Edebiyat ve Kültür Platformu
“Burnundan getirmek”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Birinin yaptığı şeylerin bedelini ona ödetmek; cezalandırarak pişman etmek anlamında kullanılır. Genellikle haksızlık yapan ya da kötü davranan kimsenin yaptıklarının karşılığını çok ağır bir biçimde almasını ifade eder. Türk dilinde misillemenin ve cezalandırmanın güçlü ifadelerinden biridir.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güzel bir bedensel imge yatar: bir şey o kadar fazla aşırı yapılmıştır ki, "burnundan gelmek" — yani vücudun en hassas noktasından dahi çıkmak — durumuna gelmiştir. Bu somut hiperbol, halk dilinde aşırı acının ödetilmesinin metaforuna dönüşmüştür. "Burnundan getirmek" demek, "öyle ağır bir bedel ödetmek ki, kişi bir daha aynı şeyi yapamasın" demektir.
Deyim haksızlık görenlerin intikam isteğinde, sertliğe karşı sertlikle cevap verme bağlamında, eğitim/terbiye süreçlerinde kullanılır. "Bunu sana burnundan getireceğim" gibi cümlelerde sıkça geçer. Çoğu zaman tehdit ya da öfke dolu bir bağlamda söylenir.
Deyim çoğu zaman olumsuz bir bağlamda kullanılır; çünkü misilleme cezası genellikle iyi sonuçlar getirmez. Atasözü "İntikam soğuk yenir" düşünmeden hareketin tehlikelerini hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Bedelini ödetmek", "Hesabını sormak" ve "Cezalandırmak" yer alır. Modern dilde "make someone pay dearly" benzer bir ağırlık taşır. Olgun bir tutum, "burnundan getirmek" yerine adaletin yasal yollarla aranması, kişisel intikamdan kaçınılmasıdır; çünkü intikam zincirleri çoğu zaman uzar.
Örnek Cümleler
“Burnundan getirmek” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Birinin yaptığı şeylerin bedelini ona ödetmek; cezalandırarak pişman etmek anlamında kullanılır. Genellikle haksızlık yapan ya da kötü davranan kimsenin yaptıklarının karşılığını çok ağır bir biçimde almasını ifade eder. Türk dilinde misillemenin ve cezalandırmanın güçlü ifade...
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güzel bir bedensel imge yatar: bir şey o kadar fazla aşırı yapılmıştır ki, "burnundan gelmek" — yani vücudun en hassas noktasından dahi çıkmak — durumuna gelmiştir. Bu somut hiperbol, halk dilinde aşırı acının ödetilmesinin metaforuna dönüşmüştür. "Burnundan getirmek" demek, "öyle ağır bir bedel ödetmek ki, kişi bir daha ay...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Bunu sana burnundan getireceğim, bekle.