Edebiyat ve Kültür Platformu
“Mum gibi olmak”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Çok uslu, sessiz, halinden hiç şikâyet etmeyen bir biçimde davranmak anlamında kullanılır. Bir kişinin — özellikle çocuğun ya da eskiden hareketli olan birinin — beklenmeyecek kadar düzenli ve sessiz olmasını ifade eder. Türk dilinde uysallaşmanın ve sakin durmanın esprili ifadesidir. Çoğu zaman şaşkınlık ve takdir bildirir.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güzel bir görsel imge yatar: mum, dik durur, sessizdir, hareket etmez; sadece sessizce yanar. Bu özellikleri uysal, sakin, hareketsiz bir insanın metaforuna dönüşmüştür. "Mum gibi olmak" demek, mum gibi sessiz, dik ve uysal davranmak demektir. Bu, çoğu zaman beklenmeyen bir davranış değişikliğini anlatır.
Deyim genellikle yaramaz çocuklar, asi gençler ya da hareketli kişilerin beklenmedik şekilde uysallaştığını anlatır. Misafirlikte yaramaz çocuğun mum gibi oturması, sınavda asi öğrencinin mum gibi sessiz olması, evde gergin baba ile birlikte gergin durumda mum gibi kalmak — hepsi bu deyimin örnekleridir. Çoğu zaman bir korku ya da saygı söz konusudur.
Deyim Türk halk hikmetinde "olağan davranıştan farklı uslu durma" anlamı taşır. Olağan uslu olan biri için kullanılmaz; ancak uslu olması beklenmeyen biri o anlık olarak uslu durduğunda söylenir. Atasözü "Korkunun ecele faydası yok" mum gibi olmanın bazen korku kaynaklı olduğunu hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Sus pus olmak", "Uslu durmak" ve "Süt dökmüş kediye dönmek" yer alır. Modern eğitim psikolojisinde "compliance behavior" (uyum davranışı) bu deyimin teknik karşılığıdır. Olgun bir gözlem, mum gibi olmanın gerçek değişim olmayabileceği, geçici bir davranış olabileceğidir.
Örnek Cümleler
“Mum gibi olmak” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Çok uslu, sessiz, halinden hiç şikâyet etmeyen bir biçimde davranmak anlamında kullanılır. Bir kişinin — özellikle çocuğun ya da eskiden hareketli olan birinin — beklenmeyecek kadar düzenli ve sessiz olmasını ifade eder. Türk dilinde uysallaşmanın ve sakin durmanın esprili ifa...
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güzel bir görsel imge yatar: mum, dik durur, sessizdir, hareket etmez; sadece sessizce yanar. Bu özellikleri uysal, sakin, hareketsiz bir insanın metaforuna dönüşmüştür. "Mum gibi olmak" demek, mum gibi sessiz, dik ve uysal davranmak demektir. Bu, çoğu zaman beklenmeyen bir davranış değişikliğini anlatır. Deyim genellikle ...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Misafir gelince çocuk mum gibi oldu.