Neyleyim ki Karşımda Bir Kahraman Duruyor Katiller Maktuller Katillerin
NEYLEYİM Kİ KARŞIMDA BİR KAHRAMAN DURUYOR-- KATİLLER, MAKTULLER, KATİLLERİN KATİLLERİ- 6. BÖLÜM
Efendim, Topal Osman Ağayı az buçuk tanıdık sanırım. Şimdi de Ali Şükrü Beyi tanıyalım.
Ali Şükrü Bey 1884’de Trabzon- Beşikdüzü’nde dünyaya geldi. Babası Hacı Hafız Ahmet kaptan emekli bir deniz subayı olduğundan olsa gerek oğlu da deniz subayı olmayı seçti ve 1904 Yılında Heybeliada Bahriye Mektebinden mezun oldu.
1909 yılında kurulan Donanma-yı Osmanî Muavenet-i Milliye Cemiyetinin kurucularından birisi oldu ve bir süre ikinci başkanlık görevini üstlendi. Cemiyetin Osmanlı donanması için almak istediği nakliye gemilerini almak üzere Liverpool'a gönderildiğinde eğitimini tamamladı ve çok iyi düzeyde İngilizce öğrendi. İngiltere'de bulunduğu dönemde Türkiye aleyhine yapılan propagandalara karşı çalıştı; Liverpool Times gazetesinde çeşitli makaleleri yayımlandı.
Yüzbaşı rütbesindeyken ordudan ayrıldı ve siyasete atıldı.
Osmanlı Meclis-i Mebusanında 6. Dönem Trabzon Mebusu olarak görev yaptı.
16 Mart 1920’de İstanbul’un resmen işgali ve Meclis-i Mebusanın dağıtılması üzerine Ankara’ya gitti ve TBMM I. Dönem Trabzon Mebusu olarak 37’si gizli 147’si açık oturumlarda olmak üzere 184 kez söz alıp konuştu.
TBMM’nin bir mensubu olan Ali Şükrü Beyin ilk icraatı meclisin açılışından sadece sekiz gün sonra 28 Nisan 1920’de verdiği Müskiratın Men’i [ Yani alkollü içkilerin yasaklanması ) kanun teklifiydi. Bu kanun teklifi 14 Eylül 1920’de 71 evet, 71 Red oyu aldı ve Meclis Başkan vekili Mehmet Vehbi Efendinin evet oyu vermesi sebebiyle kabul edilmiş oldu.( Meclis Başkanın bir oyu iki oy sayılıyordu. ) Böylesi bir zamanda meclisin böyle bir kanun ile meşgul edilmesinden rahatsız olan Mustafa Kemal Paşa eğer o gün oylamaya katılıp hayır oyu verseydi bu kanun kabul edilmemiş olacaktı. ]
Ali Şükrü Bey hemen ertesi gün de ( 29 Nisan 1920 ) bir Milli Muhafız Müfrezesinin teşkiline dair kanun teklifi verdi ve bu da kabul edildi. ( Bunu yazmıştım önceki bölümlerde )
Kütahya-Eskişehir Muharebelerinden sonra Yunan ordusunun Ankara’ya yaklaşması üzerine Meclisin Kayseri’ye taşınması gündeme gelmişti. Sonra erteleme kararı verilmiş fakat ailelerle Meclise ait bazı eşyaların Kayseri’ye gönderilmesi kararlaştırılmıştı. Ali Şükrü Bey, karşı çıkmakla birlikte Kayseri’ye gitti. Kayseri Ulu Camide verdiği vaazda halka hitap ederek, tüm olumsuzluklara rağmen Milli Mücadele’nin sonuca ulaşacağına dair inancını dile getirdi. Müslümanlığın sadece namaz ve oruçtan ibaret olmadığını, bir bütün olduğunu, dinin siyasi ve toplumsal birçok görev emrettiğini söyledi. “İşte bu vezaif-i ictimaiyenin birisi, icabı halinde cihad etmektir” sözleriyle halkı cihada davet etti. Bu hutbe Sebilürreşad dergisinin 24 Eylül 1337 (1921) tarihli ve 490 numaralı sayısında “Kayseri Ulu Caminde Trabzon Mebusu Ali Şükrü Beyefendi tarafından irad olunan mühim hitabe: Anadolu’nun Büyük ve Mukaddes Cihadı” başlığı ve alt başlığı altında yayımlanmıştır.
