Bulunmazsa Aşk

Bulunmazsa Aşk

Türkçe dil bilgisinin kurallarla örülü o aşırı ciddi ve mağrur dünyası, esasen evrenin en kaotik, en insani ve en absürd dramına ev sahipliği yapar. Dil dediğimiz şey, seslerin ve harflerin bir otobüs dolusu yolcu gibi aynı cümle durağında sıkış tepiş seyahat etme çabasından başka nedir ki? Fakat TDK’nin soğuk koridorlarında yazılan o kanunlar, kalbin ve fiziğin kurallarını hiçe sayan acımasız bir boşanma avukatı gibi çalışır.

Gelin, bu imla evreninde kimin elini kimden ayıracağımıza, kimi kimden boşayacağımıza felsefi bir gözle, sırayla karar verelim:

Önce “-de” ve “-da” bağlaçlarını ele alalım. Kendisi gurbete sürülmüş, bavulu elinde bir dahi... “Ben de varım, ben de dahilim!” diye haykırırken, sırf TDK öyle buyurdu diye ait olduğu kelimeden bir kural kılıcıyla koparılıp ayrı eve çıkartılır. Yan yana görseler nifak tohumu saçarlar, araya giren o küçücük boşluk (space tuşu) bir neslin travması olur. “Sende” bir ailedir, bir mülkiyettir, sıcak bir yuvadır; “sen de” ise kapı dışarı edilmiş, gurbette rüzgâra karşı ceketinin önünü ilikleyen yalnız bir âşıktır. Bu boşanma davasında adalet yoktur; dahiliyet isteyen, dahi olan her ses, bir ayrılık fitnesiyle silikleştirilmektedir.

Sonra yeşil ve siyah zeytinler gelir gündeme. Yıllarca aynı kavanozda mesut, bahtiyar, şen ve cilveli yaşayan, zeytinyağının içinde birbirine sarılıp uyuyan bu canım yeşilzeytin ile siyahzeytin, bir güncelleme kararıyla mahkeme kapılarına düşürülür. Neymiş efendim, renk adıyla kurulan nitelemeler artık özgür bireylermiş! Peki ya arkada kalan o mor zeytin bebeleri? O anasız babasız kalan balaların nafaka derdini kim çözecek? Yeşil zeytin, tabağın bir köşesinde hüzünlü; siyah zeytin, kahvaltı sofrasında tek başına boynu bükük... Aşkı boşayan kural, mutfaktaki huzuru da yok eder.

Ama heyhat! İş Küçük Ünlü Uyumu’na gelince, bu hümanist birleşme arzusu yerini sert bir fizik kuralına bırakır. Burada aşktan ziyade bir otobüs koltuğu paniği vardır. İlk heceye geçen geniş ve yuvarlak bir “o” veya “ö” ünlüsü —yani o heybetli, şişko ses— yanındaki koltuğa kendi gibi bir başka şişkoyu asla oturtmaz. İki şişko aynı koltuğa oturursa yan hece ezilir, pres olur, otobüs devrilir! Türkçe der ki: “Burada duracaksın! Sen genişsen, yanına dar ve zayıf bir ünlü (u, ü) koyacaksın ki denge sağlansın.” Hatta kelimenin ikinci hecesinde “o” veya “ö” gördüğü an, “Dur hemşerim, sen bu otobüse binemezsin, senin pasaportun yabancı!” diyerek onu tiyatroya, doktora veya balona geri sürgün eder. Şişkoların uyuşmazlığı, kan uyuşmazlığından beterdir; orada ayrılık bir fitne değil, bir hayat memat meselesidir.

Demek ki dil dediğimiz bu absürd tiyatroda kural koyucular; uyuşan şişkoları ayırır, sevdayla kenetlenen zeytinleri boşar, “dahi” deyip kucaklaşmak isteyen bağlaçları gurbete sürer.

Oysa bilmezler ki, imla kılavuzları ne kadar ayrılık kararı basarsa bassın, harfler ve kelimeler gece olup da sözlük kapağı kapandığında gizlice birbirine sarılır. Dil, insanın kendisi gibi: kurallarla yaşamaya çalışır ama gece olunca kuralların arasından aşk sızar.

Zira bu dildeki bütün sürgünler, bütün boşanan bağlaçlar ve bütün düşman edilen sesler, günün sonunda tek bir hakikate hizmet eder:

Âşıklar düşman olsa, Leyla ile Mecnun’un aşkıyla gelirler.

Ama mısın ve misinler nerede?

Meğer onlar da nöbetteymiş.

Leyla soruyor:

“Sen Mecnun musun?”

Mecnun cevap veriyor:

“Sen Leyla mısın?”

“Mısın” ve “misin”ler böylece aşkı savunmaya geçmiş.

Derken TDK kapıda beliriyor:

“Yalnız, siz ayrı mı yazılıyorsunuz?”

Mısın ve misin birbirine bakıyor:

“Bizim derdimiz zaten bu!”

Ve aşk, bir kez daha dilbilgisi kurallarının arasından sıyrılıp kazanıyor…

Hamiye GÜL