“Gönlünü almak”

Deyimin arkasında Türk dilinin "gönül" kavramına verdiği derin önem yatar. Gönül, sadece kalp değil; iç dünya, ruh, sevgi merkezi demektir. Birinin "gönlünü almak", onun iç dünyasındaki kırgınlığı çıkarıp yerine sevgi ya da uyum yerleştirmek demektir. Bu somut iç dünya metaforu, halk dilinde teselli ve barışma sanatının ifadesine dönüşmüştür.

Deyim aile içi tartışmalarda, dostluk anlaşmazlıklarında, evlilikte, hatta iş ilişkilerinde geçerlidir. Eşine kötü söz söyleyen birinin onun gönlünü alması, çocuğunu üzen ana babanın çocuğun gönlünü alması, bir hatadan sonra dostuna gönül almak için harekete geçmek — hepsi sağlıklı ilişki örnekleridir. Bu davranış, hatasını fark etmenin ve düzeltmenin Türk halk hikmetindeki ifadesidir.

Deyim Türk halk hikmetinde "kırılan ipi düğümleme" kavramına yakındır. Atasözü "Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır" gönül almanın gücünü hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Barıştırmak", "Affettirmek" ve "Teselli etmek" yer alır. Modern ilişki biliminde "repair attempts" (onarım girişimleri) Gottman'ın evlilik araştırmalarında bu deyimin akademik karşılığıdır. Olgun bir gözlem, gönül alma yeteneğinin sağlıklı uzun vadeli ilişkilerin temel becerilerinden biri olduğudur; özür, hediye ve içtenlikle birleştiğinde gönüller alınır.