Yaşayan Bir Efsane Gaydırıgubbak Cemile

YAŞAYAN BİR EFSANE: GAYDIRIGUBBAK CEMİLE

Önce ‘’Gaydırı gubbak’’ ne demek oradan başlayalım. Gaydırı gubbak ‘’ Fıkır fıkır, yerinde duramayan, tezcanlı’’ anlamına geliyormuş bazı Ege yörelerimizde. 

Cemile Hanım Kütahyalıdır aslında. Gediz’e bağlı Göçlük köyünde yaşamaktadır. Babası Memiş ve Anası Irazın sekiz çocuğundan üçüncüsü olarak dünyaya gelmiştir.

Her genç kız gibi onun da vakti zamanı geldiğinde bir talibi çıkar. Bu talip dayı-hala çocukları oldukları bir zabittir.

Cemile’nin düğünü esnasında pek çok tatsızlıklar yaşansa da düğün devam eder gider. Ancak bir insanın bahtı kara olmayagörsün. Düğün esnasında eline silah verilen Cemilenin on beş yaşındaki amcasının oğlu Bayram Aktaş aynı köylü Celal Yılmaz’ı kaza ile yaralar ve Celal Yılmaz kan kaybından ölür. Ölen Celal de on beş yaşlarındadır) Önce ortalık karışır tabii ki. Bunun bir kaza değil cinayet olduğu filan söylenir.

Jandarma gelir. Olayın kaza olduğuna hükmedilir. Olaylar yatışır ve Cemile, Gelin olarak ayrılır babasının evinden.

Bu arada kaza kurşunu ile ölen Celal Yılmaz’ın ardından da bir türkü yakılır.

Celalımın evleri dere kaşında

Celamımı vurdular on beş yaşında

Celalım, Celalım, ne oldun celalım

Kanlar içinde kaldın Celalım

Celalin evleri mektebe yakın

Celali vurdular boyuna bakın

Şirin bahçesinde gül idin

Goncalarım açmadan vurulmuş oldun.

(Derleyen: Hürü Akdağ ) [ Sözleri ‘’Şen olasın Ürgüp’’ diye başlayan türküye benzemekle beraber o türkü değildir bu. Zaten o türküdeki Celal değil Cemaldir. ]

Anlayacağınız aslında gaydırı gubbag Cemile’m türküsünün hikayesinde bir başka türkü daha vardır.

Cemile gelin gider ama düğünündeki bu ölüm olayı nedeniyle uğursuz ilan edilir ve gittiği evde gün yüzü göstermezler ona. Bir çile dönemi başlar ve on sene sürer bu durum. Sonunda Cemile, babası Koca Memiş’in yanına döner ve kocasına boşanma davası açılır.

Cemile’nin daha boşanma davası bitmeden Kızılkoltuk köyünden Ümmet Yıldırım Cemile’ye talip olur. Cemile ise hem henüz boşanmadığından hem de karısı yeni ölmüş olan Ümmet Yıldırım’ın üç çocuğu olması sebebiyle bu evlenme talebine olumsuz cevap verir. İşte bu olumsuz cevap üzerine Ümmet Yıldırım, Cemile’yi kaçırır. Nereye kaçırır? O civarlarda Şaphane Dağı olarak bilinen ve bol meşe ağaçlarının bulunduğu bir yere kaçırır.

Ümmet Yıldırım burada Cemile’yi bir eve kapatır ve kendisi ile evlenmeye zorlar. Ayrıca Cemile kaçmasın diye onun odasını kilitlemektedir. Cemile ise bir kere inat etmiştir ve asla evlenmeyi kabul etmemektedir.

Günler bu şekilde devam ederken sözde Cemile’yi Ümmet Yıldırım ile evlenmeye ikna etmek için gelen bazı Yörük kadınları ona bir akıl verirler : ‘’ Kızım bu herif seni öldürür. En iyisi ona, onunla evlenmeyi kabul ettiğini, baban Koca Memiş’i çağırmasını ve nikahınızı kıymasını söyle. Baban Koca Memiş gelince bir çaresine bakarsınız artık’’ Derler.

Cemile söyleneni yapar. Ümmet Yıldırım bunun üzerine Cemile’nin babasını çağırır lakin Koca Memiş gelir Şaphane Dağına ama Jandarmalarla gelir. Jandarmalar hemen Ümmet Yıldırım ve bu kız kaçırma olayında ona yardım eden dört Yörüğü yakalar.

Mahkemede Ümmet Yıldırım, Cemile ile evlenmek istediğini söylese de - araya giren tüm aracılar ve ikna heyetlerine rağmen- Cemile evlenmeyi kabul etmez ve hapsi boylar.

Ümmet Yıldırım. Bu suçtan on beş yıl iki ay ceza alır ve fiilen sekiz yıl sekiz ay yattıktan sonra 1974teki aftan faydalanarak çıkar. Cemile Hanım ise bir başkasıyla ( Ethem Aktaş ) evlenir. ( Aynı soy isim olduğuna göre yakın akraba olmalılar. )

Peki bu hikaye nasıl türküye dönüşür?

İşte onu da rahmetli Özay Gönlüm yapar.

Ümmet Yıldırım’ın hapishane arkadaşı Kadir Aksoy onun anlattıklarını hikaye haline getirir ve bu hikaye Özay Gönlüm’e kadar ulaştırılır. Kendisi Denizli’li olmasına karşın Kütahya’nın damadı olan Özay Gönlüm, bu hikayeyi alır ve türkü haline getirir. Sonra Ümmet Yıldırım’ın da onayı üzerine türkü dünyamıza ‘’ Gaydırı gubbak Cemile’m’’ adlı böyle bir türkü daha eklenmiş olur.

Türküde bahsi geçen Cemile ve onun dolaştığı meşeli dağlar Kütahya’nın, Türkünün hikayesini yazanlar Kütahya’lı ama türküyü derleyen ve bizlere tanıtan Özay Gönlüm Denizli’li olduğuna göre türkü nerenin türküsüdür? Bence tüm Türkiye’nin…Türkiye’de bu türküyü duyup da içinden kalkıp oynama isteği geçmeyecek bir tek kişi bile olacağını zannetmiyorum ( Tabii ki türküleri sevenler için konuşuyorum.)

Kahramanları hayatta olan nadir türkülerden biridir gaydırı gubbak Cemile’m. Üstteki resimde gaydırı gubbak Cemile ( Cemile Aktaş ) ve Kocası Ethem Aktaş’ı görmektesiniz.

Gaydırı gubbak Cemile’m türküsünün sözlerine gelince:

Cemile’min gezdiği dağlar meşeli imanım,

Haydi üç gün oldu Cemile’m ben bu derde düşeli.

Gaydiri gubbak Cemile’m,

Nasıl nasıl edelim biz bu işe

Nikahımızı kıysın,

Ünnen gelin Koca Memiş’e.

Cemile gız ne gezersin hayatta,

Basma da fistan, parlak da potin ayakta.

Gaydiri gubbak Cemile’m,

Nasıl nasıl edelim biz bu işe

Nikamızı kıysın,

Ünnen gelin Koca Memiş’e.

Cemile’nin fistanı saman sarısı imanım,

Haydi gören sancak Cemile’m gızı memur garısı.

Gaydiri gubbak cemile’m,

Nasıl nasıl edelim biz bu işe

Nikamızı kıysın,

Ünnen gelin Koca Memiş’e.

NOT: Edindiğim son bilgilere göre Cemile Aktaş ( Gaydırıgubbak Cemile) Hayatta değilmiş. Allah rahmet eylesin.