Edebiyat ve Kültür Platformu
Gazi Meclisin İlk Şehitleri 1 Bölüm
Maktül mü desek acaba? Neyse okuyun siz karar verin.
******
Önce Gazi Meclis’ten başlayalım. TBMM’ne neden ‘’Gazi Meclis’’ denmiştir?
TBMM’ye ‘’Gazi Meclis’’ Denmiştir çünkü bu dünya üzerinde ilk ve tek, bir kurtuluş savaşını sevk ve idare eden, başarıyla sonuçlandıran meclis olmuştur TBMM. Savaş yıllarında kurulup varlığını savaştan sonra da devam ettirdiği için de Gazi Meclis denmiştir.
Peki Gazi Meclisin şehitleri var mıdır?
Vardır. ( Bana göre şehittirler )
Kimlerdir onlar?
‘’Gazi Meclisin İlk Şehitleri’’ deyince biraz tarihe meraklı olanların aklına hemen iki isim gelir: İlki Trabzon mebusu Ali Şükrü Bey, ikincisi Ardahan mebusu Deli Halit Paşa.
Ancak Gazi Meclisimizin ilk şehitleri bunlar değildir. Bunlardan evveli de vardır ama tarihe özel ilgisi olanlar dışında maalesef bu iki şehidi tanıyan yoktur.
Evet, Gazi Meclisin Ali Şükrü’den önce de iki şehidi vardır ve kaderin garip bir cilvesi mi diyeyim bilemiyorum bu iki mebustan biri Gümüşhaneliyken diğeri Ali Şükrü gibi Trabzonludur. Ancak bahsini edeceğim bu iki kişi, illerinden mebus olarak seçilmişlerse de maalesef Ankara’ya ulaşıp mazbatalarını alamadan şehit edilmişlerdir.
O halde en baştan başlayalım.
Osmanlı Parlamentosunda 28 Ocak 1920’de Misak-ı Milli kararları alınınca adeta şok olan İngilizler 13 Kasım 1918’den beri zaten işgal altında tuttukları İstanbul’u bu sefer resmen işgal ettiler 26 Mart 1920’de.
İstanbul’un resmen işgaliyle birlikte Meclis-i Mebusan ( parlamento) dağıldı, parlamenterlerin bir kısmı İngilizler tarafından Malta’ya götürüldü esir olarak, bir kısmı da İstanbul’dan kaçıp Ankara’da Mustafa Kemal’in yanına gittiler.
Türk Milleti adına kararların alındığı bir meclisimiz kalmamıştı. Bunun üzerine Mustafa Kemal Paşa, tüm illere genelgeler göndererek Ankara’da Millet Meclisini açacağını, bunun için de illerde seçimler yapılarak seçilenlerin acilen Ankara’ya gönderilmesini istedi.
Emir illere ulaşır ulaşılmaz seçimler yapıldı ve Gümüşhane’den altı, Trabzon’dan on bir mebus seçildi. ( Tabii ki sadece bu iki ilden mebus seçilmedi ama bahsini edeceğimiz şehitler bu iki ildendi. )
Mebuslar, seçilir seçilmez yola koyuldular ancak ikisi çeşitli sebeplerle gecikmişlerdi biraz.
Nihayet Trabzon’da buluşup buradan yola çıkmaya karar verdiler.
Gümüşhane Mebusu Alemdaroğlu Ziya Bey ( Tuğlu Ziya Bey ) ve Trabzon Mebusu Eyüpoğlu Mehmet İzzet Bey önce 4 Mayıs 1920 Tarihi itibariyle deniz yoluyla Terme’ye kadar geldiler.
Daha sonra Samsun’a vasıl olan bu iki mebus, Ankara’ya buradan kara yoluyla devam edeceklerdi. Ancak 6 Mayıs 1920’de Çarşamba’ya doğru yol alırken Terme yakınlarındaki Kumluk Köyü civarlarında yol kesen eşkıyalarla çatışmaya girdiler ve her ikisi de öldürüldü.
Evet, 6 Mayıs 1920’de öldürülen Giresun Mebusu Alemdaroğlu Ziya Bey ile Trabzon Mebusu Eyüboğlu Mehmet İzzet Bey, mazbatalarını bile alamadan şehit olmuşlardı ve TBMM’nin -meclisin dışında- şehit olan ilk milletvekilleri bunlardı.
Peki kim şehit etti bu iki kahraman vatan evladını?
*Yukarıda da yazdığım gibi ‘’eşkıyalar ‘’ dendi. Hatta bu eşkıyaların, başlarında Hasan Çavuş adlı bir serserinin olduğu ‘’ Hafız Çetesi’’ olduğu iddia edildi.
* Saldırgan eşkıyanın kendilerine Türk süsü veren Pontusçu bir Rum çetesi olduğu iddia edildi.
* Saldırgan eşkıyanın eşkıyalıkla ilgisi olmadığı, amaçları bu iki mebusun Ankara’ya ulaşmasını önlemek olan Milli Mücadele karşıtları olduğu iddia edildi.
Velhasılıkelam birinci iddia daha ağır bassa da TBMM’nin ilk şehitlerini kimin neden şehit ettikleri net bir şekilde açıklığa kavuşamadı.
Aradan üç yıl geçti.
1923’de TBMM Bir şehit daha verdi.
Onu da gelecek bölümde anlatalım.
Gazi Meclisin İlk Şehitleri 1 Bölüm başlıklı yazı Sami Biber tarafından
09.02.2026 tarihinde sitemize eklenmiştir.
Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu, kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.
İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz.
Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.
- Yorumlar 10
- Yorum Yaz
- Tebrikler
- Beğenenler
- Popüler Yazıları
Yükleniyor...
Yorum yazmak için giriş yapın.