73 Fırka Kurtulan Hangisi Yoksa Asıl Soru Başka mı

Fitnelerin, ayrılıkların, her türlü musibetin günbegün arttığı bu vakitlerde buyrun, 

Peygamberimiz'in(sav) haber verdiği ve ısrarla uyardığı âhir zamanda meydana gelecek fitnelerden birini beraber değerlendirelim. 

Evet tüm insanlığa gönderilmiş kurtuluş elçisi Efendimiz(sav): 

“–Ümmetim, yetmiş üç fırkaya ayrılacak, bunların içinden bir fırkası(fırka-i nâciye) kurtulacaktır.”buyurmuştur.

Bizler bu hadisi “İslam’da sadece tek bir mezhep, tek bir grup haklıdır, diğer bütün Müslümanlar cehennemliktir” diye mi anlayacağız? 

Gelin

Efendimiz'in (sav) ne anlatmak istediğini birkaç katmanda düşünelim:

Öncelikle 

◾️"73 fırka” bize neyi anlatıyor?

Hadiste ümmetin zaman içinde inanç ve anlayış bakımından çeşitli gruplara ayrılacağı haber veriliyor.

Nitekim İslam tarihine baktığımızda, itikadî meselelerde birbirinden ayrılan birçok ekol ortaya çıkmıştır.

Fakat burada asıl vurgu, grup isimleri değil, hakikate bağlılıktır.

“Fırka-i nâciye” yani kurtuluşa eren topluluk denildiğinde temel ölçü:

Allah’ın(cc) kitabına ve Resûlullah’ın (sav)sahih sünnetine bağlı kalmak, dinin temel ölçülerini bozup yeni bir inanç sistemi oluşturmamaktır. 

Nitekim başka bir rivayette kurtuluşa erecek olanlar için “Benim ve ashabımın üzerinde bulunduğu yol” anlamındaki ifade aktarılır.

◾️“Kurtulan sadece bir grup insan olacak” demek mi?

Bence en çok burada yanlış anlaşılma oluyor.

Buradaki “bir” ifadesini bugünkü anlamıyla belirli bir cemaatin, mezhebin veya grubun tabelasına indirgemek çok sakıncalı.

Mesela:

“Ben şu mezheptenim, o hâlde kesin kurtulanlardanım; sen diğer mezheptensin, o hâlde değilsin.” demek,

hadisin ruhuna aykırı bir kibir kapısı açar.

Çünkü kurtuluş bir etiket meselesi değildir.

Bir insan kendisini “Ehl-i sünnet” diye tanımlayabilir ama zulmedebilir, kul hakkı yiyebilir, kibirlenebilir, yalan söyleyebilir.

Başka bir insan ise mezhep farklılığı içinde olsa bile Allah'a samimiyetle kulluk edebilir.

Elbette itikadî meselelerin doğrusu-yanlışı vardır; “her görüş eşit derecede doğrudur” demek de İslam'ın kendi iddiasıyla bağdaşmaz. Fakat tek tek insanların nihai hükmünü ancak ve ancak Allah(cc) verir.

◾️ Hadisin asıl uyarısı bence çok daha derin

Peygamber Efendimiz(sav)bize adeta şunu haber veriyor:

“Benden sonra din konusunda ayrılıklar çıkacak. Hakikati ölçüsüz biçimde insanların kanaatlerine, heveslerine ve çıkarlarına teslim etmeyin.”

Yani mesele sadece “73 sayısı” değildir.

Asıl mesele:

Hakikati nereden ölçeceğiz?

Kur'an'dan mı?

Sahih sünnetten mi?

Yoksa kendi grubumuzdan, hocamızdan, cemaatimizden, siyasi düşüncemizden, nefsimizden mi?

İşte çok tehlikeli ayrım burada başlıyor.

◾️Bir de “fırkaların hepsi cehennemdedir” meselesi var. 

Bu hadisin bazı varyantlarında

“73 fırkanın 72'si cehennemdedir” şeklinde ifade bulunur. 

Âlimler bu rivayetlerin sıhhati ve “cehennemde olma” ifadesinin nasıl anlaşılması gerektiği konusunda farklı değerlendirmeler yapmıştır.

Burada çok önemli bir nokta var:

“Cehenneme girecek” demek, “ebediyen cehennemde kalacak” demek değildir.

Ebedî cehennem meselesi özellikle iman-küfür sınırıyla ilgilidir. 

Büyük günah işleyen veya itikadî konuda hataya düşen her Müslümanı otomatik olarak “kâfir” ve “ebedî cehennemlik” ilan etmek İslam'ın çok ciddi biçimde sakındırdığı bir şeydir.

🔸Ve bana göre hadisin en güzel tarafı...

Bu hadis bize başkalarını sınıflandırma görevi vermekten çok, kendimizi sorgulama sorumluluğu veriyor.

“Acaba hangi fırka cehennemde?” diye başkasının üzerine parmak kaldırmaktan ziyade:

“Ben Peygamber Efendimiz'in(sav) gösterdiği yolda mıyım?

Kur'an'a gerçekten teslim miyim?

Sünneti kendi nefsime göre mi yorumluyorum?

İmanım ahlâkıma yansıyor mu?"

diye sormak...

Çünkü hakikate bağlılığın en güçlü işaretlerinden biri, insanı daha mütevazi, daha adil, daha merhametli hâle getirmesidir.

Kısacası, 73 fırka hadisini

“biz kurtulduk, diğerleri yandı”

şeklinde bir mezhep silahına çevirmek yerine, ümmetin yaşayacağı ihtilaflara karşı Peygamberî bir uyarı olarak okumak çok daha isabetlidir.

Fırka-i nâciye'den olmamız duasıyla... 

VESSELÂM