seçme ve seçilme hakkını elde etmişti.


Görüldüğü gibi 110 ülke de kadınlara seçme ve seçilme hakkını Türkiye’den sonra vermiştir.

Avrupa’nın bile pek çok çok devletinden daha önce kadınlarımıza seçme ve seçilme hakkı vermiş olmamız anlamlıdır. Özellikle de İtalya, Fransa ve İsviçre’den önce... Zira Türkiye, bilindiği gibi İdare Hukukunu Fransa’dan, Ceza Hukukunu İtalya’dan, Medeni Kanun,Borçlar Kanunu ve İcra-iflas Kanununu İsviçre’den almıştı.

Evet, medeni kanununu örnek aldığımız İsviçre’nin ancak 1971 yılında kadınlara seçme ve seçilme hakkı vermiş olmasını hep ilginç bulmuşumdur.

SORU: 1946 yılında çok partili siyasi hayata geçilene kadar Türkiye’de kadınlar milletvekillerini doğrudan doğruya kendi oyları ile mi seçiyorlardı?

CEVAP: 1946 yılına kadar erkekler bile milletvekillerini doğrudan doğruya seçmiyorlardı ki kadınlar da seçsin.

1946 yılına kadar vatandaşlar kendilerini yönetecek olanları seçecek insanları seçiyorlardı öncelikle.  Vatandaşların seçtikleri de milletvekili ( ya da belediye başkanı ) adayları içinden seçim yapıyorlardı.  ( Buna iki dereceli seçim denir.  iki aşamadan oluşan ve önce ilk seçmenlerin ikinci seçmenleri, ikinci seçmenlerin de milletvekili ya da başkan gibi temsilcileri seçtiği seçim sistemidir. Dolayısıyla, tek dereceli seçimlerin aksine, seçmenler milletvekillerini ya da başkanı doğrudan seçmezler.)

*********************

FOTOĞRAF: Dünyanın ilk kadın devlet başkanı 
Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranaike




Sitedeki
Yazarın
Önceki YazıSonraki Yazı
Önceki YazıSonraki Yazı
( Soru Ve Cevaplarla Türk Kadınının Seçme Ve Seçilme Hakkını Elde Etmesi—3. Bölüm başlıklı yazı Sami Bibero tarafından 08.12.2019 tarihinde sitemize eklenmiştir. Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu , kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. )
 
Bu sayfadaki tüm yazı ve içerikler Sami Bibero sorumluluğundadır. Sami Bibero hakkında bilgi ve yazılarına ulaşabilirsiniz.
Yukarı/
© 2008-2016 Edebiyat Evi | Eserlerin tüm hakları ve sorumluluğu eser sahiplerine aittir.