Parmakos Scapegoat Ve Whipping Boy 1 Bölüm

PARMAKOS, SCAPEGOAT VE WHİPPİNG BOY-1. BÖLÜM 

Önce Parmakos ile başlayalım.

Antik Yunan’da her sene Thargelia adı verilen bir bayram vardı. Targelion ayının 6. Ve 7. Günleri ( Yani 24-25 Mayıs ) Kutlanan bu bayramın amacı toprağın ilk ürünlerini tanrılara sunarak şükretmek, aşırı sıcakların, kuraklığın veya salgın hastalıkların hasada zarar vermesini önlemek için tanrıları yatıştırmaktı.

Festivalin ilk gününde tanrıça Artemis'e kıtlık ve salgınları uzaklaştırması için dua edilir, ikinci gün ise ikiz kardeşi Apollon'a ışık, bolluk ve neşe getirmesi amacıyla şükredilirdi.

Ancak her tanrı gibi Artemis ve Apollon da kurban istemekteydi. Yani tanrıdan/ tanrıçadan o kadar çok şey istiyorsun haliyle senin de bir şeyleri kurban etmen gerekiyordu. 

Hal böyle olunca Antik Yunanlılar da tanrılarına kurbanlar sunuyorlardı ve öyle görülüyordu ki Hz. İbrahim’e henüz koç gönderilmediğinden ya da Antik Yunan henüz bunu öğrenmemiş olduğundan olsa gerek insanlar, tanrılara insan kurban ediyorlardı.

Evet, insanlar bir taraftan tanrılar kendilerine bolluk, bereket, ışık sunsun diye, öte taraftan tamamen günahlarından arınmak için içlerinden iki kişi seçiyor, işledikleri tüm suç ve günahı Parmakos veya Parmakis ( seçilen bahtı kara erkekse Parmakos, kadınsa Parmakis deniliyordu. ) denilen bu insanlara yükleyip bu insanları önce bolca yedirip içirerek şişmanlatıyorlar sonra ağaç dallarıyla, kamçılarla döve döve tüm şehri gezdiriyorlar ve en son olarak şehir dışında parça parça edip tanrılarına sunmak suretiyle hem tanrılarının takdirini ve teveccühünü kazanıyorlar hem de her türlü suç ve günahlarından arınıyorlardı. 

******

Peki Scapegoat nedir? 

Scapegoat bizim dilimize ‘’ Günah Keçisi’’ olarak girmiş bir tabirdir. 

Peki bu tabir ilk olarak nerede görülmüştür?

Günah Keçisi tabirine ilk olarak Eski Ahit’in pek çok bölümünde rastlansa da en dikkat çekicileri şunlardır:

Levililer 16:10

"Fakat günah keçisi için kura çekilen keçi, günahların kefareti için Rabbin huzuruna diri diri getirilecek ve günah keçisi olarak çöle gönderilecektir."

Levililer 16:21

 “Bunun üzerine Harun, diri keçinin başına iki elini koyacak ve İsrail oğullarının bütün suçlarını ve bütün isyanlarını itiraf edecek; bunları keçinin başına koyacak ve onu çöle gönderecek…”

Yeşaya 53:5 

 Fakat O, bizim günahlarımız yüzünden delindi.O, bizim günahlarımız yüzünden ezildi;Bizim iyiliğimiz için gereken terbiye O'nun üzerine düştü .Ve O'nun kırbaçlanmasıyla şifa bulduk.

****

Eski Ahitteki bu ayetlerden anlaşıldığı üzere Hz. İsa’dan önceki devirlerde İsrailoğulları( Yahudiler ) her türlü günahtan ve suçtan kurtulmanın en kolay yolunu bulmuş.(!)

Nasıl mı?

Bütün bir sene boyunca akla gelmedik pisliği yapan Yahudiler, Roş Haşana denilen yeni yıla giriş günlerinde 10 gün kadar oruç tutuyorlar, ibadet ediyorlar falan filan. Derken efendim kendilerinin Yom Kippur, bizim ‘’ Kefaret Günü ‘’ dediğimiz gün gelip çatıyor. İşte bu gün için tanrıya kurban adamak gerek.

Dalıyorlar bir keçi sürüsünün içine ve iki keçi seçiyorlar.

‘’Hımmm tanrıya iki keçi birden kurban ediyorlar demek ki?’’ diye düşündüyseniz  hemen söyleyeyim: Yanıldınız.

