Edebiyat ve Kültür Platformu
“Surat yapmak”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Bir konudan ya da bir kişiden hoşlanmadığını yüz ifadesiyle belli etmek; somurtmak, küsmüş gibi davranmak anlamında kullanılır. Sözle değil, mimik ve yüz ifadesiyle hoşnutsuzluğu belirtmektir. Türk dilinde pasif öfkenin en yaygın ifadelerinden biridir. Genellikle eleştirel, çocuksu davranış vurgusu yapan bir tonda kullanılır.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güzel bir psikolojik gözlem yatar: insan hoşnutsuzluğunu sözle ifade etmek yerine yüzünü buruşturarak, dudaklarını sarkıtarak, kaşlarını çatarak gösterir. Bu yüz ifadesine "surat yapmak" denir. Surat aslında "yüz" demektir; "surat yapmak" da "yüzü özel bir biçimde, hoşnutsuzlukla şekillendirmek" anlamına gelir. Bu somut yüz ifadesi, halk dilinde küskünlüğün ve pasif öfkenin metaforuna dönüşmüştür.
Deyim çocuklarda, gençlerde, hatta yetişkinlerde çok görülen bir davranıştır. İstediği oyuncağı alamayan çocuk, telefonu elinden alınan genç, beğenmediği yemek önüne konulan kişi, eşinin bir sözüne kırılan biri — hepsi "surat yapar." Sözle ifade etmemek, ama yüzle ifade etmek pasif iletişim biçimidir.
Deyim çoğu zaman olumsuz bir bağlamda kullanılır; çünkü açık iletişim yerine pasif tepki olarak görülür. Atasözü "Söyleyemediğini sezdirme" iletişim eksikliğinin sorunlarına dikkat çeker. Eş anlamlı deyimler arasında "Somurtmak", "Surat asmak" ve "Yüzünü ekşitmek" yer alır. Modern psikolojide "passive-aggressive behavior" (pasif-agresif davranış) bu deyimin teknik karşılığıdır. Olgun bir tutum, surat yapmak yerine, ne hissedildiğini sözle ve saygıyla ifade edebilmektir.
Örnek Cümleler
“Surat yapmak” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Bir konudan ya da bir kişiden hoşlanmadığını yüz ifadesiyle belli etmek; somurtmak, küsmüş gibi davranmak anlamında kullanılır. Sözle değil, mimik ve yüz ifadesiyle hoşnutsuzluğu belirtmektir. Türk dilinde pasif öfkenin en yaygın ifadelerinden biridir. Genellikle eleştirel, ço...
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güzel bir psikolojik gözlem yatar: insan hoşnutsuzluğunu sözle ifade etmek yerine yüzünü buruşturarak, dudaklarını sarkıtarak, kaşlarını çatarak gösterir. Bu yüz ifadesine "surat yapmak" denir. Surat aslında "yüz" demektir; "surat yapmak" da "yüzü özel bir biçimde, hoşnutsuzlukla şekillendirmek" anlamına gelir. Bu somut yüz...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Çocuk surat yaptı, oyuncağını almadık.
