“İpe un sermek”

Deyimin arkasında ironik bir mantıksızlık vardır: un, ıslak bir maddedir ve genellikle bir tepsi ya da düz yüzeyde kurutulur. Bir ipe sermek imkânsızdır; un düşer, dağılır. Bu imkânsız iş, bahane uyduran kişinin tutumunun metaforuna dönüşmüştür: gerçekte yapılamayacak şeylere sarılarak işten kaçmak.

Deyim iş yerinde, eğitimde, ailede çok geçerlidir. Çocuğa ödevini sorduğunuzda kimi bahaneler uydurur, çalışana bir görev verdiğinizde kimi sürüncemede bırakır, eve bir tamirat sözü verdiğinde kimi sürekli erteler — hepsi "ipe un seriyor" demektir. Sözle "yapacağım" ama eylemle "yapmıyorum" tutumudur.

Deyim modern dünyada "passive resistance" (pasif direnç) olarak adlandırılan davranış biçiminin halk dilindeki karşılığıdır. Doğrudan reddetmek yerine, sürekli engel çıkarmak, gecikmek, bahaneler bulmak — sonuç aynı: iş yapılmaz. Eş anlamlı deyimler arasında "Kuyruk dövmek" ve "Saç sakal yolmak" gibi farklı ifadeler vardır ama "ipe un sermek" en evrensel bahane uydurma ifadesidir. Atasözü "Bugünün işini yarına bırakma" da aynı tutumu eleştirir.