Tema
Üye Ol Giriş Yap
Şiir Deneme Hikaye Makale Serbest Kürsü Sesli Şiirler Yazarlar Forum Sohbet Online Üyeler

Edebi Sanatlar Sözlüğü

Türk edebiyatında sıkça kullanılan 40 edebi sanat — açıklamaları, dize örnekleri ve kategorize edilmiş tam liste.

Anlam Sanatları

Teşbih (Benzetme)
Aralarında ortak nitelik bulunan iki şeyden zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır. Tam teşbihte dört u...
İncele
İstiare (Eğretileme)
Benzetmenin temel iki unsurundan (benzeyen veya kendisine benzetilen) yalnızca biri söylenerek yapılan benz...
İncele
Mecaz
Bir sözün gerçek anlamı dışında, aralarında ilgi bulunan başka bir anlamda kullanılmasıdır. Mecaz, kelimeye...
İncele
Mecaz-ı Mürsel (Ad Aktarması)
Bir kelimeyi benzetme ilgisi olmaksızın gerçek anlamı dışında kullanma sanatıdır. Parça-bütün, iç-dış, sebe...
İncele
Kinaye
Bir sözün hem gerçek hem mecaz anlama gelecek şekilde kullanılması; ancak mecaz anlamın kastedilmesidir. Sö...
İncele
Tariz (Dokundurma)
Bir sözü tam tersi anlamda, alaylı ya da iğneleyici biçimde kullanma sanatıdır. Kişiye dolaylı yoldan eleşt...
İncele
Tezat (Karşıtlık)
Anlamca birbirine zıt iki kavramı bir arada kullanma sanatıdır. Çelişki üzerinden derin bir anlam üretir.
İncele
Tenasüp (Uygunluk)
Anlamca birbiriyle ilgili kelimeleri bir arada kullanma sanatıdır. Tezatın tersi: kavramlar birbirini deste...
İncele
Telmih (Hatırlatma)
Şiirde bilinen bir olaya, kişiye, tarihî veya dinî hadiseye dolaylı atıfta bulunma sanatıdır. Okurun arka p...
İncele
Hüsn-i Talil (Güzel Sebep Bulma)
Bir olayın gerçek sebebini bir yana bırakıp şairane, hayalî ve güzel bir sebep gösterme sanatıdır.
İncele
Kişileştirme (Teşhis)
İnsan dışındaki varlıklara insan özellikleri verme sanatıdır. Doğa, eşya veya hayvanların duyguları/davranı...
İncele
İntak (Konuşturma)
Kişileştirilen varlığa konuşma yetisi verme sanatıdır. Genellikle kişileştirme ile birlikte kullanılır. Fab...
İncele
Mübalağa (Abartma)
Bir özelliği, durumu olduğundan çok büyük veya çok küçük göstererek anlatma sanatıdır. Şiire çarpıcılık katar.
İncele
Tecahül-i Arif
Şairin bildiği bir şeyi bilmiyormuş gibi yapma sanatıdır. Hayretle sorgulama hissi verir.
İncele
Sehl-i Mümteni
Söylendiğinde "ben de söyleyebilirdim" denilen ama söylemenin son derece zor olduğu, sade görünüp aslında d...
İncele
Tekrir (Yineleme)
Sözün etkisini güçlendirmek için bir kelime, dize veya tamlamayı tekrar etme sanatıdır.
İncele
Tedriç
Anlamla ilgili kavramları, en küçükten en büyüğe veya tersine, sıralayarak verme sanatıdır.
İncele
İstifham (Soru Sorma)
Cevap beklemeden, etkiyi artırmak için soru biçiminde söz söyleme sanatıdır.
İncele
Nida (Seslenme)
Heyecanı veya duyguyu artırmak için bir varlığa veya kavrama seslenme sanatıdır. Genellikle "ey, hey, ah" ü...
İncele
Tevriye
Birden fazla anlamı olan bir sözcüğün, yakın anlamı söylenir gibi yapılıp uzak anlamının kastedilmesi sanat...
İncele
İrsal-i Mesel
Şiirde söze güç ve anlam derinliği katmak için atasözü, özdeyiş veya halk arasında yaygın söz kullanma sana...
İncele
İham
Birden fazla anlama gelebilecek bir sözcüğün, hem yakın hem uzak anlamlarının birlikte düşünülmesi için bil...
İncele
Hüsn-i Tehallus
Bir şiirde konudan konuya geçişin sanatlı, akıcı ve doğal yapılması sanatıdır. Özellikle kasidelerde nesib ...
İncele
İltifat
Söz arasında muhatap değiştirme, üçüncü tekil şahıstan birden ikinci tekile (veya tersi) geçme sanatıdır. S...
İncele
Müşakele
Bir başkasının kullandığı sözü, onu yanıtlarken aynen tekrar etmek; ancak farklı bir anlamda kullanmak sana...
İncele
Tegafül
Bilen bir kimsenin görmezlikten, anlamamazlıktan veya hatırlamazlıktan gelmesi sanatıdır. Tecahül-i Arif'te...
İncele

Söz Sanatları

Cinas
Yazılış ve okunuşları aynı veya benzer fakat anlamları farklı kelimelerin bir arada kullanılmasıdır.
İncele
Seci (İç Kafiye)
Düz yazıda kelime sonlarındaki ses benzerlikleridir. Şiirdeki kafiyenin nesirdeki karşılığıdır.
İncele
Akis (Yansıma)
Bir cümle veya dizenin kelimelerinin sırasını ters çevirerek yeni bir anlam oluşturma sanatıdır.
İncele
İade
Bir beytin son kelimesini sonraki beytin başında kullanma sanatıdır. Beyitler arasında zincirleme bağ kurar.
İncele
Leff ü Neşr
Bir dize veya beytin ilk bölümünde sıralanan kavramların, ikinci bölümde aynı sırayla ilgili oldukları sözc...
İncele
Reddü'l-Acüz Ale's-Sadr
Bir beytin sonundaki kelimenin sonraki beytin başında, ya da dize sonundaki bir kelimenin aynı dizenin başı...
İncele
İktibas
Şiirde âyet, hadis, atasözü ya da başka bir şiirden alıntı yapma sanatıdır. Özellikle Divan edebiyatında ây...
İncele
Lebdeğmez
Şiirin baştan sona dudak ünsüzleri (b, p, m, f, v) hiç kullanılmadan yazılması sanatıdır. Söylendiğinde dud...
İncele
Nazire
Bir şairin başka bir şairin şiirini örnek alarak aynı vezin, kafiye ve konuda yazdığı şiirdir. Divan edebiy...
İncele
Tarih Düşürme (Ebced)
Önemli bir olayın yılını, harflerin sayısal değerleriyle (ebced hesabıyla) bir mısra veya beyitte gizleme s...
İncele
Tarsi
Bir beyitte iki dize arasında karşılıklı kelimelerin hem ses hem vezin bakımından eşleşmesi sanatıdır. Beyi...
İncele
Tetabu-i İzafat
Bir mısrada birbiri ardına gelen ve zincirleme tamlamalar oluşturan sözcüklerin sıralanması sanatıdır. Ses ...
İncele