Osmanlının Heykelle İmtihanı 3 Papa Xv Benedictus

OSMANLI’NIN  HEYKELLE  İMTİHANI-3-PAPA XV. BENEDİCTUS

1918 Yılında I. Dünya Savaşı sona ererken İstanbul’da yayınlanan Âtî Gazetesi bir kampanya başlatmıştı. Bu kampanya aslında tam anlamıyla Müslüman mahallesinde salyangoz satmaktı. Çünkü kampanyada istenen şey , zamanın papası XV. Benedictus’un heykelinin İstanbul’da uygun bir yere dikilmesiydi.

Asıl şaşırtıcı olan ise  Mondros Ateşkes Antlaşması ile ülke işgale başlandığı yıllarda böyle bir kampanyanın başlatılmış olmasıydı ama daha  da şaşırtıcısı İslam’ın Halifesi ve Osmanlı ülkesinin Padişahı olan Vahdettin’in bu kampanyayı desteklemesiydi.

İstanbul gibi hem Osmanlı Devletinin, hem de Hilafet makamının başkenti olan bir şehrin göbeğinde bir papanın heykelinin dikilmesi elbette Müslüman Türk halkı tarafından hiç de hoş karşılanacak bir olay değildi. O halde bu heykel öyle bir yere dikilmeliydi ki pek göze batmasın. İşte bunun için en uygun yer olarak da İstanbul- Harbiye’deki Norte Dame de Sion Kız Lisesi  içindeki Saint Esprit katedrali’nin avlusuna dikilmesine karar verildi. ( Hali hazırda Türkiye’deki en büyük Katolik Katedrali.)

Notre Dame de Sion, özel bir Fransız Kız Lisesi olup bir rahibe okulu olarak açılmıştı ve tanınmış mezunları arasında şu isimler yer alıyordu: Afet İnan(Atatürk’ün manevi kızı ),Ayla Algan( Tiyatro sanatçısı) Bedia Muvahhit( İlk kadın tiyatro sanatçılarımızdan ) , Leyla Alaton( İş Kadını ) , Nazlı Ilıcak( Gazeteci) ,Pelin Çift( TRT 1 De Öteki Gündem Programının moderatörü) , Mine G. Kırıkkanat( Gazeteci), Matild Manukyan( Genelevler Patoniçesi- Türkiye-İstanbul vergi rekortmeni.)

Papa 15. Benedictus’un heykelinin dikileceği yer belli olduktan sonra bu heykelin yapımı ve dikilmesi elbette parayla olacağı için bir yardım kampanyası başlatıldı. Bu yardım kampanyasına pek çok gayrimüslimin yanında Yahudiler ve hatta Müslüman Türkler de olabildiğince katkı sağladılar. Bu arada Padişah Vahdettin ile Mısır Hidivi de o zaman için çok büyük bir para olan 500 Liralık, Osmanlı Bankası ise 300 Liralık bir hibede bulundu.

Heykelin yapılması işi İtalya’nın sanatçı bir sülalesi olan Medici ailesinden Quattrini’ye verildi ve bu heykeltıraş üç yıllık bir çalışma sonunda 1921 yılı sonlarına doğru heykeli tamamladı. Heykel 11 Aralık 1921 de şehzade Abdülmecit’in de ( İleride son Osmanlı Halifesi olacaktır .) katıldığı bir törenle açıldı.

Heykelde Papa, dini kıyafetleri ve elinde adil barışı simgeleyen bir kağıt rulosu olduğu halde tasvir edilmişti. Osmanlı bürokrasisi ise heykelin altına ‘’ Dünya trajedisinin büyük papası… Milliyete ve dine bakmadan tüm insanlığa kanat geren…( Al Grande Pontefice dell o’ra tragica mondiale Benedetto XV. Benefattore dei popli senza distinzione di nazioanalita e di religione in segno di riconescenza l’Oriente 1914-1919 ) Yazdırmıştı.

Şimdi gelelim neden sorusunun cevabına?

