Edebiyat ve Kültür Platformu
Bir 29 Ekimden Bir Başka 29 Ekime 2 Bölüm
29 Ekim 1914’de ne olmuştu?
Aslında pek çoğumuz biliriz hikayeyi. Şimdi yazınca da hatırlayacağınızdan eminim.
Tarih ders kitaplarımızın anlattığına göre İngiliz donanmasının önünden kaçan Almanların iki savaş gemisi Goben ve Breslav Osmanlı Devletine sığınmıştı. Osmanlı Devleti de bu gemileri satın aldığını bildirip birine Yavuz diğerine Midilli adını vermişti ve daha sonra bu iki gemi Karadeniz’e açılıp 29 Ekim 1914’de Rus limanlarını bombalayınca Rusya bize savaş açmıştı. Böylece biz de I. Dünya Savaşına katılmıştık.
Evet..Bu kadarını biliriz.
Pardon... Bir de I. Dünya Savaşının neden çıktığını biliriz: Avusturya- Macaristan İmparatorluğu veliahtı Frasuva Ferdinand, Sırbistan’da, bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülünce Avusturya- Macaristan İmparatorluğu, Sırbistan’a savaş açtı. İşte bunu biliriz.
Sonra? Sonra o ona bu buna savaş açtı derken I. Dünya Savaşı başladı.
Oysa o kadar basit değildir. Bir iki paragraflık bir anlatımla anlatılabilecek bir hikaye değildir bu.
O halde en baştan başlayalım.
******
1908 Yılında Sultan II. Abdülhamit mecburen-mecburiyetten meşrutiyeti ikinci kez ilan ettiğinde Osmanlı Devleti’ndeki bu zayıflıktan faydalanan Avusturya- Macaristan İmparatorluğu, Bosna- Hersek’i ilhak ettiğini açıkladı. Yani kendi topraklarına kattı. Sultan II. Abdülhamit ise sanırım ‘’ Ha Avusturya- Macaristan’ın elinde ha Sırbistan’ın, bizim için fark etmiyor.’’ Diye düşünmüş olmalı ki bu ilhaka ses çıkarmadı.
Evet... Osmanlı Devleti, Bosna- Hersek’in Avusturya- Macaristan tarafından ilhakına ses çıkarmadı ama Büyük Sırbistan Krallığı hülyalarıyla yatıp kalkan Sırbistan bu işten hiç hoşlanmadı. ‘’ Bu topraklar ne Osmanlı’nın ne de Avusturya- Macaristan İmparatorluğu'nundur. Bu topraklar bizimdir.’’ Demeye ve Sırp milliyetçiliğini körüklemeye başladı.
1914 Senesine geldiğimizde Rusların da her türlü desteklediği bu Sırp milliyetçiliği zirvedeydi artık ve bu Sırp milliyetçilerinin yapacağı bir tek şey kalmıştı: Sansasyonel bir eylemle dikkatleri üzerlerine çekip adlarını tarihe yazdırmak...
Avusturya- Macaristan İmparatorluğu veliahtı Fransuva Ferdinand ve eşi Sophie 24 Haziran 1914’de Viyana’dan yola çıktılar ve Belgrat da dahil Sırbistan ziyaretlerinin ilk üç merhalesini tamamladılar. Son durakları Saraybosna idi.
28 Haziran 1914’de Saraybosna’daydılar. Ancak Kara El de oradaydı.
Yok yok gizli bir elden bahsetmiyorum. Kara El , Sırp milliyetçilerinin kurdukları bir örgüttü. Bir nevi Osmanlı Devletindeki Hınçak Komitası gibi bir şeydi yani.
Kara El, Fransuva Ferdinand’ı öldürecekti. Bu suikast işini üzerine alanlar ise şunlardı: Gavrilo Princip ( Biz sadece bu ismi biliriz. Tabii ki tarihe meraklı olanlar...) Diğerleri: Nedjelko Cabrinovic, Trifko Grabez, Muhamed Mehmedbasic, Vaso Cubriloviç , Cvijetko Popoviç... Görüldüğü gibi çetenin içinde bir Müslüman bile vardı.
28 Haziran saat 10.00 gibi Fransuva Ferdinand ve eşi Sophie üstü açık bir arabada Appel iskelesi boyunca hareket halindeyken suikastçılardan Muhammed ‘’ Ben geriyi kollayayım’’ Diyerek ayrıldı ve bir daha ortada görülmedi. Ferdinand’ın arabasını kurşun yağmuruna tutacak olan suikastçılar da korkup görev yerlerini terk ettiler.
Ferdinand’ın konvoyu Cumurja Köprüsüne geldiğinde suikastçılardan kala kalasadece Nedeljko Cabrinovic kalmıştı cesaretli olan... Ferdinand’ın arabası kendisine iyice yaklaştığında el yapımı patlayıcıyı fırlattı ve o anda hiç beklenmedik bir şey oldu.
Fransuva Ferdinand, üzerine gelen patlayıcıyı ( bir nevi el bombası- veya molotof kokteyli ) gördüğü anda ani bir refleksle ona şiddetli bir tokat yapıştırp kendisinden uzağa düşmesini sağladı.
Patlayıcı ne kendisine ne eşine bir zarar vermişti.
Bu arada Nedeljko Cabrinoviç olay yerinde hemen yakalandı. Fırlattığı patlayıcının da çiviler ve kurşunlarla dolu büyük bir şişe ile yapıldığı, altına bir de balata eklendiği tespit edildi.
Velhasılıkelam Fransuva Ferdinand hiç bir yara almadan, eşi Sophie ise ufak tefek yaralarla bu suikasttan sağ salim kurtulmuşlardı.
İyi de yahu bu adam ve karısı 28 Haziran 1914’de bir suikast sonucu öldürülmedi mi? Bütün tarih kitapları böyle yazmıyor muydu?
Tarih kitapları doğru yazıyordu. Fransuva Ferdinand ve eşi Sophie 28 Haziran 1914’de bir suikast sonucu öldürüldüler.
Kafalar karıştı sanırım.
O zaman yarına kadar sabır. Yarın açıklayacağım inşallah.
Bir 29 Ekimden Bir Başka 29 Ekime 2 Bölüm başlıklı yazı Sami Biber tarafından
27.10.2022 tarihinde sitemize eklenmiştir.
Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu, kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.
İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz.
Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.
- Yorumlar 6
- Yorum Yaz
- Tebrikler
- Beğenenler
- Popüler Yazıları
Yükleniyor...
Yorum yazmak için giriş yapın.