Ağla Karanfil Ağla 20 Yanvar Katliamı

1989  Yılı  Başlarında  Sovyet  Sosyalist  Cumhuriyetler  Birliği  artık  dağılma  sürecine  girmişti.  İşte  bu  süreçte  birliği  oluşturan  devletlerde  de  bağımsızlık yolunda  faaliyetler  hız  kazanmıştı.

Ancak,  birliği  oluşturan  devletlerden  Ermenistan’ın  isteği   sadece  bağımsız  bir  devlet  olmak  değildi  zira  birliği  oluşturan  ve  bağımsızlık  isteyen  bir  başka  devlet  olan  Azerbaycan’ın  topraklarına  göz  dikmişti. Özellikle  de  dört  bir  tarafı  Azerbaycan  toprağı  olan  Dağlık  Karabağ’a…

Ermenistan  işe  öncelikle  Erivan’da  yaşayan  bir  milyona  yakın  Azerbaycan Türkünü  göçe  zorlayarak  başladı. Azerbaycan’da bu  duruma  karşı  protestolar,  yürüyüşler  yapıldı  lakin  SSCB  henüz  tamamen  çökmediği  halde  Ermenistan’ın  bu  saldırgan  tutumuna  dur  demedi  sadece  seyretti.

SSCB’nin  göz  yumması  Ermenistan’ı  desteklediği  anlamına  geliyordu.  İşte  bu  durumdan  yüz  bulan  Ermenistan  daha  da  küstahlaştı  ve  tecavüzlerini  arttırarak  Göyçe  Mahalı  ve  Karabağ’da  yaşayan  pek  çok  Türk’ü  göçe  zorladılar.

SSCB  Sadece  seyrediyordu.  Bu  durumda  daha  da  cesaret  bulan  Ermenistan  9  Ocak  1990’da Dağlık  Karabağ’da bir  devlet  kurduklarını  ve  bu  devleti  Ermenistan’a  bağladıklarını  ilan  ettiler.

Böyle  bir  alçaklık,  böyle  bir  oldu bitti  kabul  edilemezdi,  nitekim  Azerbaycan  da  kabul  etmedi  ve  protestolar  başladı.

Azerbaycan  halkının  protestolara  başlaması  üzerine  SSCB  o  güne  kadar  sürdürdüğü  sessizliği  bozdu.  Evet,  sessizliğini  bozdu  ama Ermenistan  lehine,  Azerbaycan  aleyhine  bozdu.

SSCB  Yönetimi  aslında  Azerbaycan’ı  hiç  bir  zaman  sevmedi. Çünkü  Azerbaycan,  ezeli  düşmanları  olan  Türkiye  ile  sürekli  dirsek  temasındaydı.  O  sebeple  Azerbaycan  üzerinde  baskılarını  zaten  yoğunlaştırmıştı. Mesela Zenzegur  koridorunu  kapatmıştı.  Mesela  Azerbaycan Türkleri  Arap  alfabesini  kullanırken  onları  önce  Latin  Alfabesi,  sonra  da  Krill  Alfabesi  kullanmaya  zorlamıştı.  Mesela Azerbaycan  halkının  Nüfus  cüzdanlarında  ‘’  Türk ‘’  Yazarken   Stalin  döneminde  ‘’  Azeri  ‘’  Yazılmaya  başlanmıştı. [ Azerbaycan  Türkleri  aslında  kendilerine  ‘’Azeri ‘’ Denmesinden  hiç  hoşlanmazlar. ]


Azerbaycan  Türkleri, SSCB’nin  Ermeniler  lehine bir  tavır  sergilemesi  üzerine  direniş  başlattılar. Bunun  üzerine  SSCB,  kendisinin  de  Dağlık  Karabağ  Özerk  Bölgesi  olarak  kabul  ettiği  Dağlık   Karabağ’da  Olağanüstü  Hal  ilan  etti.  Artık  ‘’  Ermeniler  Dışarı ‘’  diyen  her  Türk  tutuklanacaktı.

Azerbaycan  Türkleri  bu  karara  itiraz  edince  Bakü  ve  Gence’de  Olağanüstü  Hal  ilan  etti.

Bu  olağanüstü  hal  ilanına karşı  da  protestolar  yapıldı  tabii  olarak.  Bunun  üzerine  SSCB 19  Ocak  1990’ı  20  Ocak  1990’a  bağlayan gece, karayoluyla 3 koldan ve deniz yoluyla 35 bin kişilik, ağır silahlarla donatılmış Alfa birlikleri ve DTK-a adlı özel imha birlikleri ile Azerbaycan'ın başkentini işgal etmeye  başladı. SSCB, Bu kanlı  katliam  operasyonuna Udar  adını vermişti  ve T-72,T-80 ve BMP-3 tankları Bakü'de  bugünkü Azadlık Meydanı ve 20 Yanvar meydanını kuşatıyordu.

Bu  işgal  sadece  Bakü  ile  sınırlı  değildi. Gence  ve  Lenkaran’da da  masum  sivillere  ateş  açıyordu  Rus  birlikleri  ve  onların  gölgesindeki  Ermeniler. Öyle  ki  bırakın  sokaklardaki  insanları,  ışığı  yanan  evlere  bile  ateş  ediliyordu.

Bu vahşice saldırı sonucunda Bakü, Gence ve Lenkeran'da kadın, çocuk toplam 143 kişi hayatını kaybetti. Yüzlerce  insan  yaralandı,  sakat  kaldı.  Velhasılıkelam  karanfil ağlıyordu.

Karanfil, şehid ganı:
Ağla, karanfil, ağla!
Ağla, inlet meydanı:
Ağla, karanfil, ağla!

Civanlara gıydılar,
Tanklar altda goydular
Ganım içib doydular,
Ağla, karanfil, ağla!

Her şehide bir düzüm,
Abşeron gan denizim,
Sen menim ağlar-gözüm,
Ağla, karanfil, ağla!

Uzak menzil, acı yol,
Yurda yol, ilacı yol!
Şehidlere bacı ol:
Ağla  karanfil  ağla

Mehmet  ASLAN

Ancak, bu katliamlar Azerbaycan’da insanları susturmamış,  tam  tersine uyandırmıştı. Boynu  bükük  üç  renkli  bayrak  artık  naftalin  kokulu  sandıklardan  çıkmıştı  göklerde  yükseltilmek  üzere.

Azebaycan’ın  büyük  şairi Bahtiyar Vahapzade’nin dediği gibi…

Katil mermisine kurban gedirken

Gözünü sabaha dikti şehitler.

Üç renkli bayrağı öz kanlarıyla

Vatan göklerine çekti şehitler.

……

O şenbe gecesi, o katl günü

Mümküne çevirdi çok namümkünü.

Halkın kalbindeki korku mülkünü,

O gece dağıdıp söktü şehitler.

Tarihi yaşadığ dileğimizde,

Bir yumruğa döndük o gece biz de

Yıkıp köleliği yüreğimizde

Cesaret mülkünü tikti şehitler.

……

İnsan insan olur öz hüneriyle,

Millet millet olur hayrı, şeriyle.

Toprağın bağrına cesetleriyle

Azatlık tohumu septi şehitler.

Çok  değil,  sadece bir  sene  sonra  30  Ağustos  1991’de  Azerbaycan,  bağımsızlığını  ilan  etti; 18 Ekim  1991’de  ise  bağımsız  bir  devlet  olarak tarih  sahnesindeki  yerini  aldı.

Tüm  şehitlerin  kabirleri  pür  nur,  makamları  cennet  olsun.