“İti an çomağı hazırla”

Atasözünün arkasında köy hayatından çok somut bir görüntü vardır: bir köpek hakkında konuşulduğunda, sanki "çağrılmış gibi" ortaya çıkıverir; bu yüzden ondan korunmak için elinde bir çomak hazır olmalıdır. Bu doğal görüntü, halk hikmetindeki "lafının geçmesi" inancına metafor olmuştur.

Atasözü iki tür durumda kullanılır. Birincisi: hakkında konuşulan kişi gerçekten ortaya çıktığında esprili bir biçimde "İti andık, çomağı hazırlamamışız!" denir. İkincisi: birisi hakkında olumsuz konuşulurken aniden o kişi geldiğinde, atasözü utanç verici durumun ifadesi olur.

Atasözünün önemli bir psikolojik öğüdü vardır: birinin arkasından konuşmaktan kaçın, çünkü o kişi her an karşına çıkabilir. "Lafı geçen burada" durumu, dünyanın küçüklüğünü ve haberlerin hızla yayıldığını hatırlatır. Modern dünyada sosyal medya bu atasözünün anlamını daha da büyütmüştür: hakkında konuştuğun her kelime, ekran görüntüsü olarak hızla o kişiye ulaşabilir. Eş anlamlı bir söz olan "Adamın lafı geçince hemen gelir" daha doğrudan aynı gözlemi yapar.