Tarihçinin Tarihi İmtihanı

Bir gün bir adam tarihçiye gitmiş:

— Ben tarihi çok iyi biliyorum, demiş.

Tarihçi sormuş:

— Öyle mi? Nereden başlıyor tarih?

Adam hiç düşünmeden:

— Bizim işimize gelen yerden!

Tarihçi gülümsemiş:

— Peki ondan öncesi?

Adam:

— O tarih değil.

— Neden?

— Çünkü bizim anlattığımız hikâyeye uymuyor.

Tarihçi masanın üzerindeki koca kitabı kapatmış:

— Yahu, tarih senin sevdiğin sayfadan başlamaz. Sen kitabın yalnızca bir bölümünü okuyup “kitabın tamamı budur” dersen, tarihçi olmazsın hikâye seçicisi olursun.

Adam itiraz etmiş:

— Ama benim bildiğim dönem çok önemli!

Tarihçi:

— Elbette önemli. Fakat bir ağacın yalnızca meyvesine bakıp kökünü inkâr edersen, yarın o meyvenin hangi topraktan geldiğini de açıklayamazsın.

Adam susmuş.

Tarihçi son sözü söylemiş:

— Tarihi bir noktadan başlatan, çoğu zaman geçmişi değil kendi fikrini savunmaya çalışıyordur.