Edebiyat ve Kültür Platformu
“Ağzının payını vermek”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Bir kimseyi sert ve etkili bir cevapla susturmak, hak ettiği şekilde karşılık vermek anlamında kullanılır. Haksız ya da fazla konuşan kişiyi yerine oturtacak şekilde verilen cevabı ifade eder. Genellikle düzgün ve düşündürücü bir şekilde verilen sert cevaplar için söylenir. Türk dilinde haksızlığa karşı net cevabın güçlü ifadesidir.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında "pay" sözcüğünün eski bir kullanımı yatar: pay, hak edilen porsiyon, alınan karşılık demektir. "Ağzının payını vermek" demek, "konuşmasının karşılığını fazlasıyla almak" demektir. Yani sözü yiyen kişi, kendi hak ettiği yanıtı görmüştür.
Deyim haksızlığa, hadsizliğe, küstahlığa karşı verilen sert cevapları anlatır. Bir patavatsız söze karşı zekice bir karşılık, bir hakaret denemesine karşı yıkıcı bir cevap, bir küçümseme tavrına karşı net bir hatırlatma — hepsi "ağzının payını vermek" durumlarıdır. Saldırgan değil, savunucu bir tepki sayılır.
Deyim Türk halk hikmetinde "kendini savunma" hakkının ifadesidir. Olağan davranış değildir; özel bir gerekçe gerektirir. Eş anlamlı deyimler arasında "Haddini bildirmek" ve "Yerine oturtmak" yer alır. Atasözü "Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır" yumuşak iletişimi önerirken, bu deyim gerektiğinde sertliğin de bir yeri olduğunu kabul eder. Denge, hangi durumda hangisinin doğru olduğunu bilmektir.
Örnek Cümleler
“Ağzının payını vermek” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Bir kimseyi sert ve etkili bir cevapla susturmak, hak ettiği şekilde karşılık vermek anlamında kullanılır. Haksız ya da fazla konuşan kişiyi yerine oturtacak şekilde verilen cevabı ifade eder. Genellikle düzgün ve düşündürücü bir şekilde verilen sert cevaplar için söylenir. Tü...
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında "pay" sözcüğünün eski bir kullanımı yatar: pay, hak edilen porsiyon, alınan karşılık demektir. "Ağzının payını vermek" demek, "konuşmasının karşılığını fazlasıyla almak" demektir. Yani sözü yiyen kişi, kendi hak ettiği yanıtı görmüştür. Deyim haksızlığa, hadsizliğe, küstahlığa karşı verilen sert cevapları anlatır. Bir patavats...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Hakaret etmeye kalktı, ağzının payını verdim.
