Edebiyat ve Kültür Platformu
“İyilik et denize at balık bilmezse Hâlık bilir”
Atasözü anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Karşılık beklemeden iyilik yap; başkası bilmese bile Allah görür ve mükâfatını verir. İyilik yapanın amacı teşekkür almak ya da gösteriş değil, içinden gelen iyilik duygusunu yaşatmak olmalıdır. Atasözü, iyilik yapmanın kendi başına bir değer olduğunu, karşılığının her zaman bu dünyada görülmeyeceğini ama ahlaki ve manevi bir kazanç olduğunu vurgular. Çıkarsız iyiliği öğütler.
Kökeni ve Kullanımı
Atasözünün arkasında derin bir İslami felsefe yatar. "Hâlık" Yaratıcı demektir; iyiliği ne balık (yani başkaları) ne de insan görse bile Allah görür. Bu inanç, iyiliğin görünmek için değil, vicdani bir zorunluluk için yapıldığını söyler. Karşılığı bekleyen iyilik, gerçek iyilik değildir; çünkü yanında bir hesap vardır.
Atasözü Türk-İslam kültüründeki sadaka anlayışının özüdür. Hz. Muhammed'in "Sağ elin verdiğini sol el bilmesin" hadisi bu felsefenin doruğudur. Yardım yaparken bunu duyurmak, gösteri yapmak; iyiliğin değerini düşürür. Sessiz, gizli, karşılıksız iyilik en yüksek mertebededir.
Modern psikolojide "altruism" (özgecilik) bu atasözünün bilimsel karşılığıdır. Çıkarsız iyilik yapan insanların hem kendi mutluluk hem fizyolojik sağlık yönünden daha iyi durumda olduğu araştırmalarla doğrulanmıştır. Atasözü hem manevi hem psikolojik olarak doğrudur. Eş anlamlı bir söz olan "İyiliğin karşılığı yine iyiliktir" karşılığın bir gün geleceğini söyler. Atasözü ise karşılık beklememeyi öğütler.
Örnek Cümleler
“İyilik et denize at balık bilmezse Hâlık bilir” atasözünün anlamı kısaca nedir?
Karşılık beklemeden iyilik yap; başkası bilmese bile Allah görür ve mükâfatını verir. İyilik yapanın amacı teşekkür almak ya da gösteriş değil, içinden gelen iyilik duygusunu yaşatmak olmalıdır. Atasözü, iyilik yapmanın kendi başına bir değer olduğunu, karşılığının her zaman b...
Bu atasözü nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Atasözünün arkasında derin bir İslami felsefe yatar. "Hâlık" Yaratıcı demektir; iyiliği ne balık (yani başkaları) ne de insan görse bile Allah görür. Bu inanç, iyiliğin görünmek için değil, vicdani bir zorunluluk için yapıldığını söyler. Karşılığı bekleyen iyilik, gerçek iyilik değildir; çünkü yanında bir hesap vardır. Atasözü Türk-İslam kültür...
Bu atasözü nasıl bir cümlede kullanılır?
Karşılığını düşünmeden yardım et; iyilik et denize at, balık bilmezse Hâlık bilir.
