Edebiyat ve Kültür Platformu
“Diline dolamak”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Bir konuyu, bir adı ya da bir olayı sürekli dile getirmek; özellikle eleştirel ya da yıpratıcı biçimde tekrarlamak anlamında kullanılır. Genellikle tekrar tekrar konuşma yoluyla bir konuyu ya da kişiyi yıpratma tutumunu ifade eder. Türk dilinde sürekli yipratıcı konuşmanın yaygın ifadelerinden biridir.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güzel bir görsel imge yatar: dil, konuşmanın aracıdır; bir konu "dile dolandığında" sürekli sarmaşık gibi sözle çevrelenir. "Diline dolamak" demek, bir konuyu sürekli tekrar tekrar konuşma malzemesi yapmak demektir. Bu somut sarmalanma metaforu, halk dilinde sürekli ifadenin metaforuna dönüşmüştür.
Deyim eleştirel sürekli tekrarlar, sosyal medyada yıpratıcı paylaşımlar, aile içi sürekli konu yapma davranışları için kullanılır. Bir kişinin geçmişteki bir hatasını sürekli diline dolayan, bir politikacının küçük bir cümlesini sürekli diline dolayan medya, bir aile üyesinin eski bir kavgayı sürekli diline dolayan kimse — hepsi olumsuz örnekleri oluşturur.
Deyim çoğu zaman uyarı amaçlı kullanılır: "Bu konuyu diline dolama, yormaktan başka işe yaramaz." Atasözü "Sözünün eri ol" sözle hareket arasındaki dengeyi hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Sürekli konu etmek", "Diline düşürmek" yer alır. Modern psikolojide "rumination" (zihinsel takılma) bu deyimin akademik karşılığıdır. Olgun bir tutum, zarar verici konuları diline dolamamak; gerçekten önemli olanları ise zamanı geldiğinde dile getirmek için biriktirmektir.
Örnek Cümleler
“Diline dolamak” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Bir konuyu, bir adı ya da bir olayı sürekli dile getirmek; özellikle eleştirel ya da yıpratıcı biçimde tekrarlamak anlamında kullanılır. Genellikle tekrar tekrar konuşma yoluyla bir konuyu ya da kişiyi yıpratma tutumunu ifade eder. Türk dilinde sürekli yipratıcı konuşmanın yay...
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güzel bir görsel imge yatar: dil, konuşmanın aracıdır; bir konu "dile dolandığında" sürekli sarmaşık gibi sözle çevrelenir. "Diline dolamak" demek, bir konuyu sürekli tekrar tekrar konuşma malzemesi yapmak demektir. Bu somut sarmalanma metaforu, halk dilinde sürekli ifadenin metaforuna dönüşmüştür. Deyim eleştirel sürekli ...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
O konuyu diline dolama artık.
