Arapça kökenli i’tidâl kelimesi, aþýrý gitmemek, uyumlu olmak demek iken, mecazen de soðukkanlý olma anlamýna gelmektedir.

Gerek inancýmýz gereði ve gerekse insanlýðýmýz gereði mutedil olma mecburiyetimiz vardýr. Zira ileri uç demek olan ‘Ýfrat’, ve gerilerde kalma demek olan ‘Tefrit’ hoþ görülmemiþ bir tutumdur.

Özel ya da tüzel kiþiliklerde i’tidâli yakalamak her zaman için arzulanan ve tavsiye edilen bir durumdur.

Ý’tidâl, amirde- memurda, iþçide-patronda, devlette-halkta, ailede-toplumda, yemede-içmede, uyumada-uyumamada, oyunda-eðlencede, namazda-niyazda gülmede-aðlamada, övmede-yermede, sevgide-nefrette, harcamada-kýsmada, konuþmada-susmada, yorumda-tahlilde, münakaþa ve münazarada… hasýlý her ne ise de yaptýðýmýz, yapacaðýmýz þey orta halli olmalýdýr.

Vasatý yakalayamayanlar sandýklarý gibi muvaffak olamazlar!.. Eninde sonunda ya býkarak, ya engellenerek, ya da baþlarýna bir kaza-bela, afet, musibet gelerek yok olup giderler!..

Yüce Allah özellikle biz Müslüman kullarýnýn i’tidâl üzere olmasý gerektiðini þöyle ifade etmektedir:

“Siz, insanlar için çýkarýlmýþ hayýrlý ümmetsiniz” (Âl-i Ýmrân Suresi, 110)

“Böylece sizi vasat (orta, mutedil) bir ümmet kýldýk” (Bakara Suresi, 143)

Dinimizin Peygamberinden de bu konuda aþaðýdaki hadis-i þerifleri öðreniyoruz:

"Aþýrý giden helak olur." (Müslim)
"Ýþlerin en iyisi vasat olanýdýr." (Deylemi, Beyheki)
"Din kolaylýktýr. Vasattan ayrýlýp aþýrý gideni din maðlup eder."(Nesai)
"Ýfrat ve tefritten uzak dur, vasatý tercih et; çünkü iþlerin en hayýrlýsý orta olanýdýr." (Beyheki)
"Zenginlikte, fakirlikte orta yolu güzel tutmayan, kullukta da orta yolu güzel tutamaz." (Bezzar)
"Doðru yolda olun, orta yolu tutun!" (Buharî)
"Her hususta orta yolu tutmak, peygamberliðin yirmi beþte bir parçasýdýr." (Tirmizi)
"Orta yolu tutun, istikametten ayrýlmayýn!" (Müslim)
"Allah Teâlâ’nýn dini ifrat ve tefrit arasýndadýr. Ýkisinin ortasý sýratý müstakim, yani doðru yoldur." (Beyhekî)

            “Ý’tidâl, vasat ve normal olandýr!..”