oğlan/ekşi etimoloji/kelimelerin hikayeleri
oğlan
ad
1.
erkek çocuk.
"yılbaşı doğan çocukların çoğu oğlanmış"
2.
yetişkin erkek, delikanlı.
"bizim oğlan futbol düşkünü"
3.
iskambil kâğıdında üzerinde genç erkek resmi bulunan kâğıt.
4.
edilgin eşcinsel erkek çocuk, delikanlı ya da erkek.
kısaca bu şekilde açıklanıyor anlamı...birde kökenine bakalım usta nişanyan ne diyor bu konuda...
köken
eski türkçe oglan “evlatlar, yavrular” sözcüğünden evrilmiştir. bu sözcük eski türkçe ogul “evlat” sözcüğünün eski türkçe +an² ekiyle çoğuludur.
daha fazla bilgi için oğul maddesine bakınız.
ek açıklama
arkaik eski türkçe +an çoğul ekiyle. karş. eren, budun.
benzer sözcükler
oğlancı
bu maddeye gönderenler
kızoğlan kız, ulan
tarihçe (tespit edilen en eski türkçe kaynak ve diğer örnekler)
eski türkçe: [orhun yazıtları, 735]
iniygünüm oglanım [erkek kardeşlerim ve ogullarım]
eski türkçe: “erkek çocuk (tekil)” [kutadgu bilig, 1069]
yigit erdi oglan kılınçı amul [genç adam oldu çocuk, tavrı sakin]
eski türkçe: [kaşgarî, divan-i lugati't-türk, 1073]
[['oğul'un çoğulu oglan'dır, ancak bu kullanım kuraldışıdır. kurala göre çoğul hali 'oğullar' olmalıydı, tıpkı "adamlar" anlamında 'eren' sözcüğü gibi.]] eş anlamlısı oğul için ne demiş usta ...
köken
eski türkçe ogul “yavru, evlat” sözcüğünden evrilmiştir.
ek açıklama
türkçe sözcük yakın döneme dek cinsiyetten bağımsız olarak “kız veya erkek evlat” anlamında kullanılır.
benzer sözcükler
eşşoğlu, oğul otu
bu maddeye gönderenler
ayol, köpoğlu, oğlak, oğlan (kızoğlan kız, ulan), orostopollu
tarihçe (tespit edilen en eski türkçe kaynak ve diğer örnekler)
eski türkçe: [orhun yazıtları, 735]
beglik oglu?un kul kıldık, işilik kız oglu?un kü? kıldık [beylik oğlunu kul kıldık, hanımlık kızını cariye kıldık]
türkiye türkçesi: [ahmed-i daî, divan, 1420 yılından önce]
tatma ol şeker dudaktan ger oğul balı ise / kim a?a barmak banarlar her zaman helvayiler
türkiye türkçesi: “... arı kovanı” [yadigâr-ı ibni şerif, 1421? yılından önce]
kovan otı kim oğul otı dahi dérler.
bu arada oğlan kelimesinin kökenini göremiyoruz yeterli bir açıklama tatmin eden bir izah yok malesef ...
ben yine kendi bilgi ve birikimlerimden yola çıkarak gayet kabul edilebilir ve makul bir yol buldum aslında anlatayım efendim....
oğlan kelimesinin orjinali oğulan dır. oğlak kelimesi de aynı anlamda aynı kökten gelir.
yani oğulmak eyleminden gelir..
"oğulmak", türkçede genellikle arı oğulu (arıların yeni bir kraliçe arı eşliğinde kovanı terk edip yeni bir koloni oluşturmak üzere ayrılması) olayını ifade eder. bu süreçte arılar, ana arı ile birlikte eski kovanı terk ederek yeni bir yere yerleşirler. bu kelime, mecazi olarak bir topluluğun bölünerek yeni bir yapı oluşturması anlamında da kullanılabilir.
kubbealtı lugatı
kubbealtı lugatı
oğulmak kelimesinin anlamları:
arıcılık terimi: arı kolonisinin, kraliçe arı ve bir grup işçi arı ile eski kovandan ayrılarak yeni bir koloni kurması durumu.
mecazi anlam: bir grubun veya topluluğun bölünmesi, parçalanması veya yeni bir topluluk oluşturmak için ayrılması.
örnek cümleler:
"arılar bu sene çok erken oğuldu." (arıcılık bağlamında)
"topluluk iki gruba oğuldu." (bölünme/ayrılma anlamında)
not: "oğulmak" kelimesi, bazen "oğul vermek" (arıların oğul çıkarması) ifadesiyle de kullanılır.
burada mecazi dediği anlam asıl anlam ,yani kök anlamdır ,biz küçükken sofrada ekmeği elimizde fazla tutup mıncıklayık cimcikleyip oyun edersek, ekmeğin oğulmasından dolayı büyüklerimiz bize kızar ekmekle oynamayın ! oğulmasın günahtır derlerdi yani ekmeğin oğulması kırıklanması büyük parçadan küçük kırıkların ayrılması yere dökülmesi günahtı ve evin beti bereeketi kaçardı biz bu şekilde büyüdük ...
evet konumuza geri dönersek...
oğlan yani oğulan babadan kopan ayrılan küçük parça olarak düşünülmüş atalarımız tarafından ve kullanılmış asırlarca.
konunun bir de argodaki şekli var birde sonuçta oğlan erkek çocuk, delikanlıların cinsel olarak kullanılması olayı oda oğlan kelimesin arapça karşılığı ibni olduğu için toplumda ibnelere oğlan denmeside doğal bir sonuçtur .evet yine geldik bir kelimenin hikayesinin sonuna ,kalın sağlıcakla.