Kemal Atatürk Nikos Kapetanidis Amasya İstiklal Mahkemesi Ve Kıbrıs

KEMAL  ATATÜRK-NİKOS KAPETANİDİS-AMASYA İSTİKLAL  MAHKEMESİ VE KIBRIS

Kemal Atatürk’ü  tanıdığımız  için direkt  Amasya İstiklal  Mahkemesi ile  başlıyorum.

Türkiye  Büyük  Millet Meclisi  23 Nisan 1920’de  açıldı ( Açıldığında adı  sadece Büyük  Millet  Meclisiydi ) 11 Eylül 1920’de  ise özel  bir  kanunla  yurdun  bazı  bölgelerinde  İstiklal  Mahkemelerini  kurdu.

Bu  mahkemelerin  iki  çok  önemli  amacı  vardı: 1- Asker  kaçaklarını  cezalandırmak  2-  İsyan  çıkaranları  yargılayıp  ceza  vermek.

İşte  bu  amaca yönelik  olarak kurulan mahkemelerden  biri de  Samsun  İstiklal  Mahkemesiydi  ancak mahkeme  Amasya’da faaliyet  gösteriyor  ve cezalar  Amasya’da infaz  ediliyordu; o  sebeple  de  daha  çok  Amasya  İstiklal  Mahkemesi  olarak  biliniyordu.

Bu  mahkemenin  üyeleri de  şunlardı:

Reis Emin Mehmet (Geveci) --Canik/Samsun,
Üye:  Necati (Kurtuluş) – Bursa,
Üye  Mehmed Şevket (Peker) – Sinop

Peki  Nikos Kapetanadis  kimdi?

NİKOS  KAPETANADİS:

Çok  kısa  olarak  özetleyecek  olursak 1889 Yılında  Rize’de  doğmuş  bir  Osmanlı  vatandaşı, bir  gazeteciydi. Epokhi ( Mevsim )  adlı  bir  gazete  çıkarıyordu  ve oldukça  fanatik  bir  Pontusçuydu  

******

17 Ağustos-10  Ekim  1921  Tarihleri  arasında Amasya  İstiklal  Mahkemesinin  ilgilendiği  en  önemli  dava  Pontus  Davasıydı ve Mustafa  Kemal  Paşa  bu davayı  oldukça  yakından  takip  ediyordu.

İddialara göre bazı  Rum  vatandaşlar, 30  Ekim  1918 Tarihli  Mondros  Ateşkes Antlaşmasından  sonra ‘’fırsat bu  .’’ deyip  Doğu  Karadeniz’de,  Fatih  Sultan  Mehmet’in  1461’de  sona  erdirdiği  Pontus  Devletini  yeniden  kurmak  için teşkilatlar  kurmuşlar,  Rumları  silahlandırmışlardır.

İşte  bu dönemde Milli  Kuvvetler  tarafından ele  geçirilip Amasya  Mahkemesin huzuruna  çıkarılan İsyancılardan 174’ü   idam cezasına  çarptırılmıştır  ama hemen  belirtelim: Bu  174 kişinin  hepsi Rum  olmayıp onlara  yardım ve  yataklık  yapan Türkler ve Ermeniler de bu  sayıya dahildir [ Ergün  Aybars- İstiklal  Mahkemeleri ] 

Bu  174  Kişi  içinde en  son idam  edilenlerin  arasında  olan iki  isim önemlidir: Birincisi  1908-1918  Yılları arasında  Osmanlı  Meclis-i Mebusanında  üç  dönem  Trabzon  mebusu  olarak  görev  yapan Matyo  Kofidi, ikincisi de Epoki ( Mevsim )  Gazetesi sahibi  ve  yazarı  Nikos  Kapetanidis’tir.

Ayrıca idam  cezası  alan  ama firarda  oldukları  için  cezaları  infaz  edilemeyen  iki  kişi  oldukça  dikkat  çekicidir: Trabzon Metropoliti Hrisantos  ve Giresun Metropoliti Lavrandiyos..

