sandık

sandık

Sandık, genellikle tahtadan yapılan, içine kıyafet, değerli eşya veya belge konulan kapaklı saklama mobilyasıdır. Ayrıca para saklanan veya işlem yapılan kurum (örn. yardım sandığı) ve seçimlerde oy pusulalarının atıldığı kutu anlamlarına gelir. Kökeni Eski Yunanca synthēkē (bir araya getirme) kelimesine dayanır. 

Kullanım Örnekleri:

• Çeyiz Sandığı: Gelinlerin çeyiz eşyalarını sakladığı, genellikle süslü sandık.
• Sandık Odası: Evlerde eşya depolamak için kullanılan küçük oda.
• Sandık Motor: Fabrikadan yeni çıkmış, kullanıma hazır araç motoru.
• Seçim Sandığı: Oyların toplandığı kutu

ad

• 1.
  içine türlü şeyler koymaya yarayan, genellikle tahtadan yapılan, dört köşe ve kapaklı ev eşyası.
  2.
  bu eşyaya benzer biçimde yapılmış, türlü işlerde kullanılan nesne.
  "oy sandığı"
  3.
  pazarlara gönderilmek üzere elma, portakal gibi meyveler ve türlü sebzeler koymaya yarayan, enlice tahta çıtalardan yapılmış dört köşe kap.
  "iki sandık mandalina aldım"
  4.
  bir kurumda para alınıp verilen yer.
  "mal sandığı"
  5.
  banka ya da sosyal güvenlik kurumu.
  "bankanın emekli sandığı iflastaymış"
  6.
  yapılarda kum, çakıl gibi şeyleri ölçmek için kullanılan, üstü ve altı açık, dört köşeli tahta ölçü.
  7.
  eskimiştir
  mahalle tulumbacılarının omuzda taşıdıkları, sandık1 biçiminde tulumba.
  8.
  (iktidar) seçim kararı almak.
  9.
  (halk) seçime katılmak, seçimde oy vermek.
  
  Bu kadar çok  anlamlandırdığımız tahta kutu...aslında kelimenin kökenine bakarsak ne dir acaba ...
  üstad nişanyan ne diyor bu konuda ....
  arapça ?nd? kökünden gelen aynı anlama gelen ?undu? veya ?andu? ????? sözcüğünden alıntıdır. bu sözcük aramice-süryanice aynı anlama gelen ??ndu?a ?????? sözcüğünden alıntıdır. aramice-süryanice sözcük eski yunanca synth?ke ??????? “1. derleme, bir araya koyma, 2. sandık, dolap, depo” sözcüğünden alıntıdır. bu sözcük eski yunanca títhemi, the- ????µ?, ??- “koymak” fiilinden syn+ ön ekiyle türetilmiştir.
  daha fazla bilgi için tez² maddesine bakınız.
  bu maddeye gönderenler
  sanduka
  tarihçe (tespit edilen en eski türkçe kaynak ve diğer örnekler)
  [edib ahmed, atebet-ül hakayık, 1250? yılından önce]
  kalur munda ki?i? säpäd ?andu?u? [burada geriye sepetinle sandığın kalır]
  [codex cumanicus, 1303]
  capsia - fa: sanduk - tr: sinduk,
  işte kelimenin kökü de böyle açıklanmış üstat tarafından ...
  
  Şimdi biz gelelim kelimenin hikayesine yani bana göre kısmına ...
  şimdi sandık sandıkta bir de sanmak var türkçede, aslın da oda arapçadan zan etmekten geliyor zannımca diye fikrimizi belirtiriz iyi niyetli zan hüsni zan ,kötü niyetli zanlara ise su'ı zan denir...
  türkçeye sanmak diye geçmiştir,ama birde sanmak öz türkçe kökenli sağmak yani yaşatmak hayalinde var etmek anlamında da olabilir ...iki kelime san ve zan okadar yakınki bir birine iki var sayımda doğru olabilir...
  
  sanmak ne demek kökeni nedir
  
  sanmak; bir şeyin zihinde kurulan, tahmin edilen gibi olduğuna inanmak, zannetmek, farz etmek veya birini/bir şeyi başka biri/şey gibi düşünmek (addetmek) demektir. öz türkçe kökenli olan bu kelime, eski türkçe "sa-/*sag-" (saymak, düşünmek) kökünden türetilmiş olup, zihinsel bir işlemle bir şeyi değerlendirmeyi ifade eder.
  sanmak kelimesinin detayları:
  anlamı: gerçekte emin olmadığı bir durumu tahmin yürütmek, görüşünü ifade etmek, birini/bir şeyi bir şey saymak.
  kökeni: eski türkçe sa- (düşünmek, hesaplamak, saymak) kökünden, +ın- ekiyle türetilmiştir (san-mak).
  köken bilgisi: eski türkçede "sayı saymak" ve "düşünmek" anlamında kullanılan sa- fiiliyle doğrudan ilişkilidir. moğolcadaki sana- (düşünmek, hesaplamak) fiili, türkçe kökenli olarak değerlendirilir.
  örnekler: "geldiğini sandım" (zannettim), "beni kim sandın?" (farz ettin).
  sanmak, belirsiz bir durum hakkında zan yürütme veya bir şeyi diğerine kıyaslama işlevi görür.
  kubbealtı lugatı bu şekilde açıklıyor konuyu..
  şimdi dönelim konumuz olan sandık kelimesine
  tabiki bu benim teorim ...
  sandık içinde bir şeylerin var olduğu sanılan, farz edilen, zan edilen bir kutudur ...ve sanmak ile ilgilidir.
  birde kültürümüzde çok çnemli bir sandık daha vardır buda çeyiz sandığıdır, genç bir kızın evlenmeden önce ailesi ile birlikte hazırladığı tüm el işleri oyalar ,işlemeler ,nakışlar bu sandıkta olur ve kutsal bir anlamı da vardır...bu geleneğin altında yatan asıl gerçek ise şu sözle ifade edilirdi eskiden ...
  bir genç kızın en güzel  çeyiz'i öpülmemiş dudaklarıdır ... sözü bu kutsiyeti açıklar umarım ,aslında bunun da altında öpülmemiş dudaklardan kassıt kızlık zarı meselesidir.. ve bir genç kızın en değerli çeyiz sandığı bekaretini korumuş olduğu kızlığıdır ...
  kızın kızlığı yani çeyiz sandığı öyle önemlidir ve öyle derin bir gelenektir ki cinayetler ile sonuçlanabilir ve tek bir cümle ile sonuçlanır.kız sandık değilmiş ....
  evet gekdik yine bir kelimenin hikayesinin sonuna ,sürçi lisan ettiysek af ola ,kalın sağlıcakla.