Papa 15. Benedictus’un heykeli niçin dikildi İstanbul’a

Tam adı Giacomo Paolo Giovanni Battista della Chiesa olan 15. Benedictus henüz üç aylık bir kardinalken papa 10. Pius’un ölümü üzerine 1914 yılında Papa seçilmişti. Aslında bu olayın Avrupa’da heyecan yaratması gerekirdi ama I. Dünya Savaşı başlamıştı. Dolayısıyla XV. Benedictus’un Papa seçilmesi, I. Dünya Savaşının gölgesinde kaldı. Hele de papa seçilir seçilmez tam bir savaş karşıtı görüntüsü çizmesi, savaşı ‘’Avrupa’nın İntiharı’’ Diyerek lanetlemesi sebebiyle Hristiyan Avrupa ve Amerikalı siyasetçiler tarafından hoş karşılanmadı ve sevimsiz buldular bu sıska papayı. Hatta Vatikan’daki kardinaller bile oldukça sevimsiz bulmuşlardı bu sıska adamı ( Kendileri seçtikleri halde)

Evet..Oldukça sıskaydı bu papa. Vatikan’da papa adayları için hazır bulundurulan üç papa kıyafeti içinde en küçüğü olanı bile 15. Benedictus’a oldukça bol gelmekteydi.

Oldukça barış yanlısı olan bu papa kısa süre sonra gerçekten de heykelinin kaidesinde de yazıldığı gibi din ve millet farkı gözetmeden savaşta esir edilenler ve yaralananlar için kolları sıvadı. Mesela Basra’da Türk yaralılara iyi bakılması için bir hastane kurulmasına önayak oldu ki bu hastanede günde altmış hastaya bakılıyordu.

Papa  XV.  Benedictus’un heykelini biraz  I. Dünya  Savaşı  sırasındaki  ve  sonrasındaki  barışçı  tutumu  sebebiyle,  biraz da  ülkemizi  işgal  eden  devletlere  şirin  görünmek  için dikmiştik. Ancak…

Ancak,  bu  olaydan  85  Yıl  sonra yani  2006 Yılında aynı  Notre Dame De’Sion  Lisesinin  bahçesindeki  Saint Esprit  Katedrali  önüne bir  papa  heykeli daha  dikildi.

Zamanın  Şişli  Belediye  Başkanı  Mustafa  Sarıgül’ün talep  etmesi  üzerine  Vatikan’ın  Türkiye  Temsilciliği, Türkiye’de  ‘’ Türk  Papa ‘’  olarak  bilinen  XXIII: İonnes’in( Biz daha  çok  Papa  Roncalli olarak biliriz. )  bir  heykelini  yaptırmaya  başladı.

Bu arada  Mustafa  Sarıgül,  Papa’nın İstanbul'da görev yaptığı yıllarda kaldığı Şişli Harbiye'deki Ölçek Sokak’ın adını belediye meclisi kararıyla Papa Roncalli Sokağı olarak değiştirmişti.

Derken  efendim  heykel  Vatikan’dan geldi ve   30  Kasım  2006’da  Şişli Belediye  Başkanı  Mustafa  Sarıgül  tarafından yine Saint  Esprit  Katedrali  önünde  açılışı yapıldı.  Böylece  Notre  Dame De Sion  Lisesinin  bahçesinde  iki  papanın  birden  heykeli  oldu.

Papa  olmadan  önce  İstanbul’daki  Saint  Antuan Kilisesinde  uzun  süre görev  yapan( 1935-1944 ) ve  vaazlarını  Türkçe  olarak  icra eden  bu papa da  Papa XV. Benedictus gibi  dünya  barışına  katkıları  olan  bir  papaydı ve  ona  ‘’Türk  Papa ‘’  lakabını  veren de  zamanın  İstanbul  Valisi Refik  Tulgar’dı.  Bu  arada hakkında  idam  kararı verilen Celal  Bayar’ı  ipten  kurtaran  kişinin  bu  papa  olduğu oldukça  fazla  dillendirilmiştir  zamanında.

Bir süre Saint  Esprit  kilisesi  önünde  kalan  heykel  daha  sonra  Papa  Roncalli’nin  görev  yaptığı  St.  Antuan  Kilisesi  önüne  taşındı. 

---------------------------SON-----------------