“Besle kargayı oysun gözünü”

Atasözünün arkasında bir karga gözlemi vardır: karga doğası gereği fırsatçı bir hayvandır. Ona ne kadar iyi bakılırsa bakılsın, vahşi içgüdüleri yok olmaz; sahibinin elinden bile yem kapacak, tehlike anında gözünü oyacak kadar agresif olabilir. Bu somut görüntü, kötü huylu insana yapılan iyiliğin sonunu güçlü bir biçimde özetler.

Atasözünün acı bir hayat dersi vardır. İş yerinde yıllarca destekleyip yetiştirdiğin biri arkadan vurabilir; barındırdığın akraba mirasınla ilgili dava açabilir; eğittiğin öğrenci sana karşı çıkabilir. Bu örnekler atasözünü hâlâ canlı kılar. İyilik yapmak güzeldir ama körü körüne değil, gözleri açık olarak yapılmalıdır.

Atasözünün önemli bir uyarısı vardır: kötü insana iyilik yapma demez, ama "dikkat et" der. Niyetini bilmediğin kişiye sınırsız iyilik yapma; küçük adımlarla dene; karakter göstergelerine bak. Eş anlamlı bir söz olan "İyilik yapan kötülük bulur" çok karamsar gelse de, gerçeklikte özellikle bazı kişilerle karşılaşıldığında bu olabilir. Atasözü uyanıklığı öğütler.