Trabzon  Metropoliti Hrisantos, 2 Mayıs 1919 tarihinde Paris Konferansına sunduğu bir muhtıra ile Doğu Karadeniz bölgesinde kurulmasını istediği Pontus Devleti’nin  sınırlarını işaret etmişti. Lavrandiyos  ise Giresun ve  çevresinde  faaliyette  olan Topal  Osman’ı  sık  sık  Trabzon  valisine  şikayet  etse de 23 Nisan 1920’den  itibaren yönetimin  artık  Büyük  Millet Meclisine  geçmesi  üzerine  bölgeden  firar  etti.

Konumuz  Nikos  Kapetanidis  olduğu  için  oraya dönecek  olursak:

Nikos Kapetanidis, 5  Mart 1921’de  evinde, kendisine  gelen ve  içinde  ‘’ Bağımsız  Pontus ‘’ cümleleri  bulunan  bir  mektup  sebebiyle tutuklanmış  ama  mahkemede hakime  ‘’ Hayır başkan !  Ben  bağımsız  bir  Pontus’u  hiç  bir  zaman istemedim.  Ben  Pontus’un  Yunanistan’a  katılmasını  savundum  hep.’’ Demiştir. Yani davasına –ölümüne- sahip bir  insandır.  28 Mart 1921’de  idam  edilmeden önceki  son  sözleri ‘’ Yaşasın  Helenlerin  Ülkesi ‘’ Olmuştur. [ Tamer  Çilingir- Pontus’un  Korkusuz  Gazetecisi Nikos  Kapetanidis]


Peki  buraya  kadar  yazdıklarımın Kıbrıs’la ne  alakası var?

Açıklayayım  efendim.

Bilindiği  gibi Kıbrıs,  1974’deki  Barış  harekatımızdan  sonra  ikiye  ayrılmış ve ardından 1976’da Kıbrıs Türk  Federe Devleti,  1983’de  İse  Kuzey  Kıbrıs Türk  Cumhuriyeti  kurulmuştur.  Yani  Kıbrıs  ikiye  ayrılmış  vaziyettedir ve  maalesef yer yüzünde  Kuzey  Kıbrıs Türk  Cumhuriyetini  tanıyan tek devlet Türkiye  iken ( Kardeş  Azerbaycan bile  tanımamışken ) bizim  Güney  Kıbrıs  Rum  yönetimi dediğimiz  ama  Uluslar arası  arenada Kıbrıs Cumhuriyeti  olarak  bilinen  topraklarda bazı  sokak  ve  cadde  isimleri  değiştirilmiştir.

Evet, 1974’den önceki  yıllarda  ‘’ Piyale  Paşa,  İstanbul, Ankara, Bozkurt’’  gibi sokak  adları  değiştirilmişken  son  olarak   Baf  kentinde bulunan Mautollo Mahallesindeki  Kemal  Atatürk  Sokağının  adı da 6 Mayıs 2016’da alınan  bir  kararla  Nikos  Kapetanidis Sokağı(Ya da Caddesi )  olarak  değiştirilmiş.  

Bu  olay  bizim  sosyal ve  sosyal  olmayan medyamızda ‘’ Yunanistan  yine  tahrik  peşinde ‘’  diye  yansımış.
  
Ben de  işte bunu  anlamıyorum:

Kuzey  Kıbrıs  Türk  Cumhuriyetinde,  Bağımsız  Yunanistan’ın Kurucusu İoannis Kapodistrias’ın  adını  taşıyan  bir  sokak  veya cadde var  mı?  Yok. Ayrıca  Yine  Kuzey  Kıbrıs  Türk  Cumhuriyetinde bir  sürü  ‘’ İşgalci  Türkiye,  Kıbrıs’tan  Defol ‘’  Diyen  var  mı?  Var.

Hal  böyleyken  Kıbrıs’ın  güneyine  hakim  olan  ve  Dünyaca  tanınan  bir  yönetimin  kendi  sokaklarına  kendi  kahramanlarının  adını  vermesinden  daha  doğal ne  olabilir?

Ha  ille de tahrik  mi  olacağız? 

Bence  öncelikle  şu  ‘’  İşgalci  Türkiye ‘’ diyen  Rumların  veled-i zinalarına  karşı  tahrik  olalım,  sokak  adını değiştirenlere de bir  ara  bakarız  gayrı.