“İşi başından aşkın olmak”

Deyimin arkasında çok güzel bir abartı yatar: "aşkın" sözcüğü "üstünde, fazla" demektir; "işi başından aşkın" yani "yapması gereken iş, başını bile aşmış" anlamına gelir. Bu somut yükseklik metaforu, halk dilinde aşırı yoğunluğun ifadesine dönüşmüştür. İşi başından aşkın olan kişi, görevleri tamamlamak için yetersiz kalmış demektir.

Deyim modern hayatın yoğun temposu içinde sıkça kullanılır. Çoklu projeleri yönetmeye çalışan iş insanı, hem çalışan hem öğrenci olan birey, çocuğa bakıp evi de yöneten ev hanımı, mali yıl sonunda muhasebeci — hepsi işi başından aşkın olabilir. Modern dünyada "work-life balance" tartışmalarında bu deyim sıkça gündemdedir.

Deyim çoğu zaman empati amaçlı kullanılır: "Anlıyorum, işin başından aşkın." Atasözü "Çok iş yapan az hata yapmaz" yoğunluğun hata getirebileceğini hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Çok yoğun olmak", "Boyumu aşmak" ve "Vakit bulamamak" yer alır. Modern dünyada "swamped with work" (işle dolup taşmak) tam karşılığıdır. Olgun bir tutum, işi başından aşkın olduğumuzu fark ettiğimizde önceliklendirme yapmak; gerekirse bazı görevleri reddetmek ya da delege etmektir.