“Tepeden tırnağa”

Deyimin arkasında çok güzel bir bedensel referans yatar: insan vücudunun en üst noktası baştır, en alt noktası tırnaklarıdır (ayak tırnakları). "Tepeden tırnağa" demek, en üstten en alta, vücudun ya da bir şeyin tamamı demektir. Bu somut beden referansı, halk dilinde kapsayıcılığın metaforuna dönüşmüştür. Bir nesne, bir kişi, bir durum tepeden tırnağa olduğunda, hiçbir yer atlanmamış demektir.

Deyim tasvir, takdim, takip, kontrol gibi durumlarda kullanılır. Tepeden tırnağa yeni bir kıyafet, tepeden tırnağa silahlı bir asker, tepeden tırnağa kontrol edilen bir araç, tepeden tırnağa hazırlık — hepsi bütünlüğü ve eksiksizliği vurgular. Çoğu zaman ciddi bir özen ve dikkat ifadesidir.

Deyim olumlu bağlamda kullanıldığında "kusursuz hazırlık" anlamına gelir; olumsuz bağlamda "tamamıyla bozulmuş" gibi anlamlar da taşıyabilir. "Tepeden tırnağa ıslandık" hava şartlarının tamamen etkilediğini gösterir. Eş anlamlı deyimler arasında "Baştan ayağa" ve "Bütünüyle" yer alır. Modern dünyada "from head to toe" tam karşılığıdır. Olgun bir gözlem, hayatta tepeden tırnağa hazırlanmanın değer kazandığı durumlar olduğu (sınav, iş görüşmesi, ameliyat) gibi, mükemmellik beklemeden hareket etmek gerektiği durumlar da olduğudur.