Milli Mücadelenin en yılmaz savunucularından olan zaferden asla umudunu yitirmeyen Ali Şükrü Bey, 5 Ağustos 1921’de Mustafa Kemal Paşa’ya başkomutanlık ve meclisin tüm yetkilerinin üç aylık bir süre için verilmesi kanun teklifini onayladı ama 31Ekim 1921’de, 4 Şbat 1921’de ve 5 Mayıs 1922’deki üç aylık daha uzatılması ve bu yetkilerin uzatılması ile 20 Temmuz 1922’deki süresiz olarak verilmesi kanun tekliflerine Milli Egemenliğin ihlali gerekçesiyle hayır oyu verdi.
11 Ekim 1922’de imzaladığımız Mudanya Ateşkes Antlaşması da Ali Şükrü Bey’in içine sinmemişti hatta Samet Ağaolu’nun yazdığı ‘’ Kuvay-i Milliye Ruhu ‘’ adlı esere göre Mudanya Mütarekesi'ni eleştirdiği sırada Mustafa Kemal, yakasından tutarak onu sarsmış, o da bunun üzerine dişlerini sıkıp "Ne yapayım, ne yapayım ki; karşımda bir kahraman var" diyerek geri çekilmişti.
İşte böylesine bir insan 29 Nisan 1923’de ölü olarak bulunmuştu ve söylenen şuydu:
- Ali Şükrü Beyi Topal Osman öldürdü.
-Neden öldürdü? Aralarında ne vardı ki?
-Ali Şükrü Bey, öldürülmeden önceki son TBMM Gizli oturumunda Topal Osman ve Giresunlular aleyhine çok kötü sözler söylemiş, hatta Topal Osman’a küretmişti. Bu konuşmalar Topal Osman’a sızdırılınca o da kızmış, Ali Şükrü Bey’i öldürmüştü. ( Topal Osman’ı öldüren İsmail Hakkı Tekçe de Ali Şükrü Bey’in öldürülme sebebini aynen böyle anlatır )
Peki Ali Şükrü Bey, konuşma yaptığı son gizli oturumda yani 24 Mart 1923 Tarihli TBMM oturumunda Topal Osman ve Giresunlular ( yani onun çetesi ) aleyhine herhangi bir şey söylemiş miydi?
Ben 1923 Yılı Mart Ayında yapılan gizli oturumların zabıtlarını üşenmedim sayfa sayfa okudum.
Şimdi tabii ki yüzlerce sayfayı olduğu gibi sizlerle paylaşmayacağım ama bu oturumlarda görüşülen konular nelerdir. Ali Şükrü Bey neler konuşmuş kısaca başlayalım…
2 Mart 1923
Görüşülen konu: Sulh muahedesinin( Lozan ) fasıl, fasıl müzakeresi.
Ali Şükrü Bey bir iki cümle konuşuyor ama Giresunlular aleyhine tek satır laf yok… Daha çok ikinci murahhas Rıza Nur’a sorular soruyor o da cevap veriyor.
