“Kestirmeden gitmek”

Deyimin arkasında çok somut bir köy hayatı gözlemi yatar: bir köyden başka bir köye gitmek için ana yol uzundur; ama bahçeler arasından, tarladan ya da patikadan geçen "kestirme yol" daha kısadır. "Kestirmeden gitmek" demek, doğrudan, kısa, hızlı yolu tercih etmek demektir. Bu somut yol görüntüsü, hayatın diğer alanlarına metafor olmuştur.

Deyim hem fiziksel anlamda — bir yere giderken kestirme yol seçmek — hem soyut anlamda — bir işi en pratik biçimde yapmak — kullanılır. Bir mühendisin karmaşık bir problemi en basit yöntemle çözmesi, bir öğretmenin konuyu en doğrudan biçimde anlatması, bir tüccarın fazla aracı olmadan iş yapması — hepsi "kestirmeden gitme" örnekleridir.

Deyim olumlu kullanıldığında "akıllı, pratik" anlamı taşır; olumsuz kullanıldığında "özensiz, derinleşmemiş" anlamına gelebilir. Bir öğrencinin sınava kestirmeden gitmesi (sadece ezberle, anlamadan) sonradan sorun yaratır; bir cerrahın ameliyata kestirmeden gitmesi tehlikeli olabilir. Atasözü "Kestirme yol uzun olur" bu olumsuz boyutu hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Doğrudan gitmek" ve "Kısa kesmek" yer alır. Olgun bir tutum, hangi durumda kestirmenin doğru olduğunu, hangisinde uzun yolun değerli olduğunu ayırt etmektir.