Gelecek hafta boþ gelmeyin çocuklar, düþüncelerinizi beraberinizde getirin dedi Uður Hoca. Ben de kütüphane bellediðim Edebiyat Evi’ne gittim. Okudum, araþtýrdým ve boykotu haklý çýkaracak, devamlýlýðýný saðlayacak nedenler üzerinde düþünmeye baþladým.

Malum, Gazze’deki insanlýk dramý üzerine bir alev topu gibi büyüdü boykot; sonra sanki söndü, gevþedi gibi... Bu beni rahatsýz ediyor. Mecbur kalmadýkça marketten alýþveriþ yapmýyor, indirim kovalamýyor, stok yapmýyorum. Üç günlük yiyecek yetiyor; bu arada donduruculara da (dipfriz) kýzýyorum vallahi. Elbistan depreminde gördüm nelerin heba olup gittiðini; yedirmeyen Allah yedirmiyor. Neyse, konuyu daðýtmayayým, o ayrý bir mesele.

Konumuz Boykot…

Yýl 1880, yer Ýrlanda. Charles Boycott adýnda bir adam... Ýngiliz toprak sahibinin yanýnda çalýþan bir mülk yöneticisi, yani o dönemin zalim bir CEO’su. O yýl hasat olmamýþ, halk açlýða mahkûm kalmýþ. Halk Boycott’tan kiralarýn düþürülmesini talep etse de o, insanlarý umursamamýþ; kirasýný ödeyemeyeni kapý dýþarý etmiþ. Bunun üzerine halk toplu bir karar almýþ ve bu karara sýký sýkýya uymuþlar: Kimse onunla konuþmayacak, bakkal ona mal satmayacak, fýrýncý ekmek vermeyecek, iþçiler tarlasýnda çalýþmayacak, postacý mektubunu getirmeyecek ve kilisede kimse yanýna oturmayacak!

Charles Boycott bu toplu tecrit karþýsýnda çaresiz kalýr. Dýþarýdan iþçi getirir ama maliyet iflasýn eþiðine getirir onu ve sonunda ülkeyi terk etmek zorunda kalýr. Ýþte boykot budur! Ýliþkiyi toplu halde kesmek, onu yok saymaktýr. Zalime karþý halkýn elindeki en güçlü silahtýr bu irade. Sistem ne kadar güçlü görünürse görünsün, halkýn toplu hayýr! cevabý karþýsýnda diz çökmeye mahkûmdur.

Sistem öyle bir kurulmuþ ki, insaný midesiyle vicdaný arasýnda bir cendereye sýkýþtýrýyorlar. Bu, modern dünyanýn en büyük kölelik biçimi deðil mi? Hakk’ý gözetirsen aç kalýrsýn korkusuyla halkýn iradesini ipotek altýna alýyorlar. Rýzký verenin Allah olduðunu unutturan bu sistem, bana baðýmlýsýn, benim kölemsin diye dayatýyor.

Bakýn, size bizzat yaþadýðým bir tecrübeyi anlatayým. Bir dönem bir sucuk fabrikasýnda çalýþtým. Ýçeride dönen dolaplarý, halka helal ve temiz diye sunulanýn aslýnda Hakk’ýn rýzasýndan ne kadar uzak olduðunu gözlerimle gördüm. Reklamlar gözümün önüne geldi; o ambalajdaki helal gýda, geleneksel lezzet yalanlarý... Ýçeride üretirken Hakk’ý gözetmeyip, dýþarýda halkla iliþkilere (PR) sýðýnýp þirin görünme oyunlarý oynuyorlardý. O an bir karar vermem gerekiyordu. Bana buranýn parasý lazým deyip o haksýzlýða ortak mý olacaktým, yoksa Rýzký veren Allah’týr deyip o kapýyý çarpýp çýkacak mýydým? Ben ikincisini seçtim. Çýkamayanlarý, o cenderede kalanlarý anlýyorum; ama biz tüketiciler o kapýnýn dýþýnda kalanlarýz. Bizim "mecburiyet" dediðimiz þey, aslýnda konforumuzdan vazgeçmek istemeyiþimizdir. Evet, iþçinin hayatý buna baðlýdýr, iþi býrakmasý zordur; ama biz dýþarýdaki tüketiciler için boykot oldukça kolaydýr. O raftaki sucuðu almadýðým sürece, insan saðlýðýyla oynayan üreticiye en büyük dersi ben vermiþ olurum. Eðer boykot etmezsek, o günahýn ortaðý olmaya devam ederiz.

Evet, ben o fabrikada Hakk’ýn çiðnendiðini gördüm ve çýktým. Ama çýkamayan binlerce insan var. Þimdi biz, iþçiler iþsiz kalmasýn diye o sahtekârlýða göz mü yummalýyýz? Yoksa halký bu mecburiyetten kurtaracak daha dürüst ve yerli bir düzen mi inþa etmeliyiz?

Gazze’de insanlýk aðlarken boykot alev gibi parladý ama uyuþturucu almýþ gibi indirimleri görünce dindi; eller raflara uzandý. Bizim gerçek kýblemiz neresi; midemiz mi, vicdanýmýz mý? Ýnsanoðlu unutmaya meyillidir ama Hak unutulmaz. Boykotun gevþemesi, vicdanýn nasýrlaþmasýdýr. Ben bir kola içmesem ne deðiþir? diyen her ses, zulmün çarkýna dökülen bir damla yaðdýr. Evet, belki o fabrikalarda bizim insanýmýz çalýþýyor, belki ekonomik bir bedel ödeniyor. Ancak sormak lazým, Bir uru temizlemek için neþter vurulduðunda can yanmaz mý? Kölelikten kurtulmanýn bedelsiz olduðu nerede görülmüþ?

Eðer biz bugün rýzkýmýz üzerinden kurulan bu þantaja boyun eðersek, yarýn evlatlarýmýza sadece maddi deðil, ruhsal bir kölelik miras býrakacaðýz. Boykot; sadece bir malý terk etmek deðil, bir markanýn bize dikte ettiði o çarpýk yaþam biçiminden istifa etmektir. Bu bir alýþveriþ tercihi deðil, özgürlük ve haysiyet meselesidir. Boykot moda deðil, taraf seçmek, safýný belli etmektir.

Firmalarýn PR çalýþmalarý biz de yardým ediyoruz, istihdam saðlýyoruz diyerek vicdanlarý uyutmaya çalýþýyor. Ýþçi çýkarýrlar, milyonlar aç kalýr diye korkmak, zulmü alkýþlamaktýr. Küresel baðýmlýlýðý kýrmak için birlikte hareket edilmeli. Türkiye'de kimse o kolayý içmese o fabrikalar hemen çürümez. Talep bitmez, sadece el deðiþtirir. Biz boykot edersek, yerel sermaye o boþluðu doldurmak için büyür. Küresel markadan çýkan iþçi, yerli markada iþe baþlar. Yani sistem aslýnda ölmez, sadece baðýmlýlýktan kurtulur.

Ezcümle; ya Allah’ýn yarattýðý en þerefli mahlûk olan insan olarak iradeni ele alýrsýn ya da sistemin sana dayattýðý köleliðe boyun eðersin.

Þimdi karar verin. Raftaki konforlu kölelik mi, yoksa Hakk'ýn yanýndaki onurlu duruþ mu?

Boykot mu, köleliðe devam mý?

Ama biz biliyoruz ki; kelâmýn ustalarý sustuðunda, hakikat yarým kalýr.