Edebiyat ve Kültür Platformu
“Ağzından kaçırmak”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Söylememesi gereken bir şeyi farkında olmadan ya da kontrol kaybederek söylemek anlamında kullanılır. Genellikle bir sırrı, gizli bir bilgiyi ya da uygunsuz bir sözü istemeden açıklamayı ifade eder. Türk dilinde dilin kontrol kaybının yaygın ifadelerinden biridir. Çoğu zaman pişmanlıkla birlikte kullanılır.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güzel bir görsel imge yatar: söz, ağzın içinde bir nesne gibi tutulan bir varlıktır; "ağzından kaçmak" demek, bu nesnenin kontrolden çıkarak dışa fırlaması demektir. Bu somut hareket, halk dilinde kontrol edilemeyen söylemenin ifadesine dönüşmüştür. Ağzından kaçıran kişi, sözü bilerek söylememiş; ama söylenmiş olmaktan da kaçamamıştır.
Deyim aile sırlarının açıklanmasında, iş yerindeki gizli bilgilerin sızdırılmasında, sosyal toplantılarda yapılan gaflarda kullanılır. Sürpriz partisi planlamayı yanlışlıkla söyleyen, gizli bir aile sorununu açan, iş yerinin yeni planını rakibe söyleyen — hepsi "ağzından kaçırmak" durumlarıdır.
Deyim çoğu zaman pişmanlıkla birlikte gelir: "Pardon, ağzımdan kaçtı." Atasözü "Söylemekle dağ delinmez ama dağı duvar yapan dilin de değildir" sözün etkisini hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Sırı yakalanmak" ve "Yanlışlıkla söylemek" yer alır. Modern psikolojide "Freudian slip" (Freud sürçmesi) bu deyimin akademik karşılığıdır. Olgun bir tutum, ağzından kaçırılan sözü hızlıca telafi etmeye çalışmak; durumu büyütmemek ya da örtbas etmek değil, gerekirse açıklama yapmaktır.
Örnek Cümleler
“Ağzından kaçırmak” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Söylememesi gereken bir şeyi farkında olmadan ya da kontrol kaybederek söylemek anlamında kullanılır. Genellikle bir sırrı, gizli bir bilgiyi ya da uygunsuz bir sözü istemeden açıklamayı ifade eder. Türk dilinde dilin kontrol kaybının yaygın ifadelerinden biridir. Çoğu zaman p...
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güzel bir görsel imge yatar: söz, ağzın içinde bir nesne gibi tutulan bir varlıktır; "ağzından kaçmak" demek, bu nesnenin kontrolden çıkarak dışa fırlaması demektir. Bu somut hareket, halk dilinde kontrol edilemeyen söylemenin ifadesine dönüşmüştür. Ağzından kaçıran kişi, sözü bilerek söylememiş; ama söylenmiş olmaktan da k...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Sürpriz parti planını ağzımdan kaçırdım.
