Edebiyat ve Kültür Platformu
“Bağrına taş basmak”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Büyük bir acıya, sıkıntıya ya da haksızlığa sabırla katlanmak; içindeki dert ve üzüntüyü dışa vurmamak anlamında kullanılır. Genellikle dayanılmaz bir durumu vakarla taşımayı ifade eder. Türk dilinde sabrın en sıcak ve dokunaklı ifadelerinden biridir.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güçlü bir bedensel imge yatar: aşırı acı çeken birinin içi yanıyor; bu yanmayı geçici olarak hafifletmek için göğsüne (bağrına) soğuk bir taş bastığı söylenir. Bu somut hareket, halk dilinde içsel acıyı taşımanın metaforuna dönüşmüştür. "Bağrına taş basmak" demek, "ne kadar acı çekersen çek, bunu sabırla taşımak ve dışa vurmamak" demektir.
Deyim sevdiklerini kaybedenlerin, ekonomik zorluk yaşayanların, haksızlığa uğrayan masum insanların, savaş ve felaket dönemlerini yaşayanların durumunu anlatmak için kullanılır. Türk halk hikmetinde sabır, en yüksek erdemlerden biri sayılır. Bağrına taş basan kimse, çevresinin acımasıyla değil, kendi vakarıyla yaşamı sürdürür.
Deyim Türk-İslam kültüründeki "sabır" kavramının somut ifadesidir. Atasözü "Sabreden derviş muradına ermiş" sabır sahiplerinin sonunda kazanacağını hatırlatır. Eş anlamlı deyimler arasında "Sabretmek", "Tahammül etmek" ve "Diş sıkmak" yer alır. Modern psikolojide "resilience" (psikolojik sağlamlık) ve "stoicism" (Stoacılık) bu deyimin akademik karşılıklarıdır. Olgun bir gözlem, bağrına taş basanların çoğu zaman dışarıdan görünmeyen kahramanlar olduğu, sessiz vakarın da bir tür güç olduğudur.
Örnek Cümleler
“Bağrına taş basmak” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Büyük bir acıya, sıkıntıya ya da haksızlığa sabırla katlanmak; içindeki dert ve üzüntüyü dışa vurmamak anlamında kullanılır. Genellikle dayanılmaz bir durumu vakarla taşımayı ifade eder. Türk dilinde sabrın en sıcak ve dokunaklı ifadelerinden biridir.
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güçlü bir bedensel imge yatar: aşırı acı çeken birinin içi yanıyor; bu yanmayı geçici olarak hafifletmek için göğsüne (bağrına) soğuk bir taş bastığı söylenir. Bu somut hareket, halk dilinde içsel acıyı taşımanın metaforuna dönüşmüştür. "Bağrına taş basmak" demek, "ne kadar acı çekersen çek, bunu sabırla taşımak ve dışa vur...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Acılarına bağrına taş bastı, kimseye söylemedi.
