Fuzuli
Biyografi
Fuzuli (1483?–1556), Türk divan şiirinin zirvesi sayılan şairdir. Asıl adı Mehmed b. Süleyman'dır. Bağdat civarında, büyük ihtimalle Hille veya Kerbelâ'da Bayat boyundan bir Türkmen ailesinde doğdu. Hayatının büyük kısmını Bağdat ve çevresinde geçirdi.
Türkçe, Arapça ve Farsça olmak üzere üç dilde divan yazdı. Bunlardan Türkçe Divanı en bilinenidir. Leylâ vü Mecnûn (1535) mesnevisi, Türk edebiyatının başyapıtlarındandır.
Kanunî Sultan Süleyman'ın Bağdat seferi sırasında padişaha kaside sundu, küçük bir maaşa bağlandı; ancak vakıf gelirinden hak ettiği parayı alamadığını bildiren ünlü Şikâyetnâme'sini Nişancı Celâlzâde Mustafa Çelebi'ye yazdı. 1556'da Bağdat'ta çıkan vebadan öldü.
Edebi Tarzı
Fuzuli, Türkçe divan şiirinin en derin, en lirik ve en içli sesidir. Aşk acısı, hicran ve fânilik onun temel temalarıdır. Şiirlerinde ızdırap bir armağan, çile bir lütuf olarak yaşanır. "Aşk imiş her ne var âlemde / İlm bir kıyl ü kâl imiş ancak" mısrası onun şiir anlayışının özetidir. Sade ama derinlikli Türkçesiyle Bâkî'nin debdebeli üslubundan ayrılır. Mecnûn motifini Türk edebiyatına armağan eden mesnevisi Leylâ vü Mecnûn, aşk teosofisinin başyapıtıdır.