“Kafa şişirmek”

Deyimin arkasında çok somut bir bedensel deneyim yatar: uzun süre dinlemek zorunda kalan kişinin başı sanki şişmiş gibi hissedilir, düşünme yetisi azalır, dikkat dağılır. Aynı şekilde bir basınç altında kalan başın gerilim hissetmesi, halk dilinde "kafa şişmesi" olarak ifade edilmiştir. Bu somut bedensel deneyim, sözle yorulmanın metaforuna dönüşmüştür.

Deyim aile ortamlarında, iş yerinde, sosyal toplantılarda sıkça geçerlidir. Sürekli aynı konuyu anlatan akraba, sınırsız ayrıntı veren satıcı, bitmez yakınmalar yapan komşu, gereksiz konularla bitiremeyen toplantı yöneticisi — hepsi "kafa şişirir." Modern hayatta bilgi yüklemesi de bu deyimin yeni bir karşılığı sayılabilir.

Deyim çoğu zaman sabırsızlık ve yorgunluk duygusuyla birlikte kullanılır: "Yeter, kafamı şişirme!" Atasözü "Az söyle, doğru söyle" doğrudan bu davranışa karşı bir uyarıdır. Eş anlamlı deyimler arasında "Beynini patlatmak", "Başını ağrıtmak" ve "Lafa boğmak" yer alır. Modern psikolojide "information overload" (bilgi yüklemesi) kavramı bu deyimin bilimsel karşılığıdır. Olgun iletişim, az ve öz konuşmayı, dinleyenin sınırlarını gözetmeyi gerektirir.