“Yelkenleri suya indirmek”
Deyim anlamı, açıklaması ve örnek cümlesi
Anlamı
Direnişten vazgeçmek, mücadeleyi bırakmak; uyumlu, yumuşak bir tutuma geçmek anlamında kullanılır. Genellikle ısrarlı bir tartışmadan ya da iddiadan geri çekilmeyi ifade eder. Türk dilinde uzlaşmaya geçmenin görsel ifadelerinden biridir. Bağlama göre olumlu (sağduyu) ya da olumsuz (zayıflık) tonlar taşıyabilir.
Kökeni ve Kullanımı
Deyimin arkasında çok güzel bir denizcilik gözlemi yatar: yelkenli bir gemi rüzgârla mücadele etmeye devam etmek istemiyorsa, yelkenlerini indirir; bu, "ben artık savaşmıyorum, akıma uyacağım" demektir. Yelkenler indirildiğinde gemi kontrolünü kaybetmez, sadece artık aktif olarak yöne savaşmaz. Bu somut denizcilik manevrası, halk dilinde direnci bırakmanın metaforuna dönüşmüştür.
Deyim tartışmalarda, müzakerelerde, aile içi anlaşmazlıklarda, siyasi gerginliklerde kullanılır. Uzun süre kavga ettikten sonra "tamam, sen haklısın" diyen, zorlu pazarlıktan sonra son rakama razı olan, bir konuda ısrarcı olduktan sonra geri adım atan kişiler — hepsi "yelkenleri suya indirir." Bu davranış, bağlama göre değer kazanır ya da kaybeder.
Deyim olumlu kullanıldığında "uzlaşmacı, sağduyulu" anlamı taşır; olumsuz kullanıldığında "geri adım atan, zayıf" anlamı taşır. Atasözü "İnat şeytan işidir" inat etmenin tehlikelerini hatırlatırken, "Geri çekilme bir savaş taktiğidir" yelkenleri suya indirmenin akıllı olabileceğini söyler. Eş anlamlı deyimler arasında "Pes etmek", "Sümen altı etmek" ve "Geri adım atmak" yer alır. Modern müzakere biliminde "concession" (taviz) bu deyimin profesyonel karşılığıdır. Olgun bir tutum, ne zaman direnmek, ne zaman yelkenleri indirmek gerektiğini bilmektir.
Örnek Cümleler
“Yelkenleri suya indirmek” deyiminin anlamı kısaca nedir?
Direnişten vazgeçmek, mücadeleyi bırakmak; uyumlu, yumuşak bir tutuma geçmek anlamında kullanılır. Genellikle ısrarlı bir tartışmadan ya da iddiadan geri çekilmeyi ifade eder. Türk dilinde uzlaşmaya geçmenin görsel ifadelerinden biridir. Bağlama göre olumlu (sağduyu) ya da olu...
Bu deyim nereden gelmektedir, nerede kullanılır?
Deyimin arkasında çok güzel bir denizcilik gözlemi yatar: yelkenli bir gemi rüzgârla mücadele etmeye devam etmek istemiyorsa, yelkenlerini indirir; bu, "ben artık savaşmıyorum, akıma uyacağım" demektir. Yelkenler indirildiğinde gemi kontrolünü kaybetmez, sadece artık aktif olarak yöne savaşmaz. Bu somut denizcilik manevrası, halk dilinde direnci...
Bu deyim nasıl bir cümlede kullanılır?
Tartışma uzayınca yelkenleri suya indirdi.