Pazartesi Gününe Kalan Başpehlivanlık…

     Pehlivan sözcüğü Farsçadır. Burhan-Kati'a göre asıl anlamı yürekli cesur (Şeci) yiğit (dili) ise de, Zabit, vali, iri vücutlu ve doğru sözlü kimseye de "Pehlivan" denilir. Bu nedenle yerine göre çeşitli zamanlar için kullanılmıştır. Selçuklular zamanında kahramanlık gösteren savaşçılara, üstün başarı kazanan atıcı, güreşçi, gürzcülere de "Pehlivan" denilmiştir. Ama asıl önemlisi, bu sıfatın 16.yy. başlarından itibaren yalnız sporcular için kullanılmış olmasıdır. "Pehlivan" sözcüğünün bu anlamda kullanılışı Sultan II. Mahmut çağının sonuna kadar sürmüştür.

***

     Günümüzde de Pehlivan yiğit demektir, sözüne sabrına imrenilen adam demektir, mensubu olduğu yörenin, köyün, kasabanın onuru, gücü, koruyucusu demektir. Pehlivan kazansa da kaybetse de ruh halini belli etmeyen ve karşısındakine selamını yerden veren ağır adamdır. Yağlı güreşte pehlivanlar kilo ile değil, bilgi ve ustalıklarına göre gruplara ayrılırlardı.

Yenme Kuralları'ndan Bazıları, Çivi yukarı: Rakibinizin ayaklarından yakalar, tepe üstü diker, sonra sırtını yere getirirsiniz. Sırtüstü: Rakibinizi yerde çevirerek veya ayakta düşürerek yapabilirsiniz. Açık düşürmek : Ya kendi hatası ya da rakibi vesilesiyle kıç üstü düşmesi şeklindeydi.

***

     Şimdilerde, pehlivan kimilerine göre, bürokrasi ile güreşir olmuştur. Medya er meydanına girdi gireli kurallar değişmiş, pehlivanları kurt kapanına almıştır. Saatlerce süren bir güreş seyretmek günümüzde, mümkün değil, çünkü yeni kurallar, güreşleri 40 dakika ile sınırlıyor ve sonrasında minder güreşi misali puanlama ile galip gelen belirleniyor. Eskiden göbek gökyüzünü görmeden güreş bitmezdi… Söz süreden açılmışken, bundan yaklaşık 30 yıl önce başpehlivanlık mücadelesi pazar günü uzadıkça uzamış, hatta güreş pazartesi gününe sarkmıştı…  Daha önceden  Arap Mustafa (YILDIZ) 1972 yılında "34 dakika süren güreş sonucunda, rakibini tel örgülere fırlatıp Kırkpınar tarihinin ilk siyahı Başpehlivanı unvanını kazanmıştı. 16 Haziran 1981 tarihli milliyet gazetesinde de yer alan "Aydın Demir ile Arap Mustafa yenişemedi. Başpehlivan bugün belli oluyor. Kırkpınar Başpehlivanı Aydın Demir ile Arap Mustafa'nın tam bir saat 25 dakika güreşmesine rağmen birbirlerini yenememeleri nedeniyle…" şeklinde devam eden haberi, olayları yaşadım. Baş Pehlivanlık mücadelesi pazartesi gününe kalmış, Arap Mustafa parmaklarını, Aydın Demir'in gözlerine istem dışı soka soka başpehlivan olmuştu… O heyacanlı dakiklar ve günler yaşamış biriyim… Kırkpınar er meydanından, saraçlar caddesine kadar konvoyla birlikte, Arap Mustafa eller üstünde taşındı…  80'li yıllarda yaşanan bu olay, her Kırkpınarın gelişiyle  her zaman hafızamda tekrar tekrar canlanır. O yıllarda kırkpınar bir fuar havasından uzak adeta panayır görünümündeydi…  Edirne'nin yakın bir köyünde yaşamaktaydım...Kızanlarla(arkadaşlarımızla) köyde " saraya, saraya" diye bağıran muavin, eski Ford minibüslere 20–25 kişi paketler, Edirne'ye öyle giderdi. Babamızın verdiği harçlıkla, kardeşimle birkaç, simit ve dondurma aldık mı paramızın hemen hemen yarısı biterdi…  Arakasından da bul karayı al parayı her türlü üçkâğıtçı cambazlarının elimizde kalan son paraları veririr, meteliksiz kalınca mecburi istikamet köye yayan giderdik… Zamanda yolculuk yaşlılığın belirtisi…

Bütün güreşçilere başarılar dilerim…

Sağlıcakla kalın!

Kaynak

http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araK http://www.kirkpinar.com/home.php?link=pehlivan&dil=tr elime=arap%20mustafa&isAdv=false

http://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1rkp%C4%B1nar