“İşkembeden atmak”

Deyimin arkasında çok güçlü bir mutfak görüntüsü yatar: işkembe, hayvanın iç organlarından biridir; "işkembeden atmak" demek, içeriden çıkan, hiçbir kontrol süzgecinden geçmemiş, çiğ haliyle dışarı atılan bir şey demektir. Bu somut görüntü, halk dilinde hiçbir düşünme aşamasından geçmeden söylenen sözlerin metaforuna dönüşmüştür. İşkembeden atan kişi, beyinden değil, sıradan bir iç organdan konuşur — yani düşünmeden.

Deyim sahte uzmanlar, kulaktan dolma bilgi sahipleri, zırvalayan tartışmacılar için kullanılır. Bir konuyu hiç araştırmadan kesin gibi anlatan, başkalarının söylediklerini kontrol etmeden tekrarlayan, kendi çıkardığı varsayımları kesin gerçek gibi sunan kimseler — hepsi "işkembeden atar." Modern dünyada sosyal medyada bu davranış katlanarak artmıştır.

Deyim çoğu zaman küçümseyici, alaycı bir tonda kullanılır: "Boşuna konuşma, işkembeden atıyorsun." Atasözü "Az söyle, doğru söyle" gerçek bilginin değerini hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Atmasyon", "Uydurmak" ve "Lafı dolandırmak" yer alır. Modern bilgi çağında "misinformation" (yanlış bilgi) ve "fabrication" (uydurma) kavramları bu deyimin teknik karşılıklarıdır. Olgun bir tutum, bilmediğini bilmek ve gerektiğinde "bilmiyorum" diyebilmektir.