Merhamet en etkili silahtır; kalbe kadar işler ve ebediyete kadar iyileşmeyecek yaralar açar. (Lavigerie)
Merhamet kavramı nasıl tarif edilebilir?..
Kimi
için kimsesiz çocuklara sevgi göstermek, kimi için aç bir kediye süt
vermek, kimi için bir hastaya yardımcı olmak. Benzer örnekleri artırsak
da hiçbiri merhamet kavramını tam olarak ifade edemez.
Gerçek
anlamda merhamet, kaynağını Allah sevgisinden alan bir duygu. İnsan,
Allah’a duyduğu samimi imanının derinliğine göre sever, Allah’ın
yarattığı varlıklardaki sevgi, şefkat, merhamet ve coşku meydana getiren
yönleri görebilir. Kalbindeki Allah aşkı, O’nun yarattıklarına karşı
kalbinde bir sıcaklık hissi oluşturur ve insan o zaman her güzellikten
haz alır. Gerçek anlamda merhametli olmak imanın getirdiği bir nimettir;
bir güzelliktir.
Allah sevgisi sadakat, merhamet ve bağışlama
ile birlikte yaşanır; bu sevgi süresiz ve sonsuz sevgidir. Merhamet
Allah sevgisinden kaynaklanır ancak bu iki duygu arasında çok önemli bir
fark vardır. Merhamet katıksız sevgi ile birlikte acıma duygusu da
içerir. Çünkü sevginin yöneltildiği varlık yaratılmıştır; acizdir,
güçsüzdür. Allah’a duyulan sevgide ise merhamet olmaz, çünkü Allah
eksiklikten, acizlikten ve kusurdan münezzehtir. O’na hissedilen duygu,
insana enerji ve canlılık veren, kalpte coşku, heyecan ve hayranlık
meydana getiren güçlü bir "aşk"tır.
Muhabbetin, şefkat ve
merhametin tam tarifini yapan kaynak Kur’an’dır. Kur’an, insanı Rahmanî
bir merhamet duygusuna yöneltir. İman pozitif duygularımızın toplamıdır
ve Kur’an’ın negatif duyguları ezen bir sistemi vardır. Bağışlamamak,
nefret, kin, sevgisizlik, cehalet; Kur’an bu çirkinliklerin üzerine
gider, ayetlerle tümünü ezer. İnsan, Kur’an’ı tam olarak yaşadığında
sevgiyi ve merhameti de doruğunda yaşar. Önündeki engelleri
kaldırmıyorsa sevgiye ulaşamaz, sevgisizlikten boğulur. İnsana sevgi ve
merhamet sanatını öğreten Kur’an’dır.
İnsan, Kur’an’ı değil
nefsanî duygularını esas alıyorsa, şefkat, merhamet ve acıma duyguları
da Kur’an dışı ve sapkın bir biçimde yönlenir; "Rahmanî" değil,
"şeytanî" bir merhamet ortaya çıkar.
Birçok insan, karşısındaki
kişinin yalnızca dünyevi mutluluğunu ve rahatını düşündüğü için Kur’anî
olmayan davranışlarını görmezden gelir. O kişinin ahirette kayba
uğrayabileceğini düşünmez. Bu şeytani merhamettir ve insana zarar
getirir.
Merhameti Tavsiye Etmek
Rahat ve huzurun yolu
merhametin yaşanması ile mümkün. İnananlar merhamet duygusunu hem
kendileri doruğunda yaşar hem de birbirlerine tavsiye ederler. Hayatını
Allah’a adayan insan, bu güzel ahlâk özelliğini kazanabilme çabası
içindedir. Bu, aynı zamanda kurtuluşun yoludur.
Allah kötülüğe
karşı en güzel tavırla karşılık verildiği takdirde hayırlı bir sonucu
vaad eder. İnanan insan kötü tavra kötülükle değil, güzel ahlakla cevap
verir. Allah, kişinin böyle davranması durumunda karşısındaki insanla
aralarında düşmanlık olsa dahi ardından sıcak bir dostluk
oluşabileceğini bildirir. (Fussilet Suresi, 34) Bu, Peygamberimiz
(sav)’in de bizlere tavsiye ettiği ahlaktır. O (sav) bir hadisinde,
“müsamahakâr (hoşgörülü) ol ki, sana da müsamahakâr davranılsın”
(El-Camius Sağir, I, 34) şeklinde buyurur.
Kötü davranış insanı
dünyada ve ahirette Allah’ın rahmetinden uzaklaştırabilir. Bu yüzden
gaflete düşen kişiyi uyarmalı, hatasından çevirmeye çalışmalı ve güzel
ahlak sergileyerek ona örnek olmalı. Kötülüğü iyilikle savmak, gerçek
merhamet anlayışının bir gereğidir. Peygamberimiz (sav) ayrıca şu öğüdü
verir:
“Hiçbiriniz, ben insanlarla beraberim. İnsanlar iyilik
yaparsa ben de yaparım, kötü davranırsa ben de kötü davranırım diyen
şahsiyetsiz kimselerden olmasın! Aksine insanlar iyilik yaparlarsa
iyilik yapmak, kötü davranırlarsa, haksızlık etmemek için nefsinizi
terbiye edin.” (Tırmizi, Rudani)
Kur’anî merhamet anlayışı üstün
ahlâklı insanlar ve huzurlu toplum demektir. Aksi zihniyet ise zalim,
huzursuz ve kötü ahlâklı insanlar üretir. Kalbinde merhamet olmayan kişi
hastadır; hastalığı bakışlarına yansır. Gözlerinden yayılan negatif
elektrik insanı adeta yakar.
Merhamet ise gıdadır, ruhu okşar.
Merhametli insandan pozitif elektrik akar, sevgi akar; bu, iki tarafı da
besler. En etkili silahtır merhamet ve kalbe öyle işler ki; sağır
duyabilir, kör görebilir.
Merhametin insana kazandırdığı güzellik
sadece dünya ile sınırlı değildir. Ahirette de şerefli bir karşılığı
vardır ve bu ahlâkın güzelliği ahirette sonsuza dek yaşanır.
Sonra
iman edenlerden, sabrı birbirlerine tavsiye edenlerden, merhameti
birbirlerine tavsiye edenlerden olmak. İşte bunlar, sağ yanın
adamları(Ashab-ı Meymene)dır.(Beled Suresi, 17-18)
Fuat Türker
(
Merhamet Kalbe İşler başlıklı yazı
fuatturker tarafından
4.10.2012 tarihinde sitemize eklenmiştir. Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu , kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. )
Okuduğunuz Yazının Site Kurallarını İhlal Ettiğini Düşünüyorsanız, Site Yönetimine Bildirmek İçin Tıklayınız.