Keçilerden biri evet, tanrıya sunulmak üzere kesiliyor. ( Daha sonra eti fakir fukaraya dağıtılıyor. ) 

Peki ikinci keçi?

Levililer 16:21’de ne diyordu?

 “Bunun üzerine Harun, diri keçinin başına iki elini koyacak ve İsrail oğullarının bütün suçlarını ve bütün isyanlarını itiraf edecek; bunları keçinin başına koyacak ve onu çöle gönderecek…”

Evet, ikinci keçi Azazil’e sunuluyor. ( Yani Şeytana )

Levilier 16:21’de yazdığı gibi başı okşanarak Yahudilerin tüm suç ve günahları bu zavallı keçiye yükleniyor, daha sonra da ıssız bir çöle salınarak yırtıcı hayvanlara yem ediliyor veyahut bir uçurumdan atılarak parça parça ediliyordu. Böylece de Yahudiler ‘’Ar- namus- tertemiz ‘’ Oluyorlardı.

Bu arada okuyucuları yanıltmak da istemem. ‘’ Günah Keçisi’’ uygulaması Yahudi toplumunda bugün artık yok. Yok olmasına yok da günahları başka bir canlıya yükleme kurnazlığı halen var.

Evet, günümüzde artık ‘’Kapparot’’ adı verilen daha ucuz ve daha kolay bir ritüel uygulanıyor.

{Videoda  bu  ritüelin  sadece  kafanın  etrafında tavuk dolandırma  kısmı  var.  Devamını  daha  önce  başka  videolarda seyretmiştim  ama  şimdi  kaldırmışlar. Devamında  o  tavukların  kafasını  kesip  çırpına  çırpına  ölmelerini  seyrediyorlar.  Bizler  ''Aman  çocuklar  etkilenmesin.'' Diye  kurbanlarımızı çocuklarımızın  gözlerinden  uzak  kesimhanelerde  keserken  Yahudiler  okullarda bile  bu  Kapparot  ayinlerini  yapıyorlar ve  çocuklarını  özellikle  getiriyorlar bu  tavuk  kesme  merasimlerine. }

Yine Yom Kippur Gününde günahlarından pir-ü pak olmak isteyen Yahudiler başlarının etrafında bir horoz veya tavuğu dolandırarak tüm suç ve günahlarını o zavallı masum hayvana yüklüyorlar, sonra da hayvanı kesiyorlar. 

Yahu keçi, horoz, tavuk neyse de Hıristiyan alemi çok daha ilginç bir şeye inanıyorlar: Rab, çok sevdiği ve doğuştan günahkar yarattığı insanları bu günahlarından kurtarmak için kendisine sunulması gereken kurbanı bizzat kendisi seçti. Seçtiği bu kurban hem kendisiydi, hem evladıydı, hem de kendi sözü, kendi ruhuydu. İşte bu kurbanın adı da Hz. İsa idi. Hâşâ sümme hâşâ Hz. İsa Allah’ın günah keçisiydi.

******

Ve son olarak Whipping Boy.

Kelime anlamı : ‘’Kırbaçlanan Çocuk’’ ama biz buna ‘’Şamar Oğlanı ‘’ diyoruz. 

Nedir Şamar Oğlanı?

Orta Çağ ve sonrasındaki Avrupa krallıklarında (özellikle İngiltere'de), prenslere verilen cezaların kraliyet kanı taşıdıkları için fiziksel olmaması gerekirdi. Prens bir hata yaptığında veya dersine çalışmadığında, onun gözü önünde kırbaçlanan veya dövülen, saraydan seçilmiş arkadaş grubundan bir çocuk bulunurdu. Bu çocuğa İngilizcede "whipping boy" (kırbaç oğlanı) denirdi. Amaç, prensin arkadaşının acı çekmesini görerek vicdan azabı duyması ve dersini almasıydı. Bu gelenek Türkçeye mecazi olarak "şamar oğlanı" olarak yerleşmiştir.

Şamar oğlanı, genellikle bir grubun, ailenin veya iş yerinin başarısızlığının veya itilmişliğinin tüm hıncının, öfkesinin ve faturasının kesildiği, sürekli azarlanan ve suçlanan kişi anlamına gelen bir deyimdir. 

Peki bizde de var mıdır böyle Günah Keçileri ya da Şamar Oğlanları?

Benim için çok zor bir soru.

Yok yok cevabı biliyorum da yazsam mı yazmayıp bu yazıyı burada mı noktalasam karar veremedim.  

Zira yazarsam bayağı bir zülfüyare dokunmak zorunda kalacağım.