Gelincik Zamanlı

“Ne ah edin dostlar, ne ağlayın! Dünü bugüne, bugünü yarına bağlayın!” Nâzım Hikmet,

Şiirsel yapısı gereği söz böyle daha estetik biçim almış olsa da, şiirden çıkıp zamansal gerçekliğe geçtiğimizde dünü bugüne bağlamaya gerek kalmıyor. Bugün ancak dünün bilgisiyle yaşanıyor. Bugünü yarına bağlamak, tüm zamanı yaşamaya yetiyor. Her bugün yarınki olası dündür. Her yarın gelendeyse zaten bugün olur; her bugünse daha dün yarın değil miydi? 

Bir tek insandır diye biliyorum bugünü yarına bağlayarak yaşayan; yani, yarınki yaşamını bugünden tasarlayabilen... Dünü vardır, yaşayıp bugüne gelmiştir. Bugünü vardır, dünkü yaşamıyla birlikte yarının hayalini kurarak yaşıyordur. Gene de insan ömrü gelincik gibidir; yarına kalamayıp gelincik gibi tüm görkemiyle dökülebilir de.

Japonlar, gelincik için şöyle derler:

’Gelincik insan ömrü gibidir.

Dünü vardır,

Yaşamıştır. 

Bugünü vardır,

Yaşıyordur.

Ancak yarını belli değildir.’

Ben benzetmenin insana uyarlı gerçekliğinden emin değilim. Japon olmadığım için olabilir. Japonlar çiçekleri kendilerine benzetecek kadar çok severler; bense kendimi çiçeğe benzetecek kadar çok severim...

Gelincik 2-3 günlük bir çiçektir. Bu yüzden yarınlar için kaygılanmadan sadece bugünleri yaşıyor olması, yani bugünü yarına bağlamayı dert etmeden yaşaması onun varoluş gerçekliğinin en doğrusudur.

İnsan için "yarın" yarından da sonrasıdır; o yüzden bugünü yarına bağlayarak yaşamak insanın önemsemesi gereken bir hayat gerçekliği olmuştur. Ancak, çoğu insan uygulamada bugünü yaşamayı unutmakla büyük hata yapar; yarına bağlanma kaygısıyla bugünü yaşamayı erteler. Böyle süregiden insan yaşamı bugünü hatırlamadan bir başka yarının hayalinde sona erer. Gelinciği hatırlaması bu yüzden çok önemlidir; yarına kalamayıp gelincik gibi tüm görkemiyle dökülebilir de...

Her akşam bugünü yaşamış olmanın keyfiyle yarının rüyasına yatan insan gelincik tohumu yutmuştur. İşte, dünü hatırlayarak bugünü yaşayan ve yarına bir umut tohumuyla yatan o insan gelincik zamanlı ölür... Sadece bugünü tam zamanlı yaşayanlar gelincik zamanlı ölürler... Tam zamanlı yaşamak, dünü unutmadan yarını hatırlayarak bugünü yaşamaktır...

Muharrem Soyek

***