Edebiyat ve Kültür Platformu
“Gözü gibi bakmak”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Bir şeye ya da birine son derece dikkatle, özenle bakmak, korumak anlamında kullanılır. Gözün insanın en kıymetli organlarından biri olduğu kabulüne dayanır; ona benzer bir özen ve değer gösterildiğini ifade eder. Türk dilinde özenin ve sevginin en güçlü ifadelerinden biridir. Genellikle olumlu, sıcak bir bağlamda kullanılır.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güzel bir kavram yatar: göz, insanın bedeninde belki de en kıymetli organıdır; onsuz dünya görünmez. "Gözüm gibi bakarım" demek, "en kıymetli varlığıma bakar gibi bakarım" demektir. Bu somut metafor, halk dilinde değer verme ve özen gösterme kavramının en sıcak ifadesine dönüşmüştür.
Deyim çocuklara, sevdiklere, evlilik içinde eşe, emanet edilen mala, hatta çok sevilen bir araca ya da eve karşı duyulan duyguyu anlatır. "Bu evi gözü gibi bakar." Yani en küçük zarar görmesin diye sürekli ilgilenir. Anne çocuğuna, gelin gözü gibi baktığı bahçesine, sanatçı gözü gibi baktığı eserine — hepsi aynı saygı ve sevgi düzeyini ifade eder.
Deyim aynı zamanda emanet kavramıyla birlikte düşünülmelidir: birine emanet edilen şeye "gözü gibi bakmak" söz verilir. Türk-İslam kültüründe emanet sahibinin bu söze sadık kalması büyük bir erdem sayılır. Eş anlamlı deyimler arasında "Canı gibi bakmak", "Pamuk eller bakmak" ve "Kucağında büyütmek" yer alır. Olgun bir yaşam, çok sayıda şeye değil, az sayıda şeye gözü gibi bakmaktır; çünkü gerçek özen yoğunlaşma ister.
Örnek Cümleler
“Gözü gibi bakmak” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Bir şeye ya da birine son derece dikkatle, özenle bakmak, korumak anlamında kullanılır. Gözün insanın en kıymetli organlarından biri olduğu kabulüne dayanır; ona benzer bir özen ve değer gösterildiğini ifade eder. Türk dilinde özenin ve sevginin en güçlü ifadelerinden biridir....
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güzel bir kavram yatar: göz, insanın bedeninde belki de en kıymetli organıdır; onsuz dünya görünmez. "Gözüm gibi bakarım" demek, "en kıymetli varlığıma bakar gibi bakarım" demektir. Bu somut metafor, halk dilinde değer verme ve özen gösterme kavramının en sıcak ifadesine dönüşmüştür. Deyim çocuklara, sevdiklere, evlilik iç...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Bu evi gözü gibi bakar, bir tozunu kaldırmaz.
