Edebiyat ve Kültür Platformu
Örneklerle Edebi Sanatlar
Niçin çıkarmaz kalbe vize?
Ayrılık kalp kiri,
Aşk yok..Aşk yok..Aşk yok bize.
Yok yok..
Aşk var..Aşk var..Aşk var..
MI?
(OĞUZ BATIN)
Aşk Var-Aşk Yok kelimeleri arasında tezat hakimken Mı soru edatıyla beraber İstafhama başvurulup yapılan Rücu sanatında geriye dönüş sağlanmıştır.Ayrıca YOK ve VAR kelimeleri yinelenerek Tekrir sanatına başvurulmuştur.
“Biz sevda kıyısında iki nehir
Gözyaşları köpük köpük dalgalara bulaşan”
(ADEM EFİLOĞLU)
Adem Bey'in Kaç Senelik Ayak İzlerine Basıyoruz aşkın adlı şiirinde Sevda,nehire benzetilerek Teşbih sanatı yapılmıştır.
Nedür bu Handeler bu işveler bu nâz u istiğnâ
Nedür bu cilveler bu şîveler bu kâmet-i bâlâ
(BAKİ)
Günümüz Türkçesi ile:
Bu gülüşler, bu işveler, bu naz ve umursamazlık nedir (böyle), bu cilveler, bu edalar, bu uzun boy nedir?
Bu şiirde nedir kelimesiyle istifham yani soru sorma sanatı yapılmıştır.İşve,naz,cilve kelimeleri arasında uygunluk olduğundan Tenasüp sanatına başvurulurken bu kelimeleri tekrarlanarak Tekrir sanatı yapılmıştır.
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
"Gömelim gel seni tarihe!" desem, sığmazsın.
Çanakkale Şehitleri'ne adlı şiirinde Mehmet Akif Ersoy istifham sanatıyla beraber mübalağa sanatına başvurmuştur.
Bir gül bahçesine düşmüşüm sanki,
Bir hayal içinde düşmüşüm sanki,
En ufak sözü kulağımda ninni,
Ah ben bu aşka nereden düşmüşüm?
(OĞUZ BATIN)
Düş kelimeleri hem düş/mek olarak hem de rüya olarak kullanıldığından cinas sanatına başvurulmuştur.Ayrıca şair,istifham sanatını kullanarak bu aşka nereden düşmüşüm diyerek bir şeyi bilmezlikten gelir yani Tecahülü Arif sanatı vardır.
Ulusun, korkma nasıl böyle bir imanı boğar
Medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar
Mehmet Akif Ersoy'un bizlere hediye ettiği İstiklal Marşı'nda ULUSUN sözcüğünde Tevriye sanatını kullanmıştır.Hem "yücesin,asilsin"anlamında hem de "köpek gibi ses çıkarsın"anlamındadır.
Kad enâre'l ışku li'l uşşâki minhâce'l h
Sâlik-i râh-ı hakîkat ışka eyler iktidâ
(FUZULİ)
Günümüz Türkçesi ile:
Aşk, âşıklara hidâyet yolunu aydınlatınca,
hakîkat yolunun yolcusu aşka uyar.
Söz Sanatı Açıklaması:
Kimse sana beni zorla sevde aşık ol demiyor,
Allah'tan yüreğim çok temiz ah kurşun işlemiyor.
Yoksa ne nazara gelmiştim çoktan göze gelmiştim,
Senden daha deli kalbim var da düşman çatlatıyor.
(SERDAR ORTAÇ)
Bu şarkı sözünde ikinci mısrada yer alan KURŞUN İŞLEME kelimesi silahtan çıkan mermi anlamındayken üçüncü mısrada somut olan bu anlamı soyutlaştırarak nazar anlamında kullanmıştır.Yani Tevriye sanatı vardır.
Dağlar ardından düşüm Anka bakar yâr diye
Mazimin tünelinden aşka akar şaşarım
Zirve şahika düşüm Simurg yakar yâr diye
Pabuç mu bırakırım kibrit çakar aşarım.
(GÜLSEN TUNÇKA)
Şair bu şiirde mitolojik kavramları kullanarak mitolojik olaylara gönderme yapmıştır.Dolayısıyla Telmih sanatı vardır.
Buldum,şiirimin yeni ilham perisini
Kovdum,işe yaramıyordu artık eskisi
Oldum,Mecnun;gezdiğim çölleri
Kuruttum güller açıyor o çöllerde şimdi.
Aldım arkama bana gülümseyen güneşi,
Aşıktım,gözlerim kör kulağım sağır dilim lal
Yoktum aşk haricinde kalpte bulunan Ben'i,
Unuttum vardı bu şair yürekte ihtilal
(OĞUZ BATIN)
Ayrıca bu şiirde de Mecnun ve çölleri gezmesi hatırlatılarak Telmih sanatına başvurulmuştur.
"Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
Benim mi Allah’ım bu çizgili yüz?
Ya gözler altındaki mor halkalar?
Neden böyle düşman görünürsünüz,
Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?"
İlk mısrada İstifham sanatı yoluyla benzetmeye başvuran Cahit Sıtkı Tarancı,ikinci dizede yaşlandığını kabul etmeyerek Tecahülü Arif sanatı kullanmıştır.Dost-Düşman kelimelerinle de tezata başvurarak şiirin anlamını güçlendirmiştir.
- Yorumlar 0
- Yorum Yaz
- Tebrikler
- Beğenenler
- Popüler Yazıları
Yorum yazmak için giriş yapın.