Hüseyin Nihal Atsız'ı Bugün Yeniden Okumak

Bazı yazarlar, yaşadıkları çağın sınırlarını aşar; söyledikleri sözler, kendilerinden sonra gelen nesillerin zihninde yaşamaya devam eder. Hüseyin Nihal Atsız da tam olarak böyle bir yazardır. Yaşadığı dönemin gençlerinden bugünün gençlerine kadar pek çok kuşak üzerinde etkili olmuştur. Millî şuurun gelişmesinde ve tarih bilincinin oluşmasında Atsız’ın önemli bir yeri vardır. Peki, Hüseyin Nihal Atsız’ı bugün hâlâ okumamızı sağlayan nedir? 

Ben de bugün Hüseyin Nihal Atsız’ı okurken, içimizde taşıdığımız Türklük şuurunu açığa vurmamızı istediğini açıkça hissederim. İşte bence bu çağrı onu ve fikirlerini kendinden sonraki nesillerle bağlayan en önemli unsurdur. Bu çağrı sayesinde Atsız’ı her okuduğumuzda onu ve fikirlerini yeniden yaşatırız. Ancak bir yazarı yıllar sonra da okunur kılan şey, yalnızca okurunda uyandırdığı duygular değildir. Eserlerinin yeni nesillere yeni sorular sordurabilmesi ve okurunu kendi tarihi, kültürü ve kimliği üzerine düşündürebilmesi de bu sürekliliğin önemli bir parçasıdır.

Bu konu hakkında da söylemem gereken bir husus var. Atsız’ı bugün yeniden okumak, o dönemin şartlarını olduğu gibi bugüne taşımak anlamına gelmez. Önemli olan, onun fikirlerini kendi döneminin şartları içerisinde değerlendirerek bugün ne ifade ettiklerini yeniden düşünmektir. Çünkü bazı fikirler, onları ortaya atan insanların ömründen daha fazla yaşar. 

Aradan yıllar geçmesine rağmen Atsız’ın fikirlerinin oluştuğu ortamdaki tartışmalar bugün de hâlâ devam ediyor. Değişen, yaşanan tartışmalar değil, içinde bulunulan şartlar ve tartışmayı yorumlayan insanlar oluyor. Atsız’ın kitaplarında da hâlâ tartışılmakta olan bir sürü konuyu açıkça görüyoruz. Mesela Türk tarihinin sınıflandırılması, millî kimlik ve kültürel aidiyet gibi meseleler, geçmişte olduğu gibi bugün de üzerinde düşünülen konular arasındadır. Tabii bu meselelerin her dönemde aynı biçimde ele alındığını söylemek pek mümkün olmuyor. Ancak Atsız’ın eserleri, bu kavramların kendi döneminde nasıl anlamlandırıldığını görmek ve günümüzdeki karşılıkları üzerine düşünmek için bir okuma imkânı sunuyor.

 Nitekim Hüseyin Nihal Atsız’ı günümüzde de okumamızın sebeplerinden biri de budur.

Ancak Atsız’ı bugün yeniden okumamızı sağlayan sebeplerden en önemlisi bence daha farklıdır. Bence en önemli sebep Hüseyin Nihal Atsız’ın kendinden sonraki nesillere verdiği değer ve yüklediği sorumluluklardır. Çünkü ona göre gençlik sadece kendinden sonraki nesli ifade etmez, aynı zamanda geçmişten gelen tarihî, kültürel ve millî mirası taşıyacak olan kuşağı ifade eder. Bu nedenle Atsız’ın gençliğe yüklediği sorumluluk kendi dönemindeki gençlikle sınırlı değildir. Bugünün gençliği açısından da asıl mesele burada ortaya çıkar. Geçmişten devralınan miras, yalnızca hatırlanması gereken bir geçmiş değil, anlaşılması, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken bir bütündür. Bu sorumluluk, geçmişi olduğu gibi tekrarlamaktan ziyade onu tanımayı ve bugünün şartları içerisinde anlamlandırmayı gerektirir.

Belki de mesele Atsız’ın bugün hâlâ okunup okunmaması değildir. Asıl mesele, onun bıraktığı soruların bugün hâlâ bizim sorularımız olup olmadığıdır. Benim için cevabı açıktır. Bazı sorular eskimemiştir; bu yüzden bazı kitaplar da kapanmamıştır.