#NOTER ,#ÇALIÞANLARI VE #NOTERLÝK #DAÝRESÝ 

 

        Eski Roma hukukunda noter” #noterrier “ olarak isimlendirilmiþ ve not tutan anlamýna gelirdi..#Noterin not tutan #ötesine geçmesi #islam ile birlikte olmuþtur..

         Yazýyý ilk keþfeden #Sümerler’de noter vardýr ve #tabletlere  #söz ve #akitleri yazarak  hazýrlarlardý..

           Fýkýh dediðimiz islam hukukunda ise Noter”#katib-i adl ,#katibül #vesaik ,#müvessik “ olarak adlandýrýldý (vesika memuru vesika yazan)

         #Noter yada #katibi,yazým kurallarýna uygun þekilde ,tartýþma ortamýndan uzak olacak halde” hukuka uygun anlaþma ve metinleri”#hazýrlar,#tanzim eder yada tanzim edilmiþi #onaylar..Ki taraflar arþýnda bir husumet ortaya çýktýðýnda ,tanzim ettiði #belge ile bir nevi #þahitlik görevide yapmýþ olur..Yani her noter ve katibi,#dilbilgisi kurallarýna hakim olacaðý gibi ,düþük cümle ve farklý anlama gelecek kullanýma ,engel olacak þekilde,#muhakeme gücüne sahip olmasý gerekir..

            Okuma yazma nýn az olduðu tarihsel süreçde ,#noterlik görevinin daha #iþlevsel ve #mahkeme gibi neticeler doðurduðu ,bu sebeple de #tartýþýlmazkimse olarak, kabul edilmesi gerekliliði ,öne çýkar..Ýlk baþlarda #Evrakþahidi olarak, bizzat kadý yanýnda “imza sahibi þahit ‘olarak  görülürler ..

            “Oku” ifadesi ile baþlayan islam dini yeryüzüne iniþi ile birlikte #iþçi #haklarýndan ,#kadýnhaklarýna  ve ilk insan haklarý evrensel beyannamesi yerine geçen” #vedahutbesi” tüm insanlýk üzerinde bir devrim ve disiplin oluþturma etkisi ile “#mehirhakkýndan ,#alýnterihakkýna kadar #sözleþmeler ve #taahhütler “þeklinde yazýlý belgeler aslýnda #iþ ve #çeþitliliði açýsýndan ,noterlik meslek geliþimine katký saðlamýþtýr..

              Kabile  yaþantýsýndan, Adli ve idari kurallarlar ile merkezi disiplinin oluþmaya baþlamasý,islam tarihinde  adli memurlar eliyle  yazýlý metinler haline dönüþtürülmüþtü. Yezid in Babasý Muaviye yi Medine deki az sayýda okuma yazma bilen  katib memurlardan olarak ilk #MüslümanNoter bile sayabiliriz..

              Türk islam töresinde #haksýz #kazanç ,#baþkasýnýn #saflýðýndan yada #zor #durumundan #yararlanma ,#akde #vefa gösterilmesi ,#unutma halleri ile #borcun #sakatlanmasý gibi haller #kötü gözle #görülmüþ ve genel olarak da yazýsýzda olsa #hak #riayetine uymakda özen gösterilmiþtir ..Geliþen toplum þartlarý ,çeþitlenen toplum katmanlarý  sözleþme ve belge ile ispat hallerinide beraberinde geliþtirmiþtir..Baþlangýcta kadý yanýnda #imza #sahibi ve #evrak #þahidi olarak bulunmuþken ,sonralarý  #noterler #ayrý #merkezde faaliyetlerine devam etmiþtir..

          Ýslam ýn “insanlýk anayasasý kur an da “#Bakara 282 .ayetinde #noterlik müesesesi tarif edilmiþtir..”Ey iman edenler ,biribirinizle borçlandýðýnýz da bunu yazýn.Aranýzdan bir #yazýcý bunu #adaletle yazsýn..Yazýcý Alahýn kendine öðrettiði þekilde yazmaktan kaçýnmasýn .Herþeyi olduðu gibi dosdoðru yazsýn.Alký zayýfsa velisi ve iki þahit gelsin  demiþtir.Burada yazýcýnýn noter olarak geliþm gösterdiðini belirtmeye gerek yok.

            #Noter in en büyük özelliði iþ ve iþlemlerde #adil olmasý gerekliiiði belirtilmiþtir.Merkezi devletin tepe noktasýna ulaþtýðý #Emeviler döneminde bir þehirde bir ve ya iki noter olacagý belirtilmiþ evrak tanzimlerimde baþlangýçta Müslümanlýk  yeterli þehadet için  görülmüþken yalancý þehitlerin artmasý üzerine kadrolu emin insanlar þahit olarak bulundurulmuþtur..

            Noter geniþ hukuk bilgini olma þartý ile adil olma gerekliliði onlarý kusursuz ve özenli yaþam kurallarýn sahip olan örnek insan olarak öne çýkarmýþtýr.Hatta fýkýh ilmînin ileri boyutunda olmayanlarý,noter olarak atamayarak ücretlendirmeye de kýsýtlama ve adil olma kýstasý ile saðlamaya çalýþýlmýþtýr.

           Hal böyle olunca hem dünyaya ait hukuk meseleler hemde uhrevi emirnameler gereðince noter ve çalýþanlarýnýn bir kýstasa sahip olma ve kýstasýn aþmama ve  yaþamama ya özen gösterme yükümlülüðü vardýr..Uygulamada noterlik dairesi, iþ ve iþlemlerinin boþaltýlmasýnda noter katipleri baþrol oyuncusu olarak faaliyet gösteriyorlar.Oysa gerek iþ hukuku gerekse serbest ticaret te rekabet yasaðý buna engeldir..Kurallar uygulandýðýnda rekabet yasaðýna tabi olan memurun sicili TNB nezdinde kayýtlý olduðu için sisteme #entegre edilmeyerek, bu katip hegomanyasý sonlandýrýlabilir.Ve bizzat Adalet Bakanlýðýnýn denetimde olan, noterlik dairesine ait olan  #iþlemlerin katiple birlikte  hareket kabiliyeti sýfýrlanabilir 

            Noter katibinin Müþteri fortföyünü kendine ait iþlem hacmi olarak gösterip mallaþmasý ve bunu fiyat teklifine dönüþtürmesi anýLan sebeplerle  kabul edilemez .Neticede her noter çalýþananýn bir sicil kaydý ve bu sicil kaydýnýn açýlýþý TNB elindedir.Bu tür geçiþlere izin verilmemeli rekabet yasaðý ve ve öngörülen hapis cezasýne iliþkin hukuki ve cezai yaptýrýmlar harekete geçirilmelidir 

             Tarihsel kalýp gereðince Yine #noter yada katibinin ahlak dýþý iþ ve eylemlerde bulunmasý ve bunu yaþam tarzý haline dönüþtürmesi kabul edilemez.Mesai  saatleri içi ya da dýþý diye ayrýmlama kendini kandýrmadan baþka bir anlamý yoktur..Noterlik dairesi belgerelere meþruiyet saðladýðý gibi gayrimeþru bir yaþam tarzý ile meþruiyet kazandýrmasýnýn,inandýrýcý olmayacaðý ve tartýþmaya açýk hale dönüleceði bellidir.Bu sebeple noter ve noterlik dairesi her zaman tartýþma üstüdür.#Tartýþma #kabul #etmez.Noterlik mesleðine iliþkin tartýþma ve önerilerin bu konu ile ilgisi olmayýp mesleðin geliþimine katký saðlayan her görüþ #müstesnadýr..

        #Noterlik #dairesi fiziki olarak da saygýnlýða uygun bir þekilde düzenlemeli ,noter ve personeli bu saygýnlýða uygun #kýyafet ve #davranýþ içerisinde olmalýdýr.#Ev içi terlik ev #kýyafetler sadece iþe gösterilen saygý deðil personelin kendisine  olan saygýsýzýnda  göstergesidir..

          #Temiz ve #hijyenik ortam #insan olmanýn gerekliði, #demirbaþ ve #eþyalarýn korunmasý ise hizmet sürekliliðinin gereðidir..Ýsraf ve israfa yol açacak sekýlde kalitesiz demirbaþ eþyalar bu anlaöda gereksiz harcamalar olacaktýr..

           #Bakanlýðýn az sayýdaki #noterlik dairelerini #fazlalaþtýrarak ,kamu hizmetine ulaþýmý saðlama iddiasý, tarihsel süreçde yer alan makamla #aykýrýlýk teþkil eder.Zira noterlik ,sadece kamu idaresi tarafýndan saðlanan bir kamu hizmeti olmuþ olsa idi kadý yanýnda baþlayan #þahitlik ve #tartýþmasýzlýk görevide ayný þekilde devam eder #ücretlendirmelerinide ,adil olma þartýna baðlamadan, doðrudan merkezi idare belirlerdi.Tarihde her zaman noterler iþ ve iþlemlere baðlý olarak ekonomik yönden iyi durumda olmuþlardýr.. 

Torun Halili