Kurtuluş Destanı 1

KURTULUŞ DESTANI

Ayten DİRİER

*Radyo Oyunu-Belgesel metni
*Başlıklar okunmayacak,
*Kız ve Erkek sunucu
*Şiirleri başkaları okuyabilir.
*M.Kemal Paşa'nın sesi
*Solo ve Koro

I. B Ö L Ü M
1- I. DÜNYA SAVAŞI

K- 1914 yılında Avrupa Devletleri arasında
ekonomik ve siyasal yarışa dayanan Büyük
Savaş çıktığında, O s m a n l ı İmparatorluğu
Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nın yaralarını
sarmakla meşguldü.
(Fonda Çanakkale Türküsü)

E-Bir oldu bittiyle kendini Dünya Savaşı'nın
içinde bulan Osmanlı İmparatorluğu; Kafkasya,
Çanakkale, Filistin, Irak, Süveyş ana cepheleri
ile Galiçya,Makedonya,İran,Yemen,Hicaz yan
cephelerinde kahramanca savaşmasına rağmen;
Kafkasya'da hatalı taktik, güneyde Arapların
İngilizlerle işbirliği yapmaları karşısında Halep

-M u s u l önlerine g e r i çekildi. Bağlaşığı olan
İttifak Devletleri teslim olunca ateşkes istedi.


2-MONDROS ATEŞKESİ

K-30 Ekim l918 de imzalanan Mondros Ateşkes
Anlaşması ile İtilaf(Uzlaşma) Devletlerine teslim
oldu.

E-"Maziye sor, ecdadımı söyler sana kimdi;
Bir bitmez ufuktum, küre vaktiyle benimdi.
Dünya bilir iclâlimi, ben böyle değildim;
Ben altı asırdan beri bir kerre eğildim."
(Mithat Cemal Kuntay)

K-Anlaşmada bir milletin yaşama hakkını hemen
hemen yok eden şartların en ağırı, 7. madde idi:

E-"İtilaf Devletleri güvenliklerini tehlikeye düşü-
recek bir durum ortaya çıkarsa, herhangi bir
stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacak-
lardı."

K- Bu, istenildiği taktirde imparatorluğu parçala-
maya elverişli bir madde idi.

3-İ Ş G A L L E R

K- Kısa bir süre sonra ateşkes uygulanmaya
başlandı.
E- -Türk Orduları terhis ediliyor,
-Ulaşım ve haberleşme, askerî önem taşıyan
maden ve ürünler düşman denetimine geçiyor,
-Silâh ve cephanelik, savaş araç ve gereçlerine
el konuluyor,
-Çanakkale ve İstanbul Boğazları işgal ediliyor,
-İçlerinde Y u n a n gemilerinin de bulunduğu
güçlü bir donanma l3 Kasım'da İ s t a n b u l
Boğazı'na demirliyordu.
K- 465 yıllık b a ş k e n t, artık fiilen işgal altında
idi.

E- "Deryaları kan, taşları bitmez kemik olsa,
Bir son nefesin aynı olup,bitse nesîmi,
Ölmez bu vatan, farz-ı muhal, ölse de hattâ,
Çekmez kürenin sırtı o tabût-ı cesimi."
(M.C.Kuntay)

K- Bu durum karşısında Çanakkale Kahramanı
Mustafa Kemal Paşa'nın inançlı sesi şöyle
yankılanıyordu:

M.K.Paşa-"G e l d i k l e r i gibi g i d e r l e r…"

K-Ateşkes anlaşmasının 7. maddesi uyarınca,
daha önce yapılan Gizli Antlaşmalara göre;

E-İngilizler: Musul, Urfa, Antep, Maraş, Samsun,
Merzifon'u,
-Fransızlar: Adana ve çevresini, daha sonra çekilen
İngilizlerin yerine Urfa, Antep, Maraş'ı.
-İtalyanlar: Antalya çevresi ile Konya'yı ele geçirdi-
ler.

K- Osmanlı Hükûmeti uysal bir şekilde buyruklara
uyarken, Türk milleti 900 yıllık vatanının parçalan-
masını nefretle izliyordu.

E- "Bu vatan toprağın kara bağrında,
Sıra dağlar gibi duranlarındır.
Bir tarih boyunca onun uğrunda
Kendini tarihe verenlerindir."
(Orhan Şaik Gökyay)