3 Mart 1923
Konu: Lozan Konferansında takip olunacak iktisadi ve mali mesail-i araziye( arazi meseleleri ) ve siyasedeki esasat hakkında müzakerat( görüşmeler )
Ali Şükrü Bey Lozan heyetinin meclisten bir şeyler sakladığını söylüyor. Giresunlularla ilgili tek kelime yok. Zaten mecliste en az konuşan o… Bu günün son oturumunda en çok konuşan İsmet Paşa. Kozan’a gönderilen heyeti ve icraatlarını savunuyor
4- Mart 1923
Konu: Lozan Konferansındaki tekalifi sulhiye üzerinde İcra Vekilleri Heyeti Reisi(Başbakan ) Hüseyin Rauf Bey, Hariciye Vekili İsmet Paşa ve Sulh Heyeti Murahhasa müşavirlerinden Diyarbekir Mebusu Zülfü Bey’in izahatı
Bu bölümde İsmet Paşa kendisine sorulan sorulara cevap veriyor. Bir ara konuşmasında ‘’ Halife âlem-i islâm üzerinde olan vazifesini ne suretle ifa edecektir? Buna karışamayız ve bu hususta bir fikir dermeyan edemeyiz demişizdir. Deyince ALİ ŞÜKRÜ BEY (Trabzon) — ‘’Eh, bravo öyle ise’’ diyor. Bunun dışında 4 Mart 1923’de hepi topu beş cümleyi geçmeyen, oturduğu yerden sorduğu sorular ya da laf atmalar var ama Giresunlular aleyhine tek kelime yok.
5 Mart 1923
Konu: Lozan Konferansındaki tekâlif-i sulhiye( barış teklifleri) üzerinde müzakerat. Yani 4 Marttaki görüşmelerin devamı
Ali Şükrü Bey’in en uzun konuştuğu gün, 5 Mart 1923 Tarihli TBMM Gizli Oturumunun 5. Celsesi oluyor. Bu oturumda özetle Lozan’a galip bir devlet olarak gittiğimiz halde murahhasların beceriksizliği ya da öyle emir almaları sebebiyle mağlup bir devlet muamelesi gördüğümüzle ilgili yaptığı konuşmalar. Musul, Kerkük ve Adaların elimizden çıkıyor olmasına tepkisini dile getiriyor. Ağzından bir kez olsun Giresun- çete- Topal Osman kelimesi çıkmıyor.
Hatta öylesine kızgındır ki Mondros Ateşkes Antlaşmasının Lozan’a rağmen çok daha şerefli bir antlaşma olduğunu ileri sürüyor. ‘’Çünkü Mondros öncesinde her cephede yenilmiştik ve barışı isteyen taraf bizdik, galipler bizimle görüşmeye tenezzül etmiyorlardı, oysa şimdi galibiz, onlar bize yalvarıyor barış yapalım diye ama biz sanki mağlup bir devletmişiz gibi onlar ne isterse onu yapıyoruz.’’ mealinde konuşuyor.
Konu Topal Osman değil ki o konuda konuşsun. Haliyle bu oturumda da Topal Osman’a ve Giresunlulara yönelik tek bir cümle hatta hece bile mevcut değil.
Geliyoruz 6 Mart 1923 Tarihli Gizli oturuma. Yani ilk kez Mustafa Kemal ile Ali Şükrü Bey arasında bütün gemilerin ve köprülerin yakıldığı TBMM Gizli Oturumuna…
Gelemiyoruz maalesef zira yazı hayli uzadı. Yarın hem o oturuma hem de 1923 Yılının 24 Mart Tarihli Gizli oturumuna gideceğiz ve hep beraber göreceğiz Topal Osman’ı kızdıracak herhangi bir şey konuşmuş mu Ali Şükrü Bey.
NOT: 2 MART 1339 (1923) – 25 TEŞRİNİEVVEL 1934 Tarihleri arasındaki TBMM Gizli Celse zabıtlarını okumak isteyen aşağıdaki linki tıklayabilir.
https://acikerisim.tbmm.gov.tr/server/api/core/bitstreams/0dcc2bb5-59aa-4a20-9584-04ab9d3a2af8/content
Yorumlar, Tebrikler ve Beğenenler
- Yorumlar 0
- Yorum Yaz
- Tebrikler
- Beğenenler
- Popüler Yazıları
Yorum yazmak için giriş yapın.
Edebiyat ve Kültür Platformu