Edebiyat ve Kültür Platformu
Mevlana Celaleddin-i Rumi
Biyografi
Mevlana Celaleddin-i Rumi (30 Eylül 1207 – 17 Aralık 1273), Anadolu tasavvufunun en büyük temsilcisi, Mevlevi tarikatının kaynağı sayılan büyük mutasavvıf, şair ve âlimdir. Babası "Sultanü'l-ulema" lakabıyla anılan Bahaeddin Veled, bilgin ve mutasavvıftı.
Belh'ten Moğol istilası nedeniyle göç eden aile; Bağdat, Mekke, Şam, Erzincan, Karaman üzerinden Konya'ya yerleşti. Burada Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'ın daveti ve himayesinde dergâh kurdular.
Babasının ölümünden sonra 24 yaşında onun yerine geçen Mevlana, Seyyid Burhaneddin ve Şems-i Tebrizi ile karşılaşması sonrasında bambaşka bir manevi yola girdi. Şems'in 1244'te Konya'ya gelişi hayatını kökten değiştirmiş, 1247'deki gizemli kayboluşu Mevlana'yı derinden sarsmış ve coşkun şiirlerinin önemli bölümünü doğurmuştur.
Eserleri: 6 ciltlik Mesnevi (yaklaşık 25.700 beyit), 35.000 beyit aşan Divan-ı Kebir, Fihi Ma Fih, Mecalis-i Seb'a, Mektubat.
Vefatından sonra "Şeb-i Arus" (Düğün Gecesi) olarak anılan ölüm tarihi 17 Aralık her yıl Konya'da törenlerle anılır. UNESCO 2007'yi "Mevlana Yılı" ilan etmiştir.
Edebi Tarzı
Mevlana'nın eserleri büyük ölçüde Farsça yazılmış, ancak Anadolu Türk kültürü içinde özümsenmiş ve Türk edebiyatının ayrılmaz parçası olmuştur. Şiirlerinde aşk (özellikle "ilahi aşk"), vahdet-i vücud, fenâ-billâh, ney metaforu, ölümün düğüne dönüştürülmesi gibi tasavvufî temalar merkezde yer alır.
"Ne olursan ol yine gel", "Hamdım, piştim, yandım", "Sevgili bir bendir, ben sevgiliyim" gibi mısraları evrensel bir hümanizmin sembolü hâline gelmiştir. Mesnevi'nin ilk 18 beyti olarak bilinen "Dinle, neyden duy neler söyler sana / Ayrılıklardan şikâyet eyler o" mısraları tasavvuf edebiyatının en bilinen açılışıdır.
Şiirleri aruz vezninde yazılmıştır. Türkçeye Veled Çelebi, Abdülbaki Gölpınarlı, Tahiru'l-Mevlevi, Şefik Can gibi mütercimlerce kazandırılmıştır.