Devrim nedir?... Reformdan farklý olarak daha hýzlý ve köklü deðiþimi ifade eder. Ancak özünde amaç, yýkýmdan çok dönüþümdür.  “Devirmek ve daðýtmak” amaç ve anlamýndan daha öncelikli ýslahatçý, yenilikçi, geliþimci, deðiþimci ruhunu öne çýkarmak; daha sürdürülebilir, bütünlükçü ve toplumsal yaklaþým olur. Devrimin, toplumsal, siyasi, fiziki, mecazi, teknolojik ve bilimsel tanýmlarý olmakla birlikte, biz daha çok bireysel ve toplumsal yönünü ele alacaðýz.  

   Devrim; toplumun sosyal, siyasi, kültürel, bilimsel veya ekonomik yapýsýnda, kýsa sürede meydana gelen köklü, nitelikli ve ani deðiþim ve geliþimler bütünüdür. Mevcut düzenin, daha çaðdaþ, daha insan kokulu – dokulu, hak merkezli ve farklý bir yapý kurmak amacýyla devre dýþý býrakýlýp, yeniden inþa edilmesi, dönüþtürülmesi sürecidir. Ýnkýlap ve ihtilal kelimeleriyle yakýn anlamlý olup, reformdan farký, yavaþ deðil hýzlý olmasýdýr. 

    Peki, bu köklü dönüþümü omuzlayacak olan devrimci kimdir? Devrimci olan; kurum, devlet, dernek, vakýf deðil, bireyin kendisi,  iradesidir. Ýradelerin bileþeni de toplumsal ortak iradeyi ortaya koyar. Devrimcinin genel temsil ve ilgi alaný, amacý; ilke ve kurallardan sapmýþ otoriteye karþý direniþ, aydýnlanma, özveri, örgütlenme, bilgi, bilim, ahlak, adalet merkezli uygarlýðýn öncüsü/simgesi ve temsilcisi olabilmektir. Onun öncelikli görevi; deðiþim, geliþim, yenilik ve aydýnlanmaya, kendisinden baþlayabilmesidir. Uyanma, uyarýlma ve aydýnlanmayý öðütlerken; uyuþturan madde ve yanýltan anlayýþlarla iç içe olmasý açýk çeliþki olur.

   O bir insan severdir. Bu sevgi atmosferinin altýnda; vatan sevgisi, millet sevgisi, doða sevgisi, hayvan sevgisi ve tüm insanlarýn yerel ve özel yaþam ve temel haklarýna saygý vardýr. Onun politik olarak; -tek yönlü- sorgusuz ve fanatik kývamda- saða, sola, etnik kimliðe, bir inanç alanýna yaslanmasý, hapsolmasý, inandýrýcýlýðýný ve kapsayýcýlýðýný kaybetmesine neden olur.

   Devrimcinin kim olduðunu, niteliklerini genel anlamda tanýmlamaya çalýþalým. Bilgi, teknoloji, kültür, medeniyet, baðýmsýzlýk, özgürlük, bireysellik, katýlýmcýlýk vb. deðerler ve doðal kaynaklarýn; emperyal ve sömürgeci odaklarýn eline geçmesine engel olmak, kaybedilmiþse yeniden kazanýlmasý uðruna mücadele yürüten kiþidir. Bu deðerleri tüm insanlýðýn hizmetine sunabilen, asrýn Prometheus’u ve temsilcisidir. Asrýn Prometheus’u ise; bilgiyi ve kaynaklarý ayrýcalýk olmaktan çýkarýp insanlýða ulaþtýrandýr. Devrimcilik, bireyin tek ve katýksýz niteliði deðildir ve olmamalýdýr. Diðer olumlu nitelikleriyle sentez yaparak, ancak toplumda yer edinebilir, kalýcý iz býrakýr.

   Diðer amacý ve görevi, inanç ve ideolojileri; istismar, siyasi meþruiyet kaynaðý/aracý/aparatý olmaktan çýkarmak, bir dogmayý yýkarken, yerine yenisini üretmemektir. Korku üreten deðil, umudu büyültüp, özgürlük alanýný geniþletendir. Devrimci, dinin devlet söylemi ile senkronize çalýþmasýný onaylamaz. “Biz ve ötekiler” ayrýþtýrmasýna karþý çýkar. Ýnanç ve ideolojilerin; imtiyazlý özel kiþilik ve kimlik üretmesine, siyasal sadakat yolu açmasýna, bilim ve bilinci esir almasýna karþý çýkar.

  Þiddet ve kabalýk içermeden; sessiz ve metodolojik bir süreç ile ahlaki bir devrim baþarmak da pekâlâ mümkündür. Devrim, baþkasýný deðiþtirme iddiasý deðil; önce kendini dönüþtürme cesaretidir. Cesaretiniz kadar devrimcisiniz.

Devrim, deðiþim ve geliþim; bireysel ölçekte önce ahlak, adalet ve dürüstlük anlayýþýnda baþlar. Bir dini inanca, ideolojiye, etnik aidiyete baðlý olsa da/olmasa da bunu baþarabilenler, “devrim insaný” vasfýný kazanmýþtýr.

   Kelimeler, kavramlarýn; birey ve toplum üzerindeki yeri ve etkisini gözlemleyerek, yeni bir bakýþ açýsý geliþtirmeye çalýþtým. Anlattýklarýmýn, mevcut durum, aidiyet ve kazanýmlardan çok deðiþik olduðunun farkýndayým. Olaný deðil olmasý gerekeni belirttim. Hangisini daha sürdürülebilir ve toplumsal buluyorsanýz, onu tercih etme kararý sizlere aittir.

Samsun, 05.03.2025

Ali Rýza Malkoç

arm.web.tr