Muhasara...kelimelerin Hikyeleri 3
muhasara / kelimelerin hikayeleri ...
günlerdir muhasara altındaydılar ,başlarına bela olan bu vahşi saldırganların saldırılarından dolayı , yokluklara mahsur kalmak fiziken yorsa da ,ruhen çok daha acıtıyor ve hiddetlendiriyordu onları ,asil atalarının onlara bıraktığı şaşalı günler geride kalmış özgürce yaşayabilecekleri sıradan günlere bile hasret kalmışlardı ,saraya istanbul’a gönderdikleri ne olur yardım edin çağrılarına kimse kulak asmamış ,yada imdat çağrıları daha haşmetli padişaha varmadan hasır altı edilmişti , son yıllarda osmanlı ile yaptıkları dostluk anlaşması onları ve münhasır oldukları bu bölgeyi huzura kavuşturmuş, diğer vahşi ve aç saldırganlar dan korumuştu en azından yakın zamana kadar ,ama inhisarlarında olan şarap ticareti zor durumdaydı, şeyhülislamın şarap hakkındaki fetvaları tüm gürcü beyliğini hüsrana uğratmış kıt kanaat geçindikleri ticaretlerine büyük bir hasar vermişti, ayrıca bu mecburiyeti civardaki tüm hristiyan beyliklerine değil de sadece gürcü ahaliye hasretmesi, bu işin içinde dini hassasiyetler değil de, siyasi kararlar olduğunu gösteriyordu ,korkulur ki kara denize bakan eski hisarın burcu üzerindeki dalgalanan gürcü bayrağı bile yakın zamanda sorun olabilir hatta kan dökülmesi içten bile olmaz, çünkü gürcüler osmanlı ordusuyla kıyaslanamaz bir azınlıkta olsalar bile konu vatan ve bayrak ise ölmeye koşa koşa giderlerdi…
arapçadaki h-s-r (? ? ?) kökü temel olarak "kuşatmak, sınırlamak, hapsetmek, bir yere toplamak" gibi anlamlara gelir. türkçede günlük hayatta, hukukta ve edebiyatta sıkça kullandığımız birçok kelime bu kökten türemiştir.
işte türkçeye bu kökten geçen başlıca kelimeler ve anlamları:
h-s-r (? ? ?) kökünden türeyen kelimeler
• hasır: bitki saplarından örülerek yapılan yaygı. kelimenin aslı, liflerin birbirine geçirilip "sıkıştırılması/kuşatılması" fikrine dayanır.
• muhasara: bir yeri çevreleme, kuşatma. askerî bir terim olarak "kuşatma" anlamında kullanılır (örn: istanbul'un muhasarası).
• mahsur: kuşatılmış, sarılmış, dışarı çıkması engellenmiş. (örn: kar yağışında yolda mahsur kalmak).
• münhasır: bir kimseye veya bir şeye ayrılmış, sınırlanmış, sadece ona ait. (örn: şahsa münhasır özellikler).
• inhisar: tekel, sınırlama, bir şeyi sadece kendi elinde tutma. (örn: inhisar idaresi / tekel).
• hisar: kale, etrafı örülmüş korunaklı bölge
• hasretmek: bir şeyi sadece belli bir amaca veya kişiye ayırmak, tahsis etmek.
• hasr: sınırlama, kısıtlama, bir yere toplamak
________________________________________
not: bu kök ile sıklıkla karıştırılan ancak farklı köklerden gelen kelimeler de vardır:
.hasret: "özlem" anlamına gelir ve h-s-r (? ? ?) kökünden türemiştir (sonundaki harf 'ra' değil, 'sin'dir).
• hasar: "zarar" anlamına gelir ve h-s-r (? ? ?) kökünden türemiştir (başındaki harf 'ha' değil hı dır
• hüsran: hayal kırıklığına uğramak
• fakat anlam bütünlüğünde baktığımızda bu kelimelerin hepsi aynı kökten gelir ve etrafın kuşatılması ,örülmesi, çaresiz bırakılmak naçar kalmak hayal kırıklığına uğramak anlamıyla da anlamdaşlardır.
(
Muhasara...kelimelerin Hikyeleri 3 başlıklı yazı
ylmztzgl tarafından
22.04.2026 tarihinde sitemize eklenmiştir. Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu , kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. )
Okuduğunuz Yazının Site Kurallarını İhlal Ettiğini Düşünüyorsanız, Site Yönetimine Bildirmek İçin Tıklayınız.
