“Göze almak”

Deyimin arkasında çok güzel bir psikolojik gözlem yatar: bir konuyu "göze almak" demek, onu açık ve net olarak kabul etmek, "evet bu sonuç olabilir, yine de yapacağım" demektir. Göz, görüş ve idrak organıdır; göze alan kişi, sonuçları açıkça görüp yine de hareket eder. Bu somut görüş metaforu, halk dilinde bilinçli risk almanın ifadesine dönüşmüştür.

Deyim girişimcilikte, kariyer kararlarında, yaşam değişikliklerinde, romantik ilişkilerde, hatta savaş ve politika alanlarında kullanılır. İstifa edip kendi işini kuran biri başarısızlığı göze almıştır, sevdiğine evlilik teklif eden ret edilmeyi göze almıştır, yeni bir ülkeye taşınan zorlukları göze almıştır. Hayatın önemli kararları çoğu zaman göze alma içerir.

Deyim Türk halk hikmetinde cesaretin değerini vurgular. Atasözü "Cesaretin işe yaramadığı yer yoktur" cesur kararların değerini hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Riske atmak", "Cesaret etmek" ve "Yüreğini koymak" yer alır. Modern psikolojide "calculated risk-taking" (hesaplanmış risk alma) bu deyimin akademik karşılığıdır. Olgun bir gözlem, göze almanın safça olmadığı; gerçekten göze almak için sonuçları iyi düşünüp en kötü ihtimalle de yaşayabilecek olduğunu fark